مرکز دانلود خلاصه کتاب و جزوات دانشگاهی

بررسي مسائل زيست محيطي پيرامون شهرستان ري

فصل اول

طرح تحقيق

چکيده

هدف اصلي اين تحقيق دستيابي و شناخت و طبقه بندي انواع آلودگيهاي حاصل از فعاليتهاي انساني، صنايع، تاسيسات و خدمات شهري مي باشد. نتايج حاصل از بررسيها و مطالعات انجام شده نشان دهنده وضعيت شرايط زيست محيطي در سطح شهرستان ري مي باشد.

اگر چه در يک دهه اخير اقدامات گسترده و چشمگيري به وضعيت ايده آل و مطلوب غيرممکن نمي باشد، ولي راه بسيار طولاني و دشواري در پيش است و فقط در سايه تحقيقات و مطالعات جامع و بهره گرفتن از توان مديران لايق و انجام سرمايه گذاريهاي کلان در ابعاد ملي است که مي توان بر اين گونه مشکلات غلبه کرد و از همه مهمتر استفاده بهينه از تجربيات کشورهاي ديگر در زمينه هاي زيست محيطي يکي از راههاي بسيار خوب و موثر مي باشد. بطور مثال در زمينه کاهش آلودگيها، بالا بردن سطح آگاهي اقشار مختلف جامعه و رسيدگي و بسامان نمودن فعاليتهاي اقتصادي، صنايع و مهار انواع آلوده کننده ها از اقدامات مفيد و موثر مي باشد.

در حال حاضر سطح وسيعي از اراضي شهرستان ري توسط واحدهاي صنعتي، بنگاههاي حمل و نقل و انبارها اشغال گرديده که باعث تحميل ترافيک سنگين به شبکه معابر شهري گشته و باعث بروز مشکلات و آلودگيها از قبيل آلودگي هوا و آلودگي صوتي و پايين آوردن ايمني در تردد سواره و پياده در اين شهرستان را باعث شده است.

از جهتي ديگر وجود گسلهاي متعدد در اين منطقه، بالا بودن سطح زيرزميني، جهت وزش باد از غرب به شرق و از جنوب به شمال و مهاجرت نيروي انساني به اين منطقه و افزايش جمعيت و انتقال صنايع آلاينده از کلان شهر تهران به سوي اين منطقه از جمله مسائلي هستند که لازم است مورد ارزيابي قرار گرفته و تاثيرات نامطلوب زيست محيطي آنها را مورد توجه قرار داد.

لذا با ذکر اين مطالب نگارنده سعي بر آن دارد که ضمن توجه به منابع آلاينه و انواع آلودگي هاي زيست محيطي در سطح شهرستان ري در جهت رفع اين آلودگي ها و خطرات ناشي از آنها راهکارها و پيشنهاداتي را ارائه نمايد.

پيشگفتار

بشر عليرغم دستيابي به کرات ديگر و پيشرفت و تکنولوژي، متاسفانه هنوز نتوانسته است محيطي را که خود در آن زندگي مي کند را به خوبي مديريت نمايد و اين مسئله منجر به بحران محيط زيست مي شود که خود ناشي از مشکلاتي است که در ارتباط با هم هستند از جمله افزايش سريع جمعيت، مصرف بيش از حد منابع و تخريب آنها و آلودگي محيط زيست همانند افزايش فزاينده آلودگي هوا، آبهاي سطحي و زيرزميني، سر و صدا، فاضلاب، ترافيک، مسکن و حاشيه نشيني، کمبود آب، نازيبايي و کمبود فضاي سبز و تفرجگاه ها و نمونه اي از اين مشکلات که خود آنها سبب بروز اثرات زيست محيطي ديگر مي گردد و مدتها است که از مرز استاندارد گذشته و به مرحله بحراني رسيده است. با اين روند و با توجه به پايداري آلودگيها در محيط و غير قابل تجزيه بودن بعضي از پس مانده ها، تنها سياره مسکون کهکشان رو به نابودي و نيستي قدم گذاشته است. در اين راستا به شناخت و بررسي مراکز و منابع آلوده کننده محيط زيست و نوع آلودگي ايجاد شده توسط آنها بايد در جهت کاهش يا رفع آلودگيها کوشيد.

با آغاز زندگي بشر مسئله آلودگي محيط زيست نيز مطرح شد و با شناخت آتش و بهره برداري از آب و خاک به تدريج محيط را آلوده کرد البته با توجه به جمعيت کم و زندگي ساده آن دوران، طبيعت توان از بين بردن آلودگي را داشت.

آلودگي محيط زيست با شروع انقلاب صنعتي سير صعودي خود را پيمود و در اواسط قرن حاضر با افزايش فعاليتهاي صنعتي متعاقباً رفع آلاينده هاي خطرناک به محيط، به صورت يک معضل جدي درآمد و اين آلاينده ها در کوتاه مدت و يا دراز مدت اثر سوء بر سلامتي انسان داشته است و ما مي دانيم بعد از ايمان به خداوند مهمترين نعمت سلامتي است در مکاتب الهي و در دين اسلام ارزش جان آدمي در حدي است که اگر کسي به عمد قصد جان فرد ديگري را کند و او را به قتل برساند قتل او واجب گرديده است.

شهرستان ري از مسائل و مشکلات زيست محيطي مختلفي از جلمه آلودگي هوا وجود کانالهاي فاضلاب بدون روکش در اطراف شهر يا در سطح شهر و استفاده از آب آلوده اين فاضلابها جهت آبياري مزارع کشاورزي، وجود مناظر زشت در سطح شهر، کم عرض بودن خيابانها و ايجاد ترافيک شديد، کمبود فضاي سبز و مکانهاي تفريحي و فرهنگي و آموزشي و کمبود امکانات خدمات درماني بهداشتي و غيره در رنج مي باشد.

در واقع شهرري همچون پيکري پير و فرتوت و مريض در قسمت جنوبي شهر تهران مورد بي مهري واقع شده است شايد تنها عاملي که باعث شده که گوشه چشمي توجه به آن داشته باشند وجود اماکن مذهبي مانند حرم مطهر حضرت عبدالعظيم (س) مي باشد.

ولي اين شهر کهنسال که ساليان دراز است که مورد هجوم و حمله اقوام مختلف قرار گرفته و رازها، گنج ها و سخنهاي بسيار در خود پنهان دارد به توجه بيشتر نياز دارد تا بتواند مجدداً موقعيت و قداست قبل خود را بازيابد.

تمرکز فعاليتهاي تجاري- بازرگاني، صنعتي و اداري در نيم قرن اخير نه تنها موجب افزايش قابل ملاحظه محدوده شهر تهران گرديده بلکه آثار و عوارض کالبدي، ترافيکي و زيست محيطي قابل توجهي در مناطق همجوار آن نيز داشته است.

در اينجا لازم است از کساني که مرا در اين امر ياري نمودند تقدير و تشکر نمايم. همچنين از تمام سازمانها و ادارات و ارگانهايي که با اينجانب همکاري لازم را نمودند، تقدير و تشکر مي نمايم از جمله شهرداري منطقه 20، سازمان آمار ايران، فرمانداري شهرستان ري، سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان آب شهرري، کتابخانه هاي دانشکده محيط زيست و دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهرري، دانشگاه تربيت مدرس، شهيد بهشتي و اداره هواشناسي تهران، شهرداريهاي شهرستان ري و ...

رساله حاضر به عنوان گامي در راستاي شناسايي و معرفي هر چه بيشتر مشکلات زيست محيطي در شهرستان ري بوده و مقدمه اي براي تحقيق هر چه بيشتر در اين زمينه محسوب مي شود.

مقدمه

در حاليکه شهرها روزبروز توسعه مي يابند. مشکلات نيز بيشتر رخ مي نمايند و بصورت مسائلي بسيار جدي در زندگي روزمره ما ظاهر مي گردند. مشکلات بسيار اقتصادي و اجتماعي و مشکلات بسيار محيط زيستي که ناشي از تمرکز جمعيت در اين شهرهاي بزرگ است. چون آلودگي هاي هوا، صوت، آب و فاضلاب هايي که مواد سمي و آزاردهنده در خود دارند که رودخانه ها و آبهاي سطحي و نيز آبهاي زيرزميني را آلوده مي نمايد و حيات گونه هاي گياهي و جانوري را نيز با خطر جدي مواجه مي سازدف هواي آلوده اي که جان ميليونها انسان را در معرض خطر قرار مي دهد، و بر رشد و باروري گياهان و جانوران نيز بسيار موثر است. مواد زائد و فضولاتي که در صورت ناديده انگاشتن برنامه هاي مديريتي مناسب براحتي در طبيعت حل نشده و تجزيه نمي گردند و آلوده کننده و سمي اند و حرص و خواست بي پايان انسانهاي شهرنشين در توسعه بي رويه شهرها و اشغال زمينهايي که يا مستعد شهرسازي و توسعه نيستند، يا قابليت آنها در چرخه اکوسيستم و تبديل آنها به مجموعه شهري زيانهاي اقتصادي و زيستي درازمدتي به نسل هاي آتي وارد مي سازد تنها گوشه اي از مشکلات امروز شهرهاست.

صنايع مزاحم در اطراف شهرهاي بزرگ چون تهران به مشکلات مسکن، حمل و نقل، تراکم بيش از حد ساختمانها و کمبود فضاي سبز انواع آلودگي هاي زيست محيطي و افزايش فزاينده جمعيت در شهرها به دليل کسب درآمد بيشتر بخصوص در کشورهاي در حال توسعه لزوم برنامه ريزي و توجه به مسائل محيط زيست و مطالعه و سنجش بحرانهاي زيست محيطي در توسعه شهري را حتمي و ضروري نموده و امروزه در اکثر کشورها نيز اين توجه به نظر مي رسد و خوشبختانه هر روز که مي گذرد صحبت از محيط زيست در برنامه ريزهاي کلان و طرحهاي توسعه از جايگاه مناسب تري برخوردار مي گردند که جاي خوشبختي است. در شهرهايي که امروزه تسهيلات فراوان را براي انسانها به همراه دارد چنانچه گفته شد مشکلات فراواني نيز به دليل دخل و تصرف بي حد و حصر ما ايجاد شده که با کمي دقت به آمار و ارقام امراضي که ناشي از آلودگي شهرهاست انسان را به تفکر وامي دارد و لزوم توجه عميق تر به محيط زيست را در برنامه ريزيهاي شهري و منطقه اي ايجاب مي نمايد.(دهقانيان و کوچکي 1374 ص 18) برنامه هاي توسعه در حال حاضر يکي از اولويتهاي عمده در هر کشور به ويژه در جوامع در حال توسعه است. اين امر هر چند نقش اساسي در رشد و زيربناي سياسي- اقتصادي کشورها به عهده دارد. در عين حال اثرات بارزي در محيط زيست پيرامون خود باقي مي گذارد. ادامه کليه فعاليتهاي صنعتي مستلزم بهره گيري از منابع طبيعي نظير آب و خاک است که نتيجه آن تاثير مستقيم و غيرمسقتيم بر تمام عوامل زيست محيطي خواهد گذاشت. تبديل منابع طبيعي به محصولات تکميل شده و يا واسطه اي، توليد پس مانده هايش را به همراه دارد که اغلب به صورت مواد زائد زيان آور محيط زيست را مي آلايند.

رشد و گسترش نواحي شهرري در چند دهه اخير يکي از پيامدهاي توسعه صنايع اعم از کوچک و بزرگ در کشور ما بشمار مي آيد. همچنين عدم وجود برنامه از پيش طراحي شده در خصوص نحوه رشد و گسترش صنايع و مشاغل و دگرگوني و نابساماني را در قالب شهرها به ويژه تهران پديد آورده است. که اين امر خود باعث آثار و عوارض کالبدي، ترافيکي و زيست محيطي قابل توجهي در تهران و نواحي اطراف آن شده است.

استقرار بي رويه کارگاههايي که در چند دهه اخير بدون توجه به برنامه اي جامع، در حاشيه تهران بصورت پراکنده و غالباً با نماهايي بدمنظر ساخته شده اند. به لحاظ گسترش غيرقابل اجتناب تهران در محاصره بافتهاي مسکوني قرار گرفته و به تدريج مزاحمتهاي آنان براي محيط اطراف به انحاء مختلف نظير آلودگي هوا، صدا، فاضلابهاي صنعتي و شيميايي و مشکلات ترافيکي و غيره ظاهر شده است.

با رشد و توسعه تهران از ابنداي قرن حاضر و نياز اين شهر بزرگ به انواع کارگاهها، صنايع و انبارهاي مختلف حومه تهران و از جمله جنوب آن به واسطه وجود اراضي وسيع و ارزان زير پوشش انواع کاربريهاي صنعتي و کارگاهي رفت. اما در اثر رشد و گسترش سريع تهران طولي نگذشت که بسياري از واحدهاي صنعتي فوق در داخل محدوده شهري قرار گرفته و با بافتهاي مسکوني نيز مربوط گرديدند و امروزه شاهد همجواري و ادغام نامناسب انواع کاربريهاي مزاحم با نواحي مسکوني مي باشيم.

در حال حاضر سطح بسياري وسيعي از اراضي شهرري توسط کاربريهاي مزاحم اشغال گرديده که انواع آلودگيهاي زيست محيطي از قبيل آلودگي آبهاي سطحي، آلودگي هوا، صدا را در اين شهر تاريخي به وجود آورده اند از طرف ديگر وجود کاربريهاي فوق باعث تحميل ترافيک سنگين به شبکه معابر شهرري گشته و مشکلات عديده اي از جمله ايجاد آلودگي هوا و صدا و پايين آوردن ايمني در تردد سواره و پياده را به وجود آورده است، که با خارج شدن کاربريهاي مزاحم، بسياري از مسائل و مشکلات شهرري حل خواهد شد.

طرح رساله حاضر روش کاربردي بررسي مسائل زيست محيطي حاکم بر شهرستان ري مي باشد که شامل 6 فصل به شرح زير مي باشد:

فصل اول: تحت عنوان کليات طرح تحقيق؛ شامل مقدمه، طرح موضوع، اهداف تحقيق ادبيات تحقيق، فرضيه، متدلوژي و مشکلات و موانع موجود در اين زمينه مي باشد.

فصل دوم: به بيان مفاهيم و تعاريف و مباني نظري تحقيق پرداخته است.

فصل سوم: به بيان ويژگيهاي طبيعي و جغرافيايي منطقه پرداخته است.

فصل چهارم: به بيان خصوصيات انساني و ويژگيهاي اجتماعي و اقتصادي مي پردازد.

فصل پنجم: به بيان مشکلات و معضلات شهرستان ري پرداخته است.

فصل ششم: نتيجه گيري و پيشنهادات مورد نظر در خصوص معضلات مي باشد و ارزيابي و همچنين به رد يا قبول فرضيه هاي مورد نظر پرداخته و ضمن نتيجه گيري از آن راهکارهاي مناسب در جهت بهره برداري بهينه از فضاهاي موجود مي پردازد.

1-1- بيان مسئله:

محيط زيست مجموعه اي است عظيم و متراکم از اجزاء و عوامل فعال گوناگون که ابر اثر يک روند و تکامل تدريجي موجودات زنده و اجزاي سازنده به وجود آمده است بنابراين اجزاي گوناگون محيط زيست که طبيعت و کليه موجودات زنده را در بر مي گيرد با يکديگر همبستگي دايمي و دقيقي دارند.

حال چنان چه بهره برداري از هر يک از اجزاي اين پديده حياتي و پيچيده بودن آگاهي و برنامه ريزي کافي و بدون توجه به تاثيرات جنبي درازمدت آن صورت پذيرد مشکلات و مخاطرات در محيط زيست و چرخه هاي حساس اکولوژيک به وجود خواهد آمد.

رشد تکنولوژي و صنايع و آثار ويرانگر ضايعات خطرناک ناشي از فعاليت هاي صنعتي و آلودگي ناشي از آنها سلامت محيط زيست آب، هوا و گونه هاي گياهي و جانوري را تحت الشعاع قرار داده است و باعث بروز مشکلات زيست محيطي مي شود.

از آنجا که شهرستان ري در جنوب شهر تهران قرار دارد و همچنين وجود شيب طبيعي زمين از شمال به جنوب و جريان پيدا کردن اکثر فاضلابهاي تهران به طرف شهر ري، همين طور وجود کارخانه و کارگاههاي صنعتي در داخل و حاشيه شهر، افزايش جمعيتف کمبود امکانات رفاهي باعث ايجاد مسائل و مشکلات زيست محيطي در شهرري شده است از جمله آلودگي ناشي از فاضلابها و آلودگي هوا و صوت و عوارض ناشي از آن.

2-1- اهميت و ضرورت تحقيق

«اوست خدايي که زمين را براي شما رام و هموار کرد پس شما بر پستي و بلندي آن راه رويد و از رونق و از رزق و روزي خدا بهره ور شويد»

(سوره ملک. آيه 15)

و طبق اصل پنجاهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران که مي گويد:

«در جمهوري اسلامي حفاظت محيط زيست که نسل امروز و نسلهاي بعد بايد در آن حيات اجتماعي رو به رشدي داشته باشد وظيفه عمومي تلقي مي گردد. از اين رو فعاليتهاي اقتصادي و غير آن که با آلودگي محيط زيست يا تخريب غيرقابل جبران آن ملازمه پيدا کند ممنوع است.»

محيط زيست بعنوان يکي از حوزه هاي علم، مانند هر حوزه ي ديگري در علم، تعريفها و مفاهيم خاص خود را دارد. محيط زيست عبارتست از محيطي که فرآيند حيات را فراگرفته و با هم برکنش دارد.

محيط زيست از طبيعت، جوامع انساني شهري و روستايي و نيز فضاهايي که با فکر و دست بشر ساخته شده اند تشکيل يافته است و در مفهوم کلي «محيط زيست» سه نوع محيط قابل تشخيص است که عبارتست از: محيط طبيعي، محيط اجتماعي، محيط انسان ساخت. البته اين تفکيک صرفاً در قلمرو نظري ميسر مي باشد بخشي از محيط زيست ارتباط تام با برنامه ريزي شهري دارد. با توجه به اينکه روابط انساني تا حدودي تاثير پذير از شرايط بيروني است و در اين راستا افزايش بي رويه جمعيت شهري و عوارض جانبي مختلف آن در حال حاضر يکي از دشواريها و مشکلاتي است که در سطح ملي و منطقه اي اذعان عمومي و مسئولين کشور را به خود مشغول داشته در اين ميان رشد بي رويه شهر تهران و افزايش جمعيت آن بيش از همه موجب اين مشکلات و معضلات و تغيير در نظام شهري ايران شده است.

امروزه با توجه به اهميت روزافزون محيط زيست و منابع آن در زندگي انسانها و معضلات و مشکلاتي که در اين زمينه بويژه در محيط هاي شهري بواسطه عواملي چون افزايش بار جمعيتي، مصرف گرايي افراطي، عدم رعايت ضوابط و ملاک عملهاي زيست محيطي از سوي اشخاص حقيقي و حقوقي، عدم آگاهي کامل شهروندان نسبت به محيط زيست و ضرورت حفاظت از آن، پديدار گشته است، موضوعات مرتبط با محيط زيست، نحوه برخورد با معضلات آن و چگونگي حفظ و احياء منابع زيست محيطي را در کانون توجه قرار داده. بنحوي که در موضوعات مرتبط با توسعه پايدار مطالعات و برنامه ريزيهاي زيست محيطي از اهميت درخور توجهي برخوردار گشته است و اصولاً برنامه هاي مرتبط با توسعه پايدار بدون اين بخش فاقد جامعيت لازم خواهد بود.

از سوي ديگر مسلم مي نمايد که انجام هر گونه عمل در راستاي حفاظت از منابع زيست محيطي و مرتفع سازي معضلات و مشکلات محيط زيست، چه از جنبه ساختاري و راهبردي و چه در حوزه موضوعات اجرايي، در درجه نخست مستلزم وجود آگاهي و اشراف کامل نسبت به منابع زيست محيطي، موضوعات مرتبط با محيط زيست، مشکلات و معضلات زيست محيطي و عوامل مرتبط و موجد آنها بوده، که اين همه صرفاً از طريق مطالعات مستمر و پايش متواتر در اين زمينه ها بدست آمده و لازمه قابل استفاده بودن آنها نيز در گرو بروز نگهداشتن مطالعات صورت گرفته خواهد بود.

شهرستان ري با قدمتي چند هزار ساله با 2295 کيلومتر مربع وسعت و يک ميليون نفر جمعيت در منتهي اليه جنوب شرقي کلان شهر تهران قرار دارد. اين شهرستان همراه با مدرنيزه شدن شهر تهران در طول دوران معاصر بتدريج بصورت شهري در حاشيه پايتخت درآمده و به همين دليل، عليرغم قدمت تاريخي اين شهرستان عملاً نسبت به کلانشهر تهران موقعيت حاشيه نسبت به متن را يافته است، از اينرو در عين حال که اين شهرستان محل استقرار صنايع، پايانه ها، کارخانجات و کارگاه هاي کوچک و بزرگ گرديده، با توجه به وضعيت جغرافيايي و قرار گرفتن در وسط راههاي مواصلاتي جنوب و شرق کشور، محل تردد خودروهاي سنگين و سبک حامل انسان و کالا نيز مي باشد.

همراه با اين دو وضعيت وجود اراضي کشاورزي فراوان در محدوده شهرستان ري، از ديرباز اهميت بخش کشاورزي را در اين شهرستان مورد توجه قرار مي دهد. از ديگر سو و در کنار ويژگيهاي ياد شده، انبوهي جمعيت شهرستان در سالهاي اخير، به همراه سرريز شدن بسياري از مشکلات زيست محيطي کلان شهر تهران به شهرستان ري نظير آبهاي سطحي، مسائل اجتماعي و فرهنگي، استقرار برخي از امکانات و تاسيسات شهري مرتبط با پايتخت همچون: محل دفن زباله در کهريزک، بهشت زهرا، فرودگاه بين المللي امام خميني (ره) و استقرار تصيفه خانه فاضلاب تهران در اين شهرستان موجب گرديد که بطور روزمره بر مسائل و معضلات زيست محيطي آن افزوده گردد بنحوي که امروزه شهرستان ري به تنهايي بيش از مجموع معضلات زيست محيطي چندين شهرستان را با خود يدک مي کشد.

با توجه به موقعيت خاص جغرافيايي شهرستان ري و مشکلاتي که به دليل تعامل با کلان شهر تهران به اين حوزه منتقل مي گردد، تهديدهاي حادث بر شهرستان مورد نظر را بايستي در گروه هاي تهديدهاي قابل مشاهده بر محيط زيست انساني، بهداشت شهروندان، افزايش بارگذاري جمعيتي ناشي از زاد و ولد، مهاجرت و احداث شهرکهاي جديد شمارش نمود. وجود معضلات بر جاي مانده از شهرکهاي احداثي در سنوات گذشته در داخل مجموعه شهر و حواشي آن و عدم رفع آنها، تبعات ناشي از بهره برداري مستقيم تصفيه فاضلاب شهر تهران در شهرستان ري و گستردگي جغرافيايي شهرستان ري که شامل کل شهر، کهريزک و حسن آباد مي گردد از ديگر مسائلي است که در رابطه با معضلات زيست محيطي اين شهرستان بايستي به آنها اشاره شود.

وفور موضوعات اشاره شده و گستردگي آنها باعث گرديده که عليرغم، هممه اقداماتي که در جهت ساماندهي معضلات اين شهرستان در حوزه هاي مختلف در سنوات اخير صورت پذيرفته، کماکان تا دستيابي به تصويري مطلوب و قابل قبول، حداقل در زمينه زيست محيطي فاصله بلندي وجود داشته باشد.

و بر طرف سازي اين فاصله را بطور قطع بايستي در برنامه ريزيها و تلاشهاي اجرائي دست اندرکاران اين موضوع از يک سو و نيز حمايتها و هدايت هاي ارشاد گرايانه مقامات ذيربط مافوق از سوي ديگر جستجو نمود.

ضمن آنکه به واسطه ارتباط مستقيم معضلات زيست محيطي با حيات فردي و اجتماعي گروههاي شهروندان، ارتقاء سطح فرهنگي شهروندان از طريق آموزشهاي عمومي و همچنين مشارکت آنها در قالب تشکلهاي صنفي، صنعتي، اجتماعي و تشکيل NGOها مي تواند ضمن کاستن از مشکلات و معضلات موجودف در بلند مدت موجب ساماندهي موضوعات مرتبط با محيط زيست و برطرف سازي معضلات حاد زيست محيطي گردد.

3-1- پيشينه تحقيق

مروري بر تحقيقات انجام شده

توسعه فيزيکي و گسترش بي رويه شهرها موضوعي است که در سالهاي اخير نظر دانش پژوهان علاقمند به مسائل شهري را به خود جلب کرده است. چرا که در گذشته روند رشد شهرها به گونه اي بوده است که اين رشد، مسائل و مشکلات خاص امروز را براي شهرنشينان به ارمغان نمي آورد. در حالي که بعد از تحولات جديد شهرنشيني، رشد بي رويه شهرها مشکلاتي را به وجود آورده است از جمله اراضي حاصل خيز اطراف شهرها با شکل گيري بدون ضابطه و بي برنامه شهرها، افزايش قيمت زمين و آلودگي زيست محيطي و تخريب اکوسيستم هاي طبيعي و ... به هر حال کمتر شهري است که با اين مسئله درگير نباشد اما در مورد چاره انديشي لازم براي مسائل فوق به طور خاص و ويژه مطالعات اندکي صورت گرفته است از جمله اين مطالعات عبارتند از:

1-3-1- تحقيقات انجام شده در خارج از کشور

براي اولي بار ارزيابي اثرات زيست محيطي در سال 1969 ميلادي طي يک نهضت زيست محيطي به صورت مصوبه قانوني در کشور آمريکا مطرح شد و جنبه عمل به خود گرفت و پس از آن بنا به اهميت موضوع در ساير کشورها گسترش بين المللي پيدا کرد، به نحوي که امروزه کمتر کشوري يافت مي شود که نسبت به ارزيابي اثرات زيست محيطي غريبه باشد.

در سال 1972 کشور ژاپن، هنگ کنگ و سنگاپور، در سال 1973 کشور کانادا، در سال 1974 استراليا، در سال 1975 آلمان، در سال 1985 اتحاديه اروپا، در سال 1993 کشورهاي سريلانکا، پاکستان، هندوستان، بنگلادش، فنلاند و اتريش، در سال 1994 ايران نسبت به ارزيابي اثرات زيست محيطي در چهارچوب مصوبه قانوني انجام نمود.

اثرات زيست محيطي طبق تعريف شامل آن دسته از عواملي هستند که در قالب آلودگي با تخريب بر انسان (بهداشت عمومي)، حيوان، گياه، آب، خاک و ارتباط في مابين آنها و همچنين بر ساختمانها، آثار فرهنگي، باستاني، تاريخي، کيفيت ديد، کيفيت صدا و ارتعاش، منابع اقتصادي و اجتماعي تاثير مي گذارد.

اثرات زيس محيطي در انواع و اشکال مختلف مثبت، منفي، مستقيم، غيرمستقيم، کوتاه مدت، بلند مدت، اوليه، ثانويه، نقطه اي، تجمعي، ميرا و زايش نمود پيدا مي کنند.(اطلس ملي ايران، ج 16 صص 71 و 70)

بارکر[1] و لوني[2] (1990) طي بررسي انجام داده در بريتانيا مشاهده کردند که درآمد حاصل از وضع ماليات در آلودگي سوخت مي تواند موجب کاهش مورد ملاحظه اي در نرخ فعلي ماليات بر ارزش افزوده گردد و اين نوع توزيع مجدد ماليات را مي توان در مورد کارخانجات و موسساتي که از عواقب ماليات هاي آلودگي دچار زيان شده اند بکار بست به عنوان مثال دولت مي تواند با استفاده از اين درآمدها به کارخانه ها جهت نصب و استفاده از تکنولوژيهاي کمتر آلاينده کمک مالي نمايد يا به طريق ديگر موجبات پايين آوردن نرخ ماليات بر درآمد را فراهم آورد و اين حرکت باعث بهبود کلي وضعيت کارخانه ها در بريتانيا شد. بدين طريق توزيع مجدد درآمدهاي مالياتي- ماليات بر آلودگي از لحاظ مالياتي خنثي شده، يعني هيچ گونه تاثير خالصي بر درآمدهاي حاصل از ماليات نمي گذارد بلکه موجب تخريب مصرف کنندگان به سمت مصرف کالاهايي که از آلايندگي کمتري برخوردارند، مي شوند.

- اوونز، انرژي و ماندگاي زيست محيطي (1991)

اوونز در اين تحقيق عنوان مي نمايد که اگر الگوهاي ايجاد توسعه شهري از لحاظ زيست محيطي، ماندگار باشد پيشبرد مصرف بهينه انرژي را داشته باشد و طرح ريزي کاربرد زمين در درازمدت در دستيابي به اين هدف نقش مهمي دارد و همچنين اگر قرار است که توسعه شهري ماندگار حاصل شود بايد سياستها در سطوح مختلف هماهنگ شوند و تمام ابزارهاي سياستگذاري در جهت واحد به کار گرفته شوند. (اوونز 1991، 14ص)

- مارک هنيلز و استيفن پاتر، نحوه ي دفن زباله و آلودگيهاي آن (1992)

مارک هنيلز و استيفن پاتر در اين تحقيق نگراني عمومي نسبت به محيط زيست و آلودگي آن که ناشي از دفن زباله مي باشد مورد توجه قرار مي دهند و عنوان مي کنند که زباله هاي قابل بازيافت که ممکن است اثرات ناگوار زيست محيطي داشته باشند بايد بازيافت شوند و براي جمع آوري زباله پيشنهاداتي مانند قراردادن زباله ها به صورت تفکيک شده در داخل کيسه هاي سربسته با علامت مخصوص و استفاده از سطل هاي زياد زباله را به صورت علمي و در جايگاهي دور از شهر بدون آسيبي به خاک و زمينهاي کشاورزي پيشنهاد مي کنند.(هنيلز 1992، ص 13)

2-3-1- تحقيقات انجام شده در داخل کشور

پيرامون اين موضوعي در ايران مطالعاتي انجام شده است براي مثال:

1- کتاب طرح تکريم ارباب رجوع، فرمانداري شهرستان ري

2- پايان نامه هاي دانشگاهي متعددي که در زير به آنها اشاره مي گردد

باقري، اسفنديار، توانمنديهاي کشاورزي و دامپروري شهرستان ري (باقري 1382)

باقري در تحقيق خود به معرفي اقليم استان تهران و شهرستان ري و همچنين به مسائل و مشکلات اراضي کشاورزي و دام و طيور و آبزيان در شهرستان ري پرداخته و به توانمنديهاي کشاورزي و زراعي شهرستان پرداخته، همچنين در خصوص منابع تامين کننده آب و قنوات و همچنين فاضلابهاي شهري و همچنين راههاي مبارزه با آن را پيشنهاد مي نمايد.

مهياري، مرضيه، بررسي کارکردهاي شهري و تعيين حوزه نفوذ (مهياري 1384)

مهياري در رساله خود به بررسي نقشها و کارکردهاي شهري و روابط آن با نقاط شهري ديگر مي پردازد و همچنين تعيين نقش شهرها و روابط شهرها و روستاها از موضوعاتي است که مورد توجه محققين علوم جغرافيايي قرار داده و در اين ميان جغرافيدانان به دليل ماهيت فضايي و مکاني علم جغرافيا از اهميت زيادي برخوردارند. در اين تحقيق خانم مهياري به معرفي حوزه هاي شهري و کارکرد هر کدام پرداخته و راهکارها و پيشنهاداتي در خصوص رفع مشکلات زيست محيطي در خصوص صنايع مزاحم و آلوده کننده و ... ارائه نموده اند.

سيري، مجيد، بررسي مسائل و مشکلات زيست محيطي ناشي از رشد و توسعه سريع جغرافيايي اسلامشهر(سيري، 1381)

مجيد سيري در پايان نامه خود به بررسي ويژگيهاي جغرافيايي اسلامشهر که شامل مطالعات طبيعي و اجتماعي و اقتصادي و کالبدي است پرداخته و به بررسي مسائل و مشکلات زيست محيطي اسلامشهر اشاره نموده و اين مشکلات را در دو حوزه عوامل زيست محيطي بيروني و دروني مورد ارزيابي قرار داده و به اعم مشکلات از قبيل فعاليتهاي صنعتي و خدماتي حاشيه اي و معضلات نشات گرفته از عوامل بيروني و کلان شهر تهران مي پردازد. همچنين به بررسي مشکلات زيست محيطي ناشي از حاشيه نشيني و طرح خانه سازي بي برنامه و روند صنعتي شدن منطقه و رشد سريع جمعيت، توسعه شهرنشيني، تعرض به اراضي پيراموني و تخريب منابع طبيعي، تغيير الگوي زندگي اقتصادي و اجتماعي و تبديل جامعه مصرفي و نهايتاً معضلات و آلودگي هاي زيست محيطي را مورد ارزيابي قرار داده و جهت جلوگيري از مناطق حاشيه نشيني و انتقال کارخانه ها و کارگاه هاي صنعتي به خارج از شهر را پيشنهاد مي کند.

شوهاني، محمد، اثرات توسعه فيزيکي شهر ايلام بر منابع زيست محيطي آن:

شوهاني در پايان نامه خود که بررسي ويژگي هاي زيست محيطي ناشي از توسعه شهر ايلام مي پردازد آلودگي هاي مختلف ناشي از اين توسعه را آلودگي هاي هوا، آلودگي خاک، آلودگي آب، آلودگي هاي بصري، ترافيک مشکل فضاي سبز مي داند و جهت رفع آن آلودگي جمع آوري صحيح زباله و ايجاد سيستم فاضلاب شهري، کنترل اتومبيل هاي نياز به تعمير، جلوگيري از مناطق حاشيه نشيني و انتقال کارخانه ها و کارگاه هاي صنعتي به خارج از شهر را پيشنهاد مي کند.

امامي، فضل ا... توسعه فيزيگي شهر خرم آباد و مشکلات زيست محيطي آن (امامي، 1376)

فضل ا... امامي در پايان نامه خود که به بررسي توسعه فيزيکي و مشکلات زيست محيطي شهر خرم آباد مي پردازد توسعه ناموزون يک شهر را باعث از بين رفتن زمينهاي کشاورزي حاشيه شهر، ايجاد مناطق حاشيه نشين، ايجاد انواع آلودگي هوا، آب، خاک و ... مي داند و جهت رفع اين مشکلات کنترل رشد فيزيکي شهر را با بها دادن به روستائيان و در اختيار قرار دادن امکانات مختلف به آنان، جمع آوري فاضلاب هاي شهر، رفع و جمع آوري زباله هاي شهري و ايجاد فضاي سبز را پيشنهاد مي نمايد.

رهنماً محمدرحيم، نقش دام داري ها در مشکلات زيست محيطي شهر تربت حيدريه

رهنما در تحقيق خود به مشکلات زيست محيطي شهر تربت حيدريه که ناشي از وجود دامداري ها اطراف آن است مي پردازد و در جهت اين امر يک شعاع (98 کيلومتري) را در اطراف شهر مشخص مي نمايد و ضمن مشخص کردن روستاهاي آن و تعداد آن و تعداد دامداري ها و گاوداري ها و اثرات هر کدام بر محيط زيست شهر تربت حيدريه به انتقال آن در خارج از محدوده شهر اشاره مي کند و واحدهاي دامداري که در حال صنعتي شدن مي باشد بايد از توسعه آنها جلوگيري کرد و همچنين واحدهاي ديگر را نيز به بيرون محدوده بايد انتقال داده شود و فضولات و کود حيواني آنها نيز به بيرون از محدوده انتقال داده شود. (محمدرحيم رهنما- 1379)

معصومي زاده، رضوان- آلودگيهاي زيست محيطي شهر اصفهان

معصومي زاغده در تحقيق به مسائل و مشکلات زيست محيطي شهر اصفهان مي پردازد و در اين تحقيق به آلودگيهاي زيست محيطي مانند آلوده شدن آب زاينده رود، تمرکز واحدهاي صنعتي در شهر و اطراف آن و فاضلابهاي ناشي از آن و آلودگي خاک، آلودگي آب مي پردازد و تجهيزات مخصوص کنترل دفع آلودگي و گسترش فضاي سبز و انتقال مزاحم و فاضلابهاي شهري و صنعتي و همچنين مکان مناسب براي دفع زباله ها پيشنهاد مي کند.

رهنمايي، محمدتقي، توسعه محيط زيست (رهنمايي، 1371)

دکتر رهنمايي در اين تحقيق ابتدا به بررسي انقلاب صنعتي و نقش صنعت در آلودگيها محيط زيست و توسعه واحدهاي صنعتي بدون توجه به ضايعات زيست محيطي آن مي پردازد و پيدايش ما در شهرها و کلان شهرها را سبب توليد زباله و فاضلاب و ايجاد گازهاي سمي مسائل و مشکلات محيطي و فضايي مي داد.

وي در اين تحقيق به آلودگي هوا، از بين رفع مراتع و جنگلها و گونه هاي جانوري و همچنين ايجاد مناطق حاشيه نشين و زاغه نشين مي پردازد و رشد جمعيت و فعاليتهاي اقتصادي و صنعتي در کنار آبها و همجواري صنايع با شهرها را در آلودگيهاي زيست محيطي موثر مي داند و تهيه يک طرح جامعه محيط زيست براي کشور بعنوان يک حرکت منطقي براي انتظام فضايي کشور و جلوگيري از بحرانهاي فضايي در آينده را الزامي مي داند.

- ري باستان، حسين کريمان

در اين کتاب تاريخ پرفراز و نشيب ري بيان شده و صنعت قديم ري و تاثير آن در زندگي مردم توصيف شده است.

- مطالعات محيط زيست (جلد چهارم) مهندس مشاور مهرآزان- شهرداري منطقه 20 به مطالعات زيست محيطي در ارتباط با صنايع در سطح شهر ري پرداخته و انواع آلودگيهاي ايجاد شده توسط واحدهاي صنعتي را مشخص نموده است.

- مطالعات اقتصادي، اجتماعي، کاربري زمين و ضوابط و مقررات الگوي توسعه- شهرداري منطقه 20.

به مطالعاتي در زمينه عوامل اقتصادي، اجتماعي و تاثيرات آن، در سطح منطقه پرداخته و نيز مطالعاتي در زمينه کاربري اراضي و پراکندگي کاربريها و همچنين کاربري اراضي و تفکيک نواحي ده گانه منطقه 20 صورت گرفته است.

همچنين کتابهاي بسياري در زمينه مسائل زيست محيطي نگاشته شده است که در ذيل به چندين مورد اشاره مي گردد:

- ارزيابي اثرات زيست محيطي

- جهان در آستانه قرن بيستم

- کم کردن آلودگي هوا از طريق طرحهاي شهري

- مديريت پسماندها

- آلودگي محيط زيست، هوا، آب، خاک، صوت

- اطلس ملي ايران (محيط زيست)

- حفاظت از محيط زيست

- مرام سبز

و همچني نشريه هاي علمي- پژوهشي هاي متعددي هم وجود دارد که در زير بعضي از آنها معرفي مي گردد:

- مجله علوم و تکنولوژي محيط زيست دانشگاه آزاد اسلامي

- نشريه محيط شناسي موسسه مطالعات محيط زيست دانشگاه تهران

- مقدمه اي بر شناخت محيط زيست سازمان حفاظت محيط زيست

همچنين در خصوص بررسي مسائل محيط زيست تحقيقات دانشگاهي ديگري نيز وجود دارد که در زير فقط به عناوين آنها اشاره مي شود:

- بررسي عملکرد کمي و کيفي بازيافت در منطقه 20 شهرداري تهران

- روشهاي مختلف تصفيه و دفع مواد زائد و خطرناک

- بررسي آلودگي در منطقه 20 تهران و رسم منحني هاي هم صدا بر روش NC

- بررسي مواد زائد جامد خطرناک در صنايع شهري

- روشهاي اصولي کاهش آلودگي هواي تهران

- کارآيي ابزارهاي اقتصادي در کاهش آلودگي زيست محيطي

- بررسي کيفيت شيميايي آبهاي رودخانه هاي تهران

- مکان يابي محل دفن مواد زائد جامد با استفاده از GIS

موارد اشاره شده هر يک به نحوي از زواياي خاص مورد توجه پژوهشگران بوده اند در مورد شهرستان ري تاکنون چنين موضوعي مورد مطالعه قرار نگرفته و در اين پژوهش به بررسي اثرات زيست محيطي پيرامون شهرستان ري مي پردازيم.

4-1- اهداف تحقيق

اصولاً هر تحقيق و گزارشي بدون شک هدف يا اهداف خاصي را دنبال مي کند و تحقيقي که بدون هدف و برنامه باشد نمي توان به آن واژه تحقيق اطلاق کرد.

در اين رساله با توجه به موضوع مورد تحقيق اهداف خاصي دنبال مي کند که عبارتند از:

1-4-1- هدف اصلي

مشخص کردن مسائل و مشکلات زيست محيطي شهرستان ري به منظور ارائه راه کارهايي جهت حل اين مسائل و در نهايت تامين محيط زيستي مطلوب جهت زندگي ساکنين ناحيه.

2-4-1- اهداف فرعي

1- شناخت مديريت صحيح زيست محيطي

2- ارزيابي مسائل زيست محيطي ناشي از اجراي پروژه هاي عمراني خاص تهران در اين ناحيه از قبيل فرودگاه بين المللي امام خميني (ره)، ناحيه صنعتي و ...

3- بررسي انواع راهکارهاي اتخاذ شده و پيشنهادهاي جهت بهبود فرآيندهاي زيست محيطي.

4- بررسي و ارزيابي اثرات زيست محيطي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي.

5- بررسي نقش صنايع در رشد و توسعه کالبدي شهرستان ري و ايجاد زمينه هاي آلودگي هاي زيست محيطي.

6- مطالعه و بررسي رشد روزافزون جمعيت و پيامدهاي زيست محيطي آن.

5-1- فرضيات:

فرضيه ها، اساس و پايه هر تحقيق را تشکيل مي دهد که در ذهن محقق شکل مي گيرد و تحقيق به دنبال ناشناخته ها حرکت مي کند.

فرضيه عبارت است از حدس معقول و گمان مبتني بر مدارک موجود از طريق آزمايش به صحت و سقم فرضيه ها پي مي بريم.

بعد از بيان اين تعاريف در رابطه با فرضيه، فرضيه هايي که در مورد موضوع اين تحقيق ممکن است در ذهن شکل گيرد بدين صورت است:

1- به نظر مي رسد موقعيت جغرافيايي قرارگيري شهرستان ري در جنوب شهر تهران موجب افزايش مسائل زيست محيطي در اين شهرستان گرديده است.

2- احتمالاً رشد صنايع در اطراف شهرستان ري و عدم رعايت نکات زيست محيطي بر مسائل و مشکلات محيط زيستي آن افزوده است.

3- رشد بي رويه جمعيت نيز احتمالاً خود بر مسائل زيست محيطي افزوده است.

4- امکان طراحي الگوي مديريتي مناسب در ساماندهي امور زيست محيطي وجود دارد.

6-1- روش شناسي تحقيق

1-6-1- الف- نوع روش تحقيق

در رساله حاضر از روشهاي تحليلي، (1) توصيفي استفاده شده است. از روش توصيفي در روش توصيف عيني، واقعي و منظم حوادث رويدادها و موضوعات مختلف استفاده مي شود و در اين روش فرضياتي ساخته نمي شود و تنها اطلاعات بدست آمده طبقه بندي و ارائه مي شود (خليلي شوريني 1378 ص 73) و از روش تحقيق موردي و زمينه اي در جهت شناسايي موقعيت قبلي و فعلي در زمينه اي که مطرح است، مورد بررسي قرار مي گيرد و اغلب بررسيها تطبيقي بوده و مقايسه اي وسيع و گسترده در زمينه اي که مورد بررسي است، يا ساير موارد و شاخص ها انجام مي گيرد و آنگاه پيشنهاداتي ارائه مي گردد و از روش تحقيق کلي يا پس از وقوع (2) استفاده شده که متغير وابسته در اختيار بوده و محقق در تکاپوي شناسايي آنهاست (خليلي شوريني 1378 ص 73). [3]

2-6-1- محيط پژوهش

با توجه به عنوان رساله تحقيقي، محيط پژوهش تمام سطح شهرستان ري واقع در استان تهران با همه بخشها و قسمتهاي آن به همراه پديده هاي طبيعي و انساني آن مي باشد.

3-6-1- جامعه آماري

بر اساس روشها و ابزارها، ساختارها و الگوهاي مورد استفاده جوامع آماري گوناگوني مورد ارزيابي قرار مي گيرند، اعم از:

1- مجموع صنايع موجود در سطح شهرستان ري نظير:

الف- واحدهاي کشاورزي صنعتي

ب – معادن

ج- پالايشگاه

د- کشتارگاههاي صنعتي

2- پايانه ها و باراندازها

3- بررسي جوامع انساني و بررسي توريست هاي مذهبي و زوار

4-6-1- روش گردآوري اطلاعات

روش گردآوري اطلاعات در رساله حاضر شامل مراحل زير مي باشد.

1- متون اسنادي و کتابخانه: استفاده از کتب مربوط به تحقيق مورد نظر و استفاده آمارها و سالنامه هاي آماري و نقشه هاي مورد نظر از منابع کتابخانه اي

2- مطالعات ميداني و مشاهده: براي جمع آوري اطلاعات از روش مشاهده مستقيم و جمع آوري اطلاعات و تصاوير مورد نظر استفاده گرديد.

3- مصاحبه: يکي از راههاي کسب اطلاعات جمع آوري آن از طريق مصاحبه با صاحب نظران و کارشناسان امور مربوط در سازمانها و ارگانهاي ذيربط و مرتبط با موضوع تحقيق مي باشد که از نتايج آن در فصول مربوط استفاده گرديد.

7-1- موانع و مشکلات تحقيق

با انتخاب موضوع مورد علاقه خود هرگز در ذهن خود تصور ايجاد و بروز مشکلات خطور نمي کرد. وليکن با شروع تحقيق مورد نظر موانع و مشکلات بطور ناخواسته پديدار گشت.

اين مشکلات و موانع پديدار گشته عبارتند از:

1- مهمترين مشکل در روند اين تحقيق عدم همکاري بسيار ضعيف از طرف مسئولين يا سازمانهاي ذيربط در جهت ارائه اطلاعات توصيفي و آماري در زمينه تحقيق و عدم ارائه مطالب مورد نياز به پژوهشگر بوده است.

2- بدليل وسعت زياد اين منطقه و بازديد از محل و تهيه گزارش و عکس و فاصله داشتن اين مکانها از يکديگر مستلزم صرف زمان و هزينه زيادي گرديد که خود نيز مشکل ساز بود.

3- کمبود يا عدم منابع کافي در امر اين تحقيق بسيار محسوس بود که اين امر نشان دهنده اين است که مطالعات پايه اي زيادي در سطح شهرستان در مقايسه با برخي شهرستانهاي کوچک و يا حتي بعضي از شهرکها توسط کارشناسان امر صورت نپذيرفته است.

4- شهرداري منطقه 20 با قدمت چندين ساله هنوز کتابخانه اي در رابطه با موضوع تحقيق ندارد و اگر هم مطالبي و يا منبعي داشته باشد مورد استفاده عموم قرار نگرفته و يا حتي اجازه استفاده از اين منابع به دانشجويان نيز داده نمي شود.

5- اگر اقداماتي در ارتباط با موضوعات زيست محيطي از طرف اداره محيط زيست و يا شهرداريهاي سطح شهرستان انجام گرفته باشد فاقد منبع مدون و کتابخانه اي است. به طور مثال در چند مورد مراجعه به شهرداريهاي منطقه 20 و باقرشهر و کهريزک و پيگيريهاي زياد مشخص گرديد به جز عملکرد سالانه که به صورت مدون، ريز اقدامات صورت گرفته قيد شده تجزيه و تحليل مناسبي نداشته و عملاً نمي توان از آنها در کار تحقيق خوب، بهره برد.

6- قيمتهاي بسيار زياد نقشه هاي مربوط به تحقيق که مانع از ابتياع آنها از طرف پژوهشگر گرديد. اين مسئله باعث صرف وقت طولاني جهت ايجاد نقشه هاي جديد توسط خود محقق گرديد.

8-1- اصطلاحات و واژه ها

مهمترين واژه هايي که در اين تحقيق به کار رفته به شرح زير مي باشد.

1- توسعه

به معني تعالي انسانها و پيشرفت به سوي رفاه و برخورداري بيشتر از مواجب حيات و ارتقاء شاخص هايي چون سطح آموزش و سواد، بهداشت و از بين رفتن فقر است.

2- توسعه پايدار

پيشرفت و توسعه اي که نيازهاي نسل فعلي را برآورده مي سازد بدون آنکه حق و توان نسل آتي را در برآوردن نيازهايش از محيط زيست و منابع طبيعي به مخاطره اندازد.

3- حوزه نفوذ

مجموعه روابط و وابستگيهاي که شهر با تمام سکونتگاههاي کوچک و بزرگ دور و نزديک پيرامون خود دارد. اصطلاحاً حوزه نفوذ آن شهر گويند و يا به بيان ديگر حوزه نفوذ شهر در واقع ميدان مغناطيسي شهر است. به عبارت ديگر، حوزه نفوذ فضايي است که شهر در آن پرتو افشاني و نيروي جاذبه خود اعمال مي کند. (سليماني 1367 ص 10)

4- شهر و ناحيه

از نظر جغرافيايي مطالعه شهر منحصر به محدوده خود شهر نيست چرا که شهر با پيرامون خود با روستاهاي اطراف و شهرهاي ديگر ناحيه اي که در آن تکوين يافته است، پيوند جغرافيايي محکمي دارد و هر عاملي که توسعه اقتصادي و اجتماعي نابرابر نواحي جغرافيايي بيانجامد بازتاب آن را در چشم انداز جغرافيايي شهرها و رشد ناهمگون آنها توان يافت و بر اين اساس در مطالعات شهري به محيط زيست شهري و فرآيندهاي حاکم بر آن در مقياس ناحيه اي توجه بايد داشت و شهر را در سطوح متفاوت «بافت شهري» و «بافت ناحيه اي» در رابطه با ساختارهاي اقتصادي و اجتماعي ناظر بر آن بافت مورد ارزيابي قرار داد. (فريد 1375 ، ص 443)

5- معضلات زيست محيطي

مشکلاتي که بطور جدي تعادل محيط زيست را بهم ميزند. (نوري ، 1373)

6- آلودگي زيست محيطي

حضور غلظت هاي بالا مواد سمي در محيط زيست که غالباً توسط انسا ايجاد مي شود.

7- اينورزن

اينورژن يا وارونگي دما، پديده ي جوي که هواي سرد به زمين نزديک تر است تا هواي گرم باعث ميشود درجه حرارت هوا با زياد شدن ارتفاع از سطح زمين افزايش يابد و مواد آلاينده بين لايه هاي هوا محبوس شود.

8- آلاينده هاي زيست محيطي

شامل هر نوع مواد گازي، مايع، جامد که وارد محيط زيست شده و به نوعي باعث تغييراتي در کيفيت محيط زيست گردد.

فرضیه 1 :

به نظر می رسد موقعیت جغرافیایی شهرستان ری در جنوب تهران موجب افزابش مساول زیست محیطی ددر این شهرستان گردیده است .

شهرستان ری به دلیل قرار گرفتن در جنوب تهران و به دلیل شرایط نامطلوب اقلیمی با معضلات و مشکلات زیست محیطی روبرو بوده است ، از جمله آلودگی هوا که ناشی از تردد زیاد وسائط نقلیه به علت وجود محورهای شهر ری – قم بهشت زهرا و حرم مطهر امام خمینی (ره) جاده ورامین بوده و وجود کارخانجات و صنایع و کارگاه های متعدد از جمله پالایشگاه – سیمان تهران – سنگبرها و همین طور آلودگی صوتی که در نتیجه حرکت وسائط نقلیه حاصل از ان به دلیل کم عرض بودن خیابن ها و مستهلک بودن ماشین ها و وجود کارگاه ها و کارخانه ها در بافت مسصکونی و متمرکز شدن مراکز اداری ئ تجاری وو فرهنگی و آموزشی در مرکز شهر و کمبود فضای سبز از جمله عوامل ایجاد کننده آلودگی صوتی می باشند که شهر را با مشکلات زیست محیطی روبرو می سازد .

فرضیه دوم :

احتمالا رشد صنایع در اطراف شهرستان ری و عدم رعایت نکات زیست محیطی بر مسائل و مشکلات محیط زیستی آن افزوده است .

تعیین و تشخیص مکان یابی غلط واحدهای صنعتی تاثیری در انتقال صنایع از سطح منطقه خواهد داشت . وجود گسلهای متعدد ، جهت وزش باد از غرب به شرق و از جنوب به شمال ، بالا بودن سطح آب در این منطقه مکان یابی غلط واحدهای صنعتی را مشضخ9ص می نماید همچنین با مشخص نمودن انواع آلودگی های واحدهای صنعتی و قرار گیری آنها در بافت مسکونی ضرورت انتقال صنایع را ایجاب می نماید .

و در صورت انتقال این گونه صنایع به خارج از منطقه و تبدیل مکان آنها به کاربردهای متناسب و مورد نیاز ، مشکلات منطقه در زمینه تاسیسات و تجهیزات و خدمات شهری مرتفع می گردد .

در صورت انتقال واحدهای صنعتی مزاحم به خارج از منطقه و تبدیل مکان آنها به کاربریهای متناسب و مورد نیاز از جمله کاربریهای آموزشی ، فرهنگی ، تفریحی ، تجاری ، خدماتی و مسکونی مشکلات منطقه از جمله تخریب زمینه های زراعی جهت ساخت و ساز ، کمبود فضاهای فرهنگی و آموزشی ، آلودگی آب ( که ناشی از فاضلاب های واحدهای صنعتی می باشد ) آلودگی هوا و صدا و ترافیک ناشی از وسائط نقلیه سنگین مرتفع می گردد ، با توجه به مطالب بیان شده این فرضیه اثبات می گردد .

فرضیه سوم :

رشد بی رویه جمعیت نیز احتمالا خود بر مسائل زیست محیطی افزوده است .

به نظر می رسد کمبود و یا فقدان زمینه های اشتغال و کب درآمد در فصل بیکاری کشاورزان منطقه ، نقش مهمی در مهاجرت مردم داشته است . زمینه ایجاد صنایع روستایی و صنایع وابسته را باید با حمایت دولت و همیاری مردم روستایی در منطقه فراهم آورد و همچنین فرصت های شغلی و کار و کسب ایجاد کرد تا مانع از مهاجرت مردم به این منطقه شود .

اکثر اهالی مهاجرین بعد از انقلاب می باشد که در کارخانجات و کارگاه های نخ ریسی و چرمسازی و دباغی های حاشیه شهر با حقوق اندک مشغول به کارند وبیشتر آنها آذری زبان می باشند که از شهرهای میانه ، هشترود ، مراغه به این منطقه مهاجرت نموده اند . همچنین در خیلی از مناطق این شهرستان اتناع خارجی بخصوص افغانی ها ساکن می باشند که به دلیل عدم رعایت نکات بهداشتی و پایین بودن سطح درآمدشان و اشتغال به کارهایی که با انواع آلودگی ها سر و کار دارد سبب انتقال و شیوع بسیاری از بیماری ها می گردند . و آنها حاضرند هر نوع فعالیت اقتصادی را تحت هر شرایطی انجام دهند که این خود بر آلودگی زیست محیطی می افزاید .

فرضیه چهارم :

امکان طراحی الگوی مدیریتی مناسب در سازماندهی امور زیست محیطی وجود دارد .

از طریق آموزش و کمک های مالی و بکارگیری تکنولوژی های جدید در زمینه های مختلف زیست محیطی و با ارائه راهکارهای علمی و کاربردی همراه با کمک های مالی دولت می توان شاهد کاهش اثرات زیانبار زیست محیطی در این شهرستان در بخش های مختلف کشاورزی ، صنایع و منابع طبیعی بود . همچنین افزابش برداشت آب از چاه های عمیق و نیمه عمیق در نیمه شمالی منطقه به علت خشکسالی های چند سال اخیر سبب کاهش آب های تحت الارضی و خشک شدن قنوات و چاه های قسمت پایین و جنوبی شهرستان گردیده که این امر سبب مهاجرت کشاورزان تخلیه بسیاری از روستاهای این ناحیه گردیده است که می توان با الگوهای مدیریتی صحیح جلوی این گونه امور را گرفت .

شایان ذکر است که با توجه به پتنسیلهای موجود منطقه برای توسعه کشاورزی و دامداری و با استفاده از روش های علمی و تجربی بر محدودیت های منطقه می توان غالب گشت و با فراهم آوردن بستر لازم و مناسب در استفاده از روش های علمی ئ تجربی موفق عمل کرد . مثلا متولیان خاصی را بر پیگیری بیشتر و بهتر به امور زیست محیطی منطقه تعیین نود . در زمینه کشاورزی ، یکپارچه نمودن اراضی و استفاده از کشاورزی مکانیزه و ... انجام گیرد . در زمینه اشتغال صنایع آلاینده و کوچ داده شده از کلان شهر ته8ران تدابیر منطقی و حساب شده ای انجام گیرد تا این گونه کارگاه های غیر مجاز در سطح منطقه در حال جا به جایی های مکرر و پنهانی نباشد .

2-6- نتیجه گیری

مهمترین چالش های زیست محیطی شهرستان ری :

مقدمه

در روزگتار استیلای صنعت دبر جنبه های گوناگون ، متنوع و متکثر حیات انسانی و اثرات مخرب و زیانبار این فرایند به همراه کثرت جمعیت ، مصرف انجام گسیخته و... بر محیط زیست ، چالشهای زیسصت محیطی بعنوان یکی از بزرگترین دغدغه های حیات بشری رخ نموده ، از همین روست که موضوع حفاظت از محیط زیست و حفظ و نگهداری منابع زیست محیطی ، امروزه در مباحث مرتبط با توسعه پایدار بعنوان یکی از مهمترین محورها ، مورد نظر و توجه همگان قرار داشته و دولت هاو ملت ها هر یک در جایگاه خویش به طور جدی در مقولات مرتبط با مباحث زیست محیطی مشارکت نموده و دغدغه های خویش را بروز می دهند .

متعاقب این رویکرد در جامعه جهانی ، با توجه به وضعیت نا هنجار محیط زیست در کشورهای در حال توسعه ، تامل و تعمق در محیط زیست و موضوعات مرتبط با ان در این کشورها ، در سنوات اخیر بطور روزافزونی گسترش یافته و کشور ما نیز از این وضعیت مستثنی نیست .

در عین حال از آنجا که کشور ما مقولات مربوط با زندگی نوین در تاریخ معاصر از تهران نعنوان پایتخت آغاز گردیده و در صول گسترش خود نیز همواره اولین و در عین حال عمیق ترین اثرات را بر این کلانشهر نهاده است ، لذا بطور طبیعی مباحث زیست محیطی و چالشهای مرتبط با آن ، در اولین نمود خود از تهران و مناطق پیرامونی آن آغاز گردیده است .

گرایش به تمرکز در حاکمیت وابسته قبل از انقلاب به منظور حفظ قدرت و استیلا و ماندگاری حاکمیت از زمان شروع پروژه مدرانیزاسیون در دوره پهلوی اول ، همراه لجام گسیخت صنعتی شدن به ویژه دهه 50 از سوی پهلوی دوم ، که عمدتا از تهران آغاز و بیشترین گستردگی اثر گذاری را نیز در این شهر و نواحی اطراف آن داشته موجب گردیده که کلانشهر تهران بعنوان پایتخت با مرکزیت سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی ، با گستردگی روز افزون جغرافیایی از یک سو و گسترش اثرات مخرب محیط طبیعی از سوی دیگر مواجه گردد . متاسفانه این وضعیت در طول سالیان اخیر همواره استقرار داشته و عواملی چند همچون : کثرت مهاجرت و جمعیت ، مصرف گرایی بی رویه ، ازدیاد واحدهای صنعتی و ... موجب شده که روز به روز بر چالش های زیست محیطی پایتخت افزوده گردیده ، بنحوی که امروزه این چالش ها به معضلاتی بحران زا تبدیل شده است .

جدا از این واقعیات تلخ ، آنچه که گزیدگی این پدیده را دو چندان می سازد این مهم است که به تدریج تاثیرات ناشی از علل اقتصادی از یک سو وضعیت جغرافیایی مناطق پیرامونی کلانشهرها از سوی دیگر موجب می گردد که عوامل ایجاد چالش های زیست محیطی به سمت محیط های پیرامونی سوق یافته و در این بین شهرستان ری بواسطه نزدیکی به کلانشهر تهران و ویژگی های خاص جغرافیایی و همچنین قرار گیری در نقطه اتصال راه های مواصلاتی عمده ای که به تهران منتهی می گردد . بیشترین عوامل مخرب زیست محیطی را واجد گشته است . از این رو در نگاهی کلان و گذرا به شهرستان ری واقع در منتهی الیه جنوب شرقی کلان تهران و مسائل مبتلا به آن عمده علل موجده چالش های زیست محیطی این شهرستان را بایستی در تهدیدهای زیست محیطی حادث بر ان در تعادل با کلانشهرتهران جستجو کرد .

از عمده ترین چالش های زیست محیطی شهرستان ری می توان به عوامل زیر اشاره نمود :

1- حمل و نقل و ترابری

یکی از عوامل موثر در پیدایش معضلات زیست محیطی شهرستان را بایستی در زمینه حمل و نقل ترابری موضوعات مرتبط با آن ، همچون پایانه ها و بار اندازها و ... جستجو نمود . بطور کلی کلانشهرها نوعی روابط عملکردی با مجموعه شهرهای مرتبط با خود برقرار می سازند . وقتی شبکه حمل و نقل بنابر ویژگی های یک کلانشهر مرهای محلی را در می نوردد ، بطور طبیعی بسیاری از فعالیت ها و جمعیت هایش را به خارج از خود پرتاب می کند . همچنان که بسیاری فعالیت های کارکردی برای کلانشهر ، قبل از ورود به ان در اطرافش ( محیط پیثرامونی) نشست کرده و ایجاد می شود .

موقعیت جغرافیایی شهرستان ری و قرار گرفتن آن در وسط راه های مواصلاتی جنوب و شرق کشور موجب گردیده که ارتباط ترانزیتی وسیعی برای آن ایجاد شده و در نتیجه این شهرستان را به صورت مرکز حمل و نقل و نیز مرکز باراندازها و پایانه های عمده استان دراورد . این پدیده همچون موجبات استقرار سطح وسیعی از کاربریهای صنعتی را نی در طرفین شریانهای ترانزیتی متصل به پایتخت فراهم ساخته است . هر چند بواسطه عدم وجود برنامه های راهبردی از گذشته ، استقرار فعالیت های اقتصادی بصورت نامناسب و بدون مکانیابی صحیح در میان سایر کاربری های شهری انجام گرفته ، که این امر موجب تشدید و استمرار آلودگی زیست محیطی گردیده است .

معضلات عدیده ترافیکی ناشی از تردد ویائط نقلیه حامل کالاها از شریان های درون و برون شهری سطح شهرستان ، با توجه به جایگاه شهرستان در اتصال خطوط مواصلاتی جنوب و شرق کشور و عدم وجود شبکه های مناسب راه ها و بزرگراه های درون شهری برای این امر . ( بولتین خبری اداره محیط زیست شهر ری 1385 ص 4 )

2- واحدهای صنعتی و صنفی

همچنین در بیان وضعیت و ویژگی های شهرستان ری ، با رویکرد به مسائل و معضلات زیست محیطی ، بایستی خاطر نشان ساخت که شهرستان ری با جمعیتی بالغ بر یک میلیون نفر ومساحتی حدود 2295 کیلومتر مربع ، بیش از سه هزار واحد صنعتی بزرگ و بیست هزار واحد صنعتی و صنفی کوچکتر را در خود جای داده است .

آنچه در این رابطه قابل توجه و تامل است آنست که تمرکز این حجم از واحدهای تولیدی – خدماتی ، بدون هر گونه طرح راهبردی و کالبدی تدوین شده از قبل صورت گرفته است . اگر چه در حال حاضر استقرار واحدهای صنعتی و صنفی ضابطه مند گردیده واین امر موجب سامان بخشی در احداث و بهره برداری از این گونه مراکز شده است . لیکن وجود آن قسمت از این پدیده که میراث گذشته می باشد موجب گردیده که این شهرستان در وضعیتی نابهنجار به حیات خود ادامه دهد .

استقرار صنایع حیاتی و حساس کشور در شهرستان از قبیل پالیشگاه تهران – واحد سیمان تهران – سایپا دیزل – روغن مارگارین – کاغذ سازی کهریزک – ایران ترانسفو و ... موجب گردیده که بطور روزمره بر مسائل و معضلات زیست محیطی آن افزوده گردد . بنحوی که امروزه شهرستان ری به تنهایی بیش از مجموع معضلات زیست محیطی چندین شهرستان را با خود یدک می کشد .

همچنین وجود قسمت اعظم کشتارگاه های دام و طیور تهران در مناطق مختلف شهرستان ، که واجد تبعات زیانبار بر روی منابع آبهای زیرزمینی و خاک می باشند و همچنین استقرار واحدهای صنعتی در بافت های مسکونی بواسطه افزایش جمعیت و گسترش جغرافیایی شهر نیز از معضلات دیگر این شهرستان می باشد .

( ویژه نامه فمانداری ری – 1385 ص 3 )

3- فاضلاب ها و پسماندهای تهران

یکی دیگر از معضلات حاد زیست محیطی شهرستان ری ، هدایت فاضلاب تهران به میزان 25 متر مکعب در ثانیه با این شهرستان می باشد . متاسفانه در تهران با مصرف روزانه بالغ بر 9/2 میلیون متر مکعب آب و احتساب تبدیل 80% این رقم به فاضلاب ، حدود 30/2 میلیون متر مکعب فاضلاب روزانه تولید می گردد . در حال حاضر بجز در 7% از تهران در سایر نقاط پایتخت فاضلاب یا جذب زمین شده و منابع آب زیر زمینی وخاک را آلوده می سازد و یا در انهار و جویها روان است .

همچنین در وضعیت فعلی جدا از تصفیه خانه اضطراری جنوب تهران واقع در منطقه عماد آور شهر ری و حدود 9 تصفیه خانه کوچک محلی تصفیه دیگری روی بخش وسیعی از فاضلاب تهران صورت نمی گیرد . طبق استانداردهای جهانی ، شهر فاقد سیستم تصفیه فاضلاب در تعریف شهر سالم نمی گنجد و با وضعیت فعلی دفع فاضلاب در تهران ، این شهر چنین است . هر چند طراحی و راه اندازی شبکه فاضلاب شهر تهران با 45 سال تاخیر عمل گردید ، اما آنچه در مبحث مربوط به چالش های زیست محیطی شهرستان قابل طرح است ، موضوع استقرار تص2فیه خانه های فاضلاب پایتخت در شهرستان ری است که طبیعتا تبعات سوء خود را دارا خواهد بود .

یکی از نکات دیگر حائز اهمیت در مبحث فاضلاب و روان آبهای سطحی انتقالی از شمال شهر ، که با توجه به ورود فاضلاب های متعدد در طول مسیر واجد آلاینده های خطرناک نیز می باشد ، استفاده از این فاضلاب ها برای آبیاری محصولات کشاورزی است که استمرار این وضع ضمن تخریب منابع خاک در بلند با استحصال محصولات محصولات کشاورزی و جالیزی آلوده ، تهدیدکننده سلامت مصرف کنندگان و شیوع انواع بیماری های خطرناک از جمله وبا ... از آن خواهد بود .

 

 

 

4- زباله های شهری

از چالشهای مهم زیست محیطی شهرستان ری که ناشی از همجواری با کلان شهر تهران و برخاسته از روابط متقابل عملکردی داده – نهاده می باشد ، استقرار قسمت عمده ای از تاسیسات زیر بنایی شهری مرتبط با پایتخت در سطح شهرستان است که هر یک واجد آثار و تبعات سوء زیستع محیطی بوده و نیز موجب تهدید منابع مختلف زیستی شهرستان می گردد .

یکی از مهمترین معضلات زیست محیطی شهرستان ری هدایت روزانه 7500تن زباله های شهر تهران به تنها مرکز دفن کلان شهر واقع در کهریزک می باشد که بدلیل مدیریت نارسای سالهای پیشین بر محل دفن پسماندها ، این جایگاه در حال حاضر از کمبود ظرفیت کافی به سبب اعمال روش های سنتی و روند فزاینده انتشار آلودگی برخوردار است . از اهم معضلات این جایگاه می توان به دریاچه 12 هکتاری شیرابه زباله ، انباشت گاز متان از زباله های دفن شده و احتمال وقوع انفجارهایی در منطقه وجود مستحدثات در حریم سه کیلومتری مرکز دفن ، دفن غیر بهداشتی زباله های درمانی و بیمارستانی ، حمل غیر اصولی زباله ها از نقاط مختاف شهر به مرکز دفن و نشست شیرابه زباله در حین انتقال اشاره نمود .

با این وجود در سال 1385-1384 تحرکاتی در سازمان بازیافت و تبدیل مواد شهرداری تهران در جهت ساماندهی وضعیت دفع زباله های تهران آغاز گردید که کمان ادامه دارد . هر چند تا رفع معضلات زیست محیطی ناشی ا فعالیت این مرکز و دستیابی به وضعیت مطلوب راه درازی در پیش است . با توجه به افزایش میزان بازیافت زباله های خانگی در تهران ، استمرار این روند بعنوان گام های آغازین در راستای جلوگیری از تشدید آلودگی های زیست محیطی منطقه ( ناشی از دفن مستقیم زباله ها ) قابل توجه و امیدوار کننده می باشد .

یکی از معضلات بسیار جدی در مرکز دفن زباله کهریزک ، احتمال وقوع انفجار ناشی از فشردگی و تجمع گاز متان حاصل از زباله های مدفون شده است ، تخمین زده شده که فشردگی و تجمع گاز متان حدود 10-8 میلیون لیتر گاز در طی 40 سال فعالیت مرکز در آن انباشت گردیده باشد ، در حال حاضر پروژه استحصال گاز متان از سوی سازمان بازیافت و تبدیل مواد شهرداری تهران با همکاری بانک جهانی آغاز گردیده و استحصال این بیوگاز تا سال 2012 بطول خواهد انجامید .

5- کوره های آجرپزی :

وجود کوره های آجرپزی متعدد در سطح شهرستان و به ویژه استفاده سوخت فسیلی آنها و همچنین گچ که موجب بروز و انتشار آلودگی هوا در مناطق استقرار می گردند ، علاوه بر آلودگی هوا در اثر بهره برداری بی رویه و غیر اصولی موجب از بین رفتن خاک و آلودگی آن کی گردند .

6- واحدهای آلاینده و مزاحم

وجود واحدهای ریخته گری و ذوب فلزات متعدد و واحدهای آلاینده و مزاحم همچون چربی سوزی ، استخوان پزی و باطری سوزی و واحدهای ذوب سرب باتری و ذعغال سوزی و ... فعالیت این حجم از واحدهای آلاینده در یک منطقه با ابجاب پساب کاملا آلوده ، دود شدید و بوی بد تعفن عملا امکان زیست را در این مناطق با مشکل جدی مواجه می سازد و با آلوده سازی هوا ، موجلات آلودگی شدید زیست منطقه و نارضایتی ساکنان روستاهای همجوار را فراهم می آورد .

7- پالایشگاه

همچون وجود پالایشگاه تهران و قرار گیری محل عبور خطوط مختلف انتقال فراورده های سوختی مورد نیاز مختلف کشور ، که از قدیمدر قسمت جنوبی شهرستان استقرار یافته است نیز بعنوان یکی دیگر از کانون های چالش برانگیز در مباحث زیست محیطی قابل طرح است . مشکلاتی که اخیرا در خصوص آلودگی منابع آب و خاک در مناطق مجاور این نقطه بوجود آمده که یکی از علل موجوده آن قدیمی بودن مخازن و نشست مواد نفتی از تاسیسات یاد شده می باشد . نمونه خوبی از این امر را بدست می دهد .

پالایشگاه تهران واقع در جنوب تهران با بیش از 40 سال سابقه در مجاورت شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران ، انبارهای نفت ری و خطوط لوله و مخابرات ایران فعالیت می نماید که طی چندین ستال اخیر آلودگی نفتی وسیعی بات منشا نامعلوم مناطق و اراضی کشاورزی همجوار پالایشگاه را در بر گرفته و باعث آلودگی نفتی چاه ها و قنات ها و همچون خسارات با اراضی کشاورزان منطقه گردیده و این موضوع موجبات نارضایتی و شکوائیه های متعدد از سوی ساکنان منطقه را فراهم آورده است . اراضی منطقه که در حدود ده هکتار مساحت داشته و در منطقه شرق و مرکزی روستای درسون آباد در مجاورت پالایشگاه واقع گردیده نسبت به آلودگی آب قنات منطقه و اراضی کشاورزی خود از پالایشگاه تهران ناراضی می باشند .

همچنین بنابر گزارش کارشناسان زیست محیطی در اثر آلودگی زیست محیطی پالایشگاه تهران اراضی و چاه های آب منطقه اسماعیل آباد شدیدا تخریب شده است و ساکنین این منطقه در معرض آسیب قرار گرفته اند .

روستای اسماعیل آباد با دارا بودن 270 خانوار و 400 هکتار زمین کشاورزی مرغوب دارای یک رشته قنات دایر و تعدادی دامداری که در اثر توسعه پالایشگاه تهران و شرکت ملی نفت ایران در حال محو شدن از صفحه کار و تولید می باشد .

مسئولین وزارت نفت 25 هکتار زمین کشاورزی بسیار مرغوب را تغییر کاربری داده و درختهای آن خشک نموده اند و به جای آن کارخانه سولفات دیم را تاسیس کرده اند .

موضوع آلودگی آبهای زیر زمینی و قنوات متعلق به روستاهای همجوار پالایشگاه ( در اسماعیل آباد ، در سون آباد و حاج معین ) بدلیل عدم هر گونه اقدام جدی در جهت رفع آلاینده معضل زیست محیطی در مقطع فعلی بحران گردیده و به صورت فاجعه ای در حاشیه جنوبی پایتخت درآمده است .

 

[1]. Barker

[2]. Lewney

[3]. Case and field study Research method

Causal of Expost facto Research method