مرکز دانلود خلاصه کتاب و جزوات دانشگاهی

روزنامه هاي زمان ناصرالدين شاه

روزنامه ادب

روزنـامه‌ ادب ‌ كه‌ به‌ مديري‌ اديب‌ الممـالك‌ شـاعر و نويسنده‌ ‌در سال 1318 قمری تــاسيس‌ و منتشر شده‌ سه‌ دوره‌ مختلف‌ را طي كرده‌ است‌ و مدتي درتبريز و زماني درمشهد و چندي‌ در تهران‌ انتشـار يافته‌ است‌. روزنامه‌ ادب‌ از حيث‌ مندرجات‌ مفيد يكـي از بـهترين‌ جرايد فـارسـي است‌ و علـاوه‌ بر مقالات‌ مفيد و متنوع‌، قسمت‌ اعظم‌ اخبار داخله‌ و خارجه‌ درآن‌ درج‌ است.

روزنامه اختر

که به زبان فارسی در اسلامبول منتشر شد و در زمان ناصرالدین شاه و بعد از وی نیز ادامه داشت ( مدت انتشار 23 سال ) . این روزنامه غیر دولتی بود .

روزنامه اختر

اولین شماره روزنامه اختر در روز پنجشنبه ‌16 ذیحجه سال ۱۲۹۲هـ.ق. مطابق با 23 دی 1254 و 13 ژانویه ۱۸۷۶ در استانبول منتشر گردید. انتشار آن در هفته دوبار روزهاى دوشنبه و چهارشنبه صورت مى‌گرفت. اختر در آغاز تأسیس‌، غیر از جمعه‌ها و یکشنبه‌ها، هر روز و پس‌ از چندی‌ هفته‌ای‌ دوبار، شنبه‌ها و چهارشنبه‌ها، و در سالهای‌ آخر هفته‌ای‌ یک‌ بار در 8 صفحه‌ و با چاپ‌ سربى‌ انتشار مى‌یافت‌ و در حقیقت‌ نخستین‌ روزنامه‌ به‌ زبان‌ فارسى‌ بود که‌ با حروف‌ سربى‌ به‌ چاپ‌ مى‌رسید. در این روزنامه از هر گونه اخبار، سیاست، علم و ادب و منافع عمومى سخن مى‌رفت. اخبار کشورهاى اروپائى را نیز منتشر مى‌کرد. مطالب با شیوه‌اى فصیح و زیبا و زبان فارسى اصیل نوشته مى‌شد، و خواننده را مجذوب مى‌ساخت.

در سال ۱۲۹۳ انتشار اختر متوقف شد، و با کمک مالی از تهران در ۱۲۹۴ انتشار آن از سر گرفته شد. روزنامۀ اختر از حمایت دولت عثمانی نیز برخوردار شد. از سال ۱۲۹۴ ادارۀ نشریه به‌صورت شرکت درآمد و چند تن از تبعه‌های عثمانی هم شریک اختر گشتند. انتشار اختر تا سال ۱۳۱۳ قمری (۱۸۹۵ میلادی) ادامه داشت.

روزنامه "قانون"

رامیرزا ملکم خان درلندن منتشر می کردوبرخلاف بســـــیاری ازجرایـد ایرانی طرفدارتمدن جدیدبودوفلسفه پیدایش ترقیــــــات راتشریح می نمود ورازموفقیت اروپارا به مردم یاداوری واعلام میکرد همه این ترقیــات زاییده وجود قانون ومساوی بودن همه افراد درمقابل قانون است این روزنامــــه به شاه وحکومت اعلام میکرد که هرگاه قانون درمملکت حــــــــکومت کند کشورایـــــــران به طرف پیشرفت خواهد رفت وبهبودی دردستـــــــــگاه دولت پیدا خواهدشد بنابراین روزنامه قانــــون یکی از عوامل مهم درپیدایش مشروطیت به شمارمیرود .

روزنامه وقایع اتفاقیه

وقایع اتفاقیه دومین روزنامه فارسی زبان وبعد ازکـــاغذ اخبار است . این روزنامه به دستور میرزا تقی خان امیرکبیردرتهران درسومیــن سال سلطنت ناصرالدین شاه منتشرشددرتاریـــخ 5ربیع الاول 1267هجری قمــری برابربادیماه 1229خورشیدی و8 ژانویه 1851میــــلادی

این روزنامه تصویر شیر وخورشــیدبا جمله یااسدا...الغالببه شیوه خاص طراحی شده بود که واژه الله بالای شیر قرارمیگیرد . تاثیــرپذیری خط وخوشنویسی نستعلیــــقاز نوع آوری های دوره قاجاردر روزنامه وقایع اتفاقیــــــه نیزبه نحو چشم گیری نمود می یابد. انتشار این روزنامه در راستای اهداف امیرکبیر برای انجام تغییراتی بنیادین درایـــــــران به منظور گام برداشتن درمسیرپیشرفت آن کشورتلقی میگردیدامااین مردبزرگ درسال 1268هجـــــری قمــری کشــــته شدواداره این روزنامه دردست کسان دیگر افتاد محمد حسن خان صنیع الدوله همان اعتمـــــاد السلطـــــــه مترجـــــم دربار که تازه رییس اداره انطباعات ناصرالدین شاه وفرزند حاج علی خان حاجب الدوله (قاتل امیرکبیر)سپرده شد.

وقایع اتفاقیه بیشتر به چاپ اخبار دولتی می پرداخـــــت که عبارت بودند از: اخباردارالخلافه ناصری ، اخبار ولایات ، نرخ ارزاق، اعلامیه های دولتی ، واخبار خارجی شامل مطــــــــالبی که اعتمادالسلطنه ازروزنامه اروپایی ترجمه میکرد .

1- اخباردارالخلافه: مربوط به پایتخت .دربار . سفرهای ناصرالدین شاه عــــزل ونســـب ها واعطـــــای مقامها ، نشانهاوامتیازات چاپ می شد ودربرخـــــــی شمــاره های آن اعلانهای رسمـــــی دولتی درورقه جداگانه توزیع میشد که به آن اشتهارنامه میـگفتند.

2- دربخش اخبار خارجی:بیشتر اخبار مربوط به دگرگونی های سیاســــی واقتصـــــــادی کشورهای اروپایی به چاپ می رسید .

3- اخبارولایات :مربوط به اخبار ورویدادهای شهرستانهــــــــای ایران به چاپ میرسید.

4- نرخ ارزاق : دربیشتر شماره های روزنامــــــه صورت قیمت اجناس مورد نیازمردم

به نرخ رسمی ودولتی چاپ میشد ودربرخی اعلان فروش کتابهای تازه چاپ ومنتشــــــر میشد.

علاوه براینها دراین روزنامه خبرهای مربوط به کودکان ونوجوانان ومدرسه دارالفـنون که دانش آموزان آن نوجوان بودند اشاره می شد مانند: بیماری کودکان ، آبله کوبــــــی آنها، خبرهایی پیرامون کودکان فرنگی .کودکان بزهکاروآگهی کتاب کودک چاپ میشد.

در زمان ناصــــــــــری اعیان واشراف وحکام مملکت موظف به قبول اشتراک این روزنامه بودند وتعدادی را به شهـــرستانها می فرستادند وحکام ولایات به نوبه خود جـــــــراید را توزیع ودرآخرســـــال وجوه آن را جمع آوری وبه پایــــــــتخت ارسال می کردند .

امیر کبیردرباره این روزنامه گفته است : عوام نمی دانند که مصـــــــــرف وحســـــن این روزنامه درچیست؟ هدف تربیت خلــــق است واینکه بایداطلاعات به عامه برســد روزنامه منصبی نیست که به کسانیکه ازدیوان بالا اسامی آنان تعیین شده برســـد وبـه دیگران نه ،

این روزنامه 471 شماره منتشر شد که 40 شماره آن درعهد امیرکبیر بود ، انتشــــــار چهل ویکمین شماره ان بعد از عزل امیر از صدارت انجام گرفت ، روزنامـه وقایع اتفاقیه تا شماره 470 وتادهمین سال چاپ به همان عنوان منتشر شد امـا در شماره 471 با نام روزنامه دولــــت علیّه ایران چاپ شد .

از دیگر روزنامه های چاپ شده در دوره ناصری بطور خلاصه به موارد زیر اشاره میشود...

روزنامه "عروهَ الوثقی"

ازدیگر روزنامه هایی بود که دراین عـــهدتوسط سید جمـــال الدین اسد آبادی در پاریس منتشر می شدودراندک زمانی درخاورمیانه رواج وشـــهرت پیدا کردوباعث نهضتی درشرق شد.متــــاسفانه به علت ممانـــــــعت شدیدی که برای ورودجراید خارجی به ایران وجود داشــت جز عده معدودی ازایرانیـــان که به آن نامه ملی دست یافتـــندبرای دیگران مطـــــالعه آن مقدورنبود.

روزنامه "حبل المتین"

اولین روزنامه فارسی زبان بود که بوسیله ایرانیان درهندتوسط مویدالاسلام منتشرشد این روزنامه یگانه مرجع انتشارافکارآزادیخواهان بود وآنهایی که آرزومند حکومت قانونی بودندمیتوانستد عقایدخودرا دراین روزنـــــــامه منتشر کنند ، حبــل المتین مفاسد اقتصادی واجتماعی را به بهترین شکل تجزیـــــــه وتحلـــیل می نمود وازفلسفه بیداری کشور ژاپن مردم را آگاه میــکرد وکوشش میکرد غرور ملّی رادرمردم برانگیزد .

روزنامه "پرورش"

این روزنامه درمصرمنتشرمیشد ولی عمــرش کوتاه وبیـــش از سی شماره انتشار نیافت . منتشرکننده آنمیرزا محمدخـــــان پرورش بود ومقالات آن اصـلاح طلبان وآرزومندان آزادی را به خود جلب میکرد ومردم راازخواب غفلــت تاحـــــدی بیدار کرد.

روزنامه های "فکاهی"

اولین روزنامه فکاهی به زبان فارسی روزنامــه طلوع است که عبدالحمیدخان ثقفی درتهران انتشار یافت وبعدها روزنامه هفتگی عصــــرجدیـدرا منتشرنمود .

روزنامه"چرندوپرند"

به مدیریت علی اکبردهخداوروزنامه نسیم شمال به مدیـــــریت اشرف الدین حسینی ازروزنامه های فکاهی این عصراست.

روزنامه دولتی

روزنامه دولت علیه ایران به « روزنامه دولتی » تغییر نام داد و تا سال1324 قمری فعالیت داشت.

روزنامه ملتی

در سال ۱۲۸۳ هجری قمری روزنامهٔ دیگری به نام روزنامه ملتی در تهران انتشار یافت. منظور از واژهٔ «ملتی» نشان دادن تمایز آن روزنامه از روزنامه دولتی بود.

روزنامه علمیه دولت علیه ایران

اولین شماره روزنامه علمیه دولت علیه ایران در دی ماه سال ۱۲۸۴ هجری قمری و با مدیریتاعتمادالسلطنه منتشر شد. این روزنامه که معمولا در ۶ صفحه انتشار می‌یافت،مطالب خود را به سه زبان فارسی , عربی ، فرانسه ارائه می‌نمود.درونمایه و محتوای مطالب روزنامه علمیه دولت علیه ایران بسیار جالب و متنوع بود و بیشتر به تشریح پیشرفتهای شایان توجه و سرسام آور علوم و فنون و صنایع در ممالک اروپایی اختصاص داشت و مخاطبین خویش را قدم به قدم با این پیشرفتها آشنا می‌نمود. بخش دیگری از محتویات این روزنامه که نخستین نشریه علمی تاریخ مطبوعات ایران لقب گرفته‌است، به مباحث علمی بویژه در زمینهٔ نجوم و هیئت می‌پرداخت و همچنین مسائل ذوقی و ادبی نیز از جمله دیگر درونمایه‌های این نشریه به حساب می‌آمدند. انتشار روزنامه علمیه دولت علیه ایران در شماره ۵۸ این نشریه و به تاریخ شوال ۱۲۸۸ هجری قمری خاتمه یافت و از آن پس این نشریه برای همیشه تعطیل شد

روزنامه رسمی دولت ایران

انتشار روزنامه دولتی تا سال1324 قمری تحت عنوان ایران ادامه داشت و بعد از مدتی وقفه در سال1329 قمری با نام روزنامه رسمی دولت ایران منتشر گردید.

روزنامه شرف

روزنامه شرف در سال 1300 قمری توسط محمدحسن خان منتشر می شد. در هر شماره‌ از روزنامه‌ تصوير يكي از بزرگان‌ مملكت‌ با مختصر شرحي از او طبع گرديده‌ است.. از این روزنامه 87 شماره به چاپ رسید و آخرین آن در اوایل 1309 قمری بود.ویژگی شرف در زیبایی هنری آن است.خوش نویسان و نقاشان آن از سرآمدان این دو هنر در عصر خود بودند.

روزنامه شرافت

نخستین روزنامه جدید دولتی که در دوره مظفری به چاپ رسید شرافت بود. روزنامه شرافت جانشین روزنامه شرف است کــه در دوره ناصری در تهران انتشار می یافت. می توان این روزنامه را نشریه ای خبری ـ متنوع معرفی کرد.در عین حال،اهمیت روزنامه مورد بحث در وهله نخست مربوط به نقاشیها و خط زیبای آن است.نخستین شماره شرافت در صفر 1314 و آخرین آن در شوال 1321 منتشر شد. در مجموع ، 66 شماره از این روزنامه به طور نامنظم انتشار یافت. شرافت ، مانند دیگر روزنامه های دولتی ، زیر نظر وزیر انطباعات منتشر می شد.