مرکز دانلود خلاصه کتاب و جزوات دانشگاهی

مرکز دانلود تحقیق رايگان دانش آموزان و فروش آنلاين انواع مقالات، پروژه های دانشجويی،جزوات دانشگاهی، خلاصه کتاب، كارورزی و کارآموزی، طرح لایه باز کارت ویزیت، تراکت مشاغل و...(توجه: اگر شما نویسنده یا پدیدآورنده اثر هستید در صورت عدم رضایت از نمایش اثر خود به منظور حذف اثر از سایت به پشتیبانی پیام دهید)

آرشیو کالا و خدمات

لوازم مربوط به خانه و آشپزخانه

آرشیو محصولات فایلی

طرح لایه باز کارت ویزیت مجموعه ای

طرح لایه باز اعلامیه ترحیم/تراکت/پوستر/بنر

طرح لایه باز (PSD) اعلامیه ترحیم

طرح لایه باز (PSD) تراکت مشاغل

طرح لایه باز (PSD) تراکت ریسو (سیاه سفید)

طرح لایه باز (PSD) فاکتور فروش

طرح لایه باز (PSD) سربرگ اداری

طرح لایه باز (PSD) خیر مقدم مکه و کربلا

طرح لایه باز (PSD) پوستر مناسبتی

نمونه سوالات کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور (سوالات تخصصی)

نمونه سوالات کارشناسی دانشگاه پیام نور (سوالات تخصصی)

نمونه سوالات دانشگاه پيام نور (سوالات عمومی)

مقالات علوم اجتماعی و جامعه شناسی

مقالات روانشناسی و علوم تربیتی

مقالات پزشکی - مامایی- میکروبیولوژی

مقالات صنعت- معماری- کشاورزی-برق

اقدام پژوهی و گزارش تخصصی معلمان

جزوه درسی- کتاب- نرم افزار- متفرقه

پیوند ها

آمار سایت

آمار بازدید

بازدید امروز : 492
بازدید دیروز : 2301
بازدید کل : 15209007

تفاوت انسان معتقد به خدا و منکر خدا چیست ؟

تفاوت انسان معتقد به خدا و منکر خدا چیست ؟

۱ـ اوّلی (معتقد به خدا) خود را موجودی ابدی می داند ولی دومی ( منکر خدا) خود را موجودی موقّت می پندارد. این نوع نگاه در رفتار هر کدام نیز اثری مستقیم دارد.اوّلی در کارهایش ابدیّت را هم لحاظ می کند؛ لذا حاضر نیست به هر کاری دست بزند. ولی دومی فقط تا لحظه ی مرگ را در نظر دارد. لذا حاضر است هر کاری بکند تا قبل از مرگ نصیب خود را از زندگی ببرد. از اینرو موجودی است خطرناک که ممکن است به هر کاری دست بزند. لذا ابداً موجودی قابل اعتماد نخواهد بود. برای چنین موجودی خیلی ساده است که از بمب اتم یا بمب میکروبی یا بمب شیمیایی و امثال آن استفاده کند؛ یا دیگری را بکشد تا اعضای او را به عنوان عضو پیوندی استفاده کند.

۲ـ اوّلی خود را موجودی مقدّس و دارای هدف غایی می داند، لذا حاضر نیست به کارهای زشت و خلاف هویّت قدسی خود دست بزند؛ ولی دومی خود را حیوانی باهوش می شناسد ؛ و قداستی برای خود و دیگران نمی شناسد. لذا مثل حیوانات هر کاری را مجاز می داند؛ و تابع قانون جنگل است. شعار اوّلی این است که: « من برتر و شریفتر از آنم که خود را به زشتی بیالایم» لذا چه بسا حاضر است کشته شود ولی دست به برخی امور آلوده نکند. و شعار دومی آن است که:« اگر نخوری می خورندت» یا « حقّ با آن است که قویتر است». چنین موجودی به خود اجازه می دهد که تجاوز کند؛ قصاص قبل از جنایت کند؛ و… .

۳ـ اوّلی منطق حیات دارد. چون می داند که انسان در دنیا خود را برای ابدیّت می سازد. پس طبق یک منطق غایت نگر زندگی می کند. امّا دومی منطقاً نمی تواند هدف داشته باشد؛ بلکه چاره ای جز پوچ گرایی ندارد. چون وقتی معتقد است که آدمی با مرگ نابود می شود، هر کاری و هر هدفی بیهوده و گزافه خواهد بود. اگرمرگ آخر کارآدمی است، پس چه فرقی می کند که چند سال عمر کند و چگونه زیست نماید؟! تلخی عدم شدن، تمام شیرینی ها را هم تلخ می کند. البته از آنجا که انسان ذاتاً میل به بقا دارد، این گونه افراد سعی می کنند سر خودشان را با اهدافی گرم کنند تا تلخی پوچی را احساس نکنند. هر کدام نیز برای این منظور سرگرمی های مخصوصی را انتخاب می کنند. امروز اگر سرگرمی های موجود را از بشریّت بگیرند، و اجازه سرگرمی ندهند، خدا می داند که اکثر مردم دنیا دچار پوچگرایی شده دست به خودکشی می زنند.

۴ـ اوّلی موجودی است دیگر دوست؛ چون آن را کمالی در مسیر خودسازی برای ابدیّت می داند. لذا موجودی است متمایل به تحکیم ارکان اجتماعی. امّا دومی منطقاً نمی تواند دیگر دوست باشد. بلکه سعی می کند همه را خرج خود کند. لذا تمایل به ستیز با ارکان اجتماعی همچون خانواده و ازدواج و امثال آن دارد. از اینروست که این گونه افراد، دائماً سعی می کنند با تبلیغ روابط آزاد و افسار گسیخته ی انسانها ارتباطات ضابطه مند را ـ که ارکان اجتماع را حفظ می کنند ـ پاره نمایند

تحقیقی دیگر در مورد تفاوت انسان معتقد به خدا و منکر خدا

انسانی که به خداوند باور دارد و جهان را آفریده او می داند و پایان حرکتش را در این عالم خاکی ختم یافته به او می شمارد، چنین انسانی نگاهش به خود و هستی کاملا متفاوت است از انسانی که به خداوند اعتقادی ندارد و همه چیز را در همین زندگی مادی می بیند و ورای آن را هیچ نمی داند. فرد معتقد به خداوند همواره خود را در محضر آفریدگاری عالم و توانا می یابد و کارها و رفتارش چونان شاگردی است که استادش به نظاره گری او مشغول است. نیکی و بدی برای او معنایی دیگر دارد چون به گرسنه ای از اموالش چیزی می دهد و یا برای نجارت انسانی فداکاری می نماید و جانش را به خطر می اندازد نیک می داند که از او قدر دانی خواهد شد و جایگاهی بس رفیع خواهد داشت. چون مشکلات دنیای مادی عرصه را بر او تنگ نماید دچار یاس و افسرودگی نمی گردد چرا که همدم و شونده و کمک رسانی توانا را در کنار خود احساس می کند.

آرامشی را که چنین جهانبینی ای به او می دهد در هیچ جا نمی توان یافت شود. تصویر جهان در نظر او با تمام سختی ها و گرفتارهایش بسیار زیباست چرا که تمام سختی ها را سرانجام پایان یافته می ببیند و آنچنان می داند که به جای آن و چندین برابرش راحتی و آرامش و پاداش خواهد گرفت.
جهان بینی ای که تمام زندگی را خلاصه شده در این حیات مادی نمی داند و ورای این عالم، سرایی جاودان را ترسیم می کند به انسان قدرتی باور نکردنی می دهد تا عزمش را به سوی هدفهایش جزم نماید و سختی های سر راهش ، ناامیدش نگرداند.
اما انسان بی اعتقاد به خدا ، جهانی را برای خود تصویر کرده است که بسیار خشن ، بی رحم و غیر قابل تحمل است. او چون تلاش کند و در آخر نیز تلاشش به سرانجام نرسد کوهی از غم و اندوه و نا امیدی گریبانش را می گیرد و چه بسا به مرز خودکشی کشیده خواهد شد. او ناچار برای تسلی خاطر خود به اموری چون قدرت، ثروت، زیبایی و غیره چنگ می زند. چون زندگی اش را خلاصه شده در این حبات مادی می داند دیگر برای او فداکاری، ایثار و کمک به دیگران معنا ندارد. دیگر در برابر مشکلات ، کمک رسانی به غیر خود و اموال و یاران ناتوانش را نمی بیند و همین امر سرانجام او را به بیهوده بودن زندگی در این عالم می کشاند و چنان می شود که از هر گونه تلاش دست می کشد و بی تحرکی ای دهشت آور تمام وجودش را فرا می گیرد که تنها راه فرار را در فرر رفتن در مستی ای مادی می یابد ، مستی ای که مواد مادی دنیایی برای چند لحاظ بدو اعطا می کند اما پس از آن او را به دردی دو چندان مبتلا می سازد.
البته درست است که انسانهای بی اعتقاد به خدا نیز کارهای اخلاقی انجام می دهند اما این نه بدان خاطر است که جهان بینی اش بدو چنین می گوید بلکه از آن جهت که خدایابی و خدا جویی در ذات انسان تعبیه شده است هر چند او از این امر غافل باشد و آن را بدست فراموشی سپرده باشد چون این امور فطری اوست ناخواسته در برابر چنین اموری منقاد گشته و انجامش می دهد. اما ای کاش می دانست که این کشش درونی اش از کجا ناشی می شود و سرانجام او را به کدامین سو قرار است بکشاند.

منبع: سایت http://daneshjooqom.ir

انتشار : ۸ آذر ۱۳۹۶

تحقیق در مورد فرزند نوح که بود و علت بد بودنش چه بود؟

پسر نوح که نام معروفش کنعان است، یکی از پسران حضرت نوح(ع) بود که به پدر ایمان نیاورد و به همراه کافران در عذاب الهی (طوفان)غرق شد. قرآن کریم در آیات ۴۰ الی ۴۷ سوره هود به داستان پسر حضرت نوح اشاره کرده است. بسیاری از مفسرین معتقدند که ظاهر آیات قرآن نشان دهنده این است که حضرت نوح(ع) از کفر فرزنش مطلع نبود و به همین دلیل بود که او را دعوت کرد تا سوار کشتی شود.

داستان پسر نوح

حضرت نوح(ع) چهار پسر به نام‌های سام، حام، یافث و کنعان داشت. در میان آنها کنعان تنها پسری بود که به موعظه‌های پدر توجه نکرد و به او ایمان نیاورد و در نهایت در عذاب الهی که به صورت طوفان نازل شده بود به همراه کافران غرق شد.البته در خصوص نام پسر چهارم اختلاف وجود دارد با وجود اینکه بسیاری نام او را کنعان عنوان کرده‌اند برخی نام او را «یام» دانسته‌اند.[۲] داستان پسر نوح(ع) در قرآن کریم در راستای چارچوب اهداف قصه‌های قرآنی بیان شده است لذا به جزئیات این داستان و ویژگی‌های پسر نوح هیچ اشاره‌ای نشده است.

تنها تصویری که از پسر نوح در قرآن کریم وجود دارد لحظه‌ای است که طوفان آغاز شده و پسر نوح خارج از کشتی است. بنا به روایت قرآن، این هنگام نوح(ع) پسر را می‌بیند و به او می‌گوید: «ای پسر با ما سوار شو و با کافران نباش». پسر نوح به پدر می‌گوید که به زودی به کوهی پناه می‌جویم تا از طوفان و آب در امان باشم، سپس حضرت نوح(ع) به او می‌گوید «امروز در برابر فرمان خدا هیچ نگاه‌دارنده‌ای نیست، مگر کسی که [خدا بر او] رحم کند.» در این هنگام است که خداوند مکالمه پدر و پسر را با موجی قطع می‌کند و در نهایت پسر نوح را در طوفان خود غرق می‌کند.

در انتهای داستان پسر نوح آیاتی وجود دارد که مفسران در تفسیر آن آیات اختلاف دارند. خداوند از آیه ۴۵ تا ۴۸ سوره هود داستان پسر نوح و حضرت نوح(ع) را اینگونه به پایان می‌رساند «نوح به پروردگارش عرض کرد: «پروردگارا! پسرم از خاندان من است؛ و وعده تو (در مورد نجات خاندانم) حق است؛ و تو از همه حکم‌کنندگان برتری!» خداوند فرمود: «ای نوح! او از اهل تو نیست! او عمل غیر صالحی است [= فرد ناشایسته‌ای است‌]! پس، آنچه را از آن آگاه نیستی، از من مخواه! من به تو اندرز می‌دهم تا از جاهلان نباشی!!» ».

علت اصلي بدي و انحراف فرزند نوح را بايد در عوامل گوناگوني ديد که نتيجه آن مخالفت و نافرماني او با اوامر و نواهي الهي که توسط پدر ابلاغ شده بود ، همان طور که در آيات الهي و روايات، بدان اشاره شده است.

سعد بن عبد اللَّه، از احمد بن محمّد بن عيسى، از حسن بن على الوشاء نقل كرده :

از حضرت رضا عليه السّلام شنيدم كه مى‏فرمود: پدرم فرمود: حضرت ابى عبد اللَّه عليه السّلام فرمود:

خداوند عزّ و جلّ به نوح عليه السّلام فرمود: إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ(فرزندت از اهل تو نيست) زيرا مخالفت پدرش را نمود .

در جايي ديگر نوشته شده است:

فرزند نوح، نصيحت و اندرز پدر را نشنيد و تا آخرين نفس دست از لجاجت و خيره‏سرى بر نداشت.

هر يك از افراد بشر در اثر عقيده... و التزام به اعمال صالح و طالح (غير صالح) در عالم ديگر محشور خواهد شد:«انهم ابناء ما عملوا و ثمرات ما فعلوا».هر فردى از بشر به صورت عقيده و عمل خود در عالم ديگر محشور خواهد بود و آيه كريمه (إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ) فرزند نوح را معرفى فرمود . او را به صورت و سيرت كفر و انكار اعلام فرمود . طريق ذاتى سير و سلوك بشر همانا حركات ارادى و افعال اختيارى او است .

فرزند نوح عملي غير صالح بود:

انحراف و بدي فرزند نوح آن اندازه آشکار و علني شده بود که خداي متعال او را عملي غير صالح معرفي کرد ،يعني عصيان او به اندازه اي بود که حتي در وجود خارجي اش هم اثر گذاشته بود.

بعضى از مفسران معتقدند كه در آيه كلمه‏اى در تقدير است، در اصل مفهومش چنين است:« انه ذو عمل غير صالح: فرزند تو داراى عمل غير صالح است.با توجه به اينكه گاهى انسان در انجام يك كار آن چنان پيش مى‏رود كه گويا عين آن عمل مى‏شود ،در ادبيات زبان هاى مختلف به هنگام مبالغه اين تعبير فراوان ديده مى‏شود، مثلا گفته مى‏شود فلان شخص سر تا پا عدل و سخاوت است، و يا فلان شخص سر تا پا دزدى و فساد است، گويى چنان در آن عمل غوطه‏ور گشته كه ذات او عين آن عمل گشته است.

اين پيامبر زاده نيز آن قدر با بدان بنشست و در اعمال زشت و افكار نادرست شان غوطه‏ور گشت كه گويى وجودش تبديل به يك عمل غير صالح شد.بنابراين تعبير فوق در عين اينكه بسيار كوتاه و مختصر است، گوياى يك واقعيت مهم در مورد فرزند نوح مى‏باشد، يعنى اى نوح! اگر نادرستى و ظلم و فساد در وجود فرزند سطحى بود، امكان شفاعت در باره او مى‏رفت، اما اكنون كه سر تا پا غرق فساد و تباهى است، جاى شفاعت نيست، اصلا حرفش را نزن!.

مؤمنان و مؤمنات بستگان و اوليا يكديگراند و پسر نوح چون كافر شد، به حكم إلهى از پسرى نوح و از خاندان و اهل او هم بيرون شد.

سعدى (ره) چه نيكو سرود:

پسر نوح با بدان بنشست خاندان نبوّتش گم شد سگ أصحاب كهف روزى چند پى نيكان گرفت و مردم شد

منبع: برگرفته از سایت های http://daneshjooqom.ir و http://psdkart.ir

انتشار : ۲۹ آبان ۱۳۹۶

قوانین و مقررات ورزش بسکتبال

مقررات و قوانین بسکتبال

۱- تعریف:

بازی بسکتبال توسط دو تیم انجام می پذیرد که هر تیم شامل ۵ بازیکن می باشد، هدف آنها عبور دادن توپ از حلقه و ممانعت از گل زدن تیم مقابل است. اندازه زمین بسکتبال باید (۲۸*۱۵) یا (۲۶*۱۴) یا (۲۴*۱۲) باشد و ارتفاع زمین بازی تا سقف سالن باید هفت متر باشد.

تمامی خطوط زمین باید ۵ سانتیمتر عرض داشته باشد: شعاع دایره ها باید ۰۸/۱ متر باشد. اندازه تخته باید ۱۸۰ * ۰۵/۱ متر باشد که با فاصله ۰۹/۲متر از سطح زمین نصب می گردد.

یک بازی بسکتبال با یک سر داور و یک داور، منشی، وقت نگهدار مسؤول ۲۴ ثانیه، مسؤول تابلو و یک ناظر فنی مسابقات برگزار می شود. بازی بسکتبال با ۵ بازیکن شروع می شود و با دو نفر هم می توانند ادامه دهند کمتر از دو نفر بازی انجام نمی شود. بازی در چهار پریوت ده دقیقه ای انجام می شود. بین ده دقیقه اول و دوم یک وقت دو دقیقه استراحت و بین ده دقیقه دوم و سوم که نیمه اول هم نامیده می شود یک وقت ده تا پانزده دقیقه استراحت و بین ده دقیقه سوم و چهارم یک وقت دو دقیقه ای استراحت انجام می شود. تایم استراحت هر ده دقیقه، یک تایم استراحت یک دقیقه ای و ده دقیقه آخر تیمها می توانند از دو تایم استراحت یک دقیقه ای استفاده نمایند.

۲- تخلف ها:

سه ثانیه: زمانی که تیمی توپ را در اختیار دارد نباید هیچ یک از بازیکنان آن تیم بیش از سه ثانیه در منطقه ذوزنقه تیم مقابل توقف نمایند. تمامی خطوط منطقه ذوزنقه جزء منطقه محدوده محسوب می شوند .

هشت ثانیه: زمانی که بازیکنی مالکیت توپ را در زمین دفاعی خود در اختیار می گیرد بایستی در عرض هشت ثانیه توپ را از زمین خارج کرده و به زمین حمله ببرد.

۲۴ ثانیه: اگر تیمی مالک توپ شده باشد. باید در عرض ۲۴ ثانیه توپ را وارد حلقه حریف بکند یا به طرف حلقه تیم مقابل شوت بزند در زدن شوت توپ باید حتماً به حلقه بخورد تا ۲۴ ثانیه صفر شود اگر توپ به تخته بخورد ۲۴ ثانیه ادامه می یابد و اگر توپ توسط تیم مقابل اوت شود باز هم ۲۴ ثانیه ادامه می یابد. ۲۴ ثانیه موقعی صفر می شود که ۱- خطا صورت بگیرد ۲- بازیکن تیم مقابل با پا توپ را به اوت بیاندازد. اگر دستگاه ۲۴ ثانیه بوق بزند و توپ از دست بازیکن رها شده و در هوا باشد، اگر گل شود گل قبول می باشد. اگر در هوا با دست بازیکنی لمس شود و گل شود گل مردود می باشد .

رانینگ: موقعی که بازیکن توپ را در دست گرفته و یک یا دو گام به اطراف برود، رانینگ نام دارد.

پای پیوت: اگر بازیکنی توپ را در دست داشته و یک پا را ثابت و پای دیگر را به هر طرف که بخواهد به حرکت در آورد پای ثابت را پای پیوت می گویند. اگر بازیکنی با توپ با دو پا همزمان به زمین بیاید هر دو پای او پای پیوت می باشد. اگر یک پای خود را بلند کند پای دیگر به عنوان پای پیوت خواهد بود.

۳- خطاها:

خطای شخصی: ۱- بلاک کردن ۲- شارژ کردن ۳- دفاع از پشت سر ۴- تماس با دست ۵ – نگهداشتن ۶- استفاده غیرقانونی از دستها ۷- هل دادن ۸- اسکرین غیر قانونی خطای شخصی در تمامی حالات جهت بازیکن خاطی اعلام می شود.

خطای طرفین: خطایی است که دو بازیکن مخالف روی همدیگر در یک زمان انجام می دهند.

خطای غیر ورزشی: خطای شخصی است که به طور عمد روی بازیکن با توپ و یا بدون توپ صورت می گیرد و جریمه آن دو پرتاب آزاد و مالکیت توپ از وسط زمین می باشد.

دیسکالیفه: هرگونه خطایی خارج از روحیه ورزشکاری را با دیسکالیفه (اخراج از زمین بازی) جریمه و دو پرتاب آزاد و مالکیت توپ از وسط زمین به حریف داده می شود.

خطای فنی: خطایی است که بدون برخورد بازیکن بوجود می آید. جریمه آن یک پرتاب آزاد با مالکیت توپ از وسط زمین می باشد. خطای فنی برای بازیکن ذخیره دو پرتاب آزاد با مالکیت توپ و خطای فنی برای مربی و همراه تیم دو پرتاب آزاد و مالکیت توپ است.

خطای تیمی: در هر ده دقیقه، تیمی که خطاهای انجام شده آن بیش از ۴ خطا باشد، خطای تیمی محسوب می شود و جریمه آن دو پرتاب آزاد توسط بازیکنی که خطا روی آن اتفاق افتاده است انجام می شود.

اما چند خطای دیگر:

۱ – دبل

الف : اگر توپ را دو دست دریبل بزنیم ، مرتکب خطای دبل شدیم .

ب : اگر در دریبل زدن توپ بالاتر از سینه آید ، دبل محسوب می شود که جریمه ی آن تعویض مالکیت توپ است .

ج : اگر توپ را روی زمین بغلتانیم و پیش بریم .

۲ – نیمه : در صورتی که توپ را از زمین خود به زمین حرف منتقل کنیم ، دیگر حق برگشت توسط ما وجود ندارد در غیر اینصورت خطای نیمه اعلام می گردد .

۳ – سد : اگر بازیکن مدافع در جلوی بازیکن صاحب توپ که لی آپ یا سه گام می رود ساکن نایستد و ضربه بزند ، خطای سد اعلام می شود . این خطا ، عکس حطای شارژ می باشد .

۴- رانینگ : این خطا در چند مرحله ی مختلف گرفته می شود :

الف : دویدن با توپ بدون دریبل بیش از یک گام

ب : برداشتن گام اضافه در سه گام ، لی آپ و پاور موو ( Power move )

ج : برداشتن گام ریز در سه گام بطوری که قابل تشخیص نباشد

د : کشیده شدن پا روی زمین برای فاصله ی بیش از ۵ سانتی متر در هر حرکت

ه : پرش با توپ و برگشت به زمین بدون رها کردن آن . برای مثال بازیکنی که به قصد شوت ، پرش جفت می کند اگر به زمین برسد و هنوز توپ را رها نکرده باشد ، رانینگ کرده .

و : اگر بازیکن در اوت ، هنگام پرتاب اوت با توپ حرکت کند .

خطای پیک : اگر در پیک دادن به بازیکن خودی ، حریف را هل دهیم یا دستها حرکت کند .

خطای پا : دفع و حرکت توپ به وسیله ی پا .

خطای اوت و پرتاب آزاد : در صورتی که پا از محدوده ی مجاز خارج شود این خطا رخ می دهد .

خطای اسلم دانک : این خطا صرفاً در ایران اجرا می شود و منوط به هنگامی است که بازیکنی اسپک یا اسلم دانک اجرا کرده و بعد از آن به حلقه آویزان شود .

شایان ذکر است که خطای فنی همان خطای Technical ( تکنیکال ) مبیاشد .

هر تیم پس از انجام ۴ خطا در هر ۱۰ دقیقه ، جریمه ی خطای تیمی میگیرد .

صحیح آن اینست که پس از هر ۵ خطای تیمی آن هم در هم پریود دو پرتاب به تیم مقابل داده می شود و این جریمه در مسابقات دانشگاه های آمریکا ( NCAA ) به دلیل اینکه زمان بازی در دو وقت ۲۰ دقیقه ای صورت می پذیرد ، تفاوت دارد و این قانون فقط مشمول بازیهای برگزار شده به سبک NBA و FIBA می باشد .

منبع: سایت psdkart.ir

انتشار : ۲۳ آبان ۱۳۹۶

برچسب های مهم

قوانین و مقررات ورزش بسکتبال

چرا از پیامبر اکرم ابتدا با لقب عبد و بعد با لقب رسول الله یاد می شود؟

چرا از پیامبر اکرم ابتدا با لقب عبد و بعد با لقب رسول الله یاد می شود ؟

ابتدا باید گفت عبد به چه مفهوم است؟ در زمان حیات پیامبر (ص) عبد به چه کسانی اطلاق می‌شد؟

اگر به ما عبد به همان مفهوم رایج در زمان نبی‌اکرم (ص) بگویند غرور ما جریحه‌دار نمی‌شود؟ این موضوع قابل تعمق و بررسی است. مرحوم علامه طباطبایی در کتاب سنن‌النبی روایت معتبری را در حالات و اخلاق پیامبر نقل می‌کند که برخورد ایشان با مردم عبد گونه بوده است. آیا شأنیت و کفویت برای پیامبر مطرح نبوده است؟ می‌بینم مادر پنج یا شش امام معصوم (ع) شیعیان کنیز بوده‌اند. ]آیا کنیز در آن زمان به مفهوم کلفت بوده یا خیر؟ معلوم نیست زیرا کلفت مالک نفسش است ولی کنیز اینگونه نیست[. معاذ الله آیا شأنیت و کفویت برای امامان مطرح نبوده است؟

از القاب و عناوینی که در قرآن به پیامبر نسبت داده شده است عبد بودن است.

(سبحان الذی اسری بعبده لیلاً من المسجد الحرام الی المسجد الاقصی الذی بارکنا حوله)

ممکن است این سئوال مطرح باشد که این ویژگی، مخصوص پیامبر اکرم (ص) است چه ارتباطی با ما دارد؟ باید گفت: پیامبر اسوه است ]لقد کان لکم فی رسول الله اسوه حسنه[ به خصوص برای ما که مبلغیم. همانگونه که پیامبر مبلغ بود ]و ما علی‌الرسول الا البلاغ[.

کونوا دعاه النّاسِ بغَیر السنتکم. رساندن پیام تنها با گفتار نیست بلکه رفتار ما باید مؤید گفتارمان باشد.

اما از القاب پیامبر رسول الله هم بوده چرا پیامبر بعد از عبد الله بودن رسول الله شده.

رسول الله به معنای کسی که رسالتی از جانب خداوند بر عهده اوست و کسی که باید مسئولتی خدایی را انجام بدهد. پس از مبعوث شدن محمد به پیامبری وی از جانب خدا مسئول تبلیغ دین اسلام گردید.

پیامبر اکرم در سه مرحله به ابلاغ رسالت پرداخت:

دعوت سری که اولین مرحله دعوت ایشان بود

دعوت خویشان و نزدیکان که با نزول آیه انذار صورت گرفت و به یوم الدار معروف است. و در آن روز رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) ، حضرت علی (علیه السلام) را به جانشینی خود انتخاب کرد.

دعوت علنی

بنابر این حضرت محمد از عبد الله به لقب رسول الله یاد میگردد.

منبع سایت http://psdkart.ir

انتشار : ۱۴ آبان ۱۳۹۶

برچسب های مهم

لقب عبدلقب رسول الله

آموزش کامل و تخصصی کسب و کار در زمینه موتور فروشی

آموزش كامل وتخصصي كسب وكار در زمينه موتور فروشي

سلام دوست عزيز

ما هركدام سرنوشتي داريم و مسير سرنوشت ما را علايقمان مشخص مي كند و افكارمان بدان شكل مي دهد و اعمالمان آن را برايمام ممكن مي كند

اگر امروز شما در حال مطالعه اين مطلب مي باشيد يكي از دلايلش قانون جذب مي باشد كه درون شما اين احساس نياز را روشن كرده تا خود را در مسير و مدار خواسته قلبيتان قرار دهيد شايد فكر كنيد بصورت تصادفي به اين صفحه وارد شديد وليكن دنيا بر پايه علت و معلول بنا شده و هيچ اتفاقي تصادفي نيست

رسيدن به استقلال مالي خواسته درونيتان هست و اين شما هستيد كه بايد تصميم آخر را بگيريد و مسير موفقيت و روش رسيدن به آن را انتخاب كنيد .

من شغلم موتور فروشي مي باشد و هر آنچه را در اين فايل آموزشي قرارداده ام همينك در حال انجام و كسب درآمد از روش هاي گفته شده هستم .

دوست من براي بالا رفتن از نردبان ترقي و موفقيت بايد دقت كنيد نردبان را به كجا تكيه داده ايد .

دوست من شما با انتخاب شغل موتور فروشي بشرط استفاده كردن از روش هاي تجربه شده وموفقيت آميزي كه در اين فايل هست حتي با فروش ماهيانه 5 دستگاه موتور سيكلت هم به درآمد بالاي دست مي يابيد

از هرچه بگذريم سخن دوست خوش تر است

حد اقل سرمايه اوليه مورد نياز 15 ميليون توماني مي باشد

البته با توجه به تجربه اي كه دارم

اين محاسبه فرضي و حدودي از درآمد شما مي باشد

سود ساليانه شما $$ ميليون تومان مي شود مبلغ را در فايل خواهيد ديد

نحوي محاسبه ومبلغ درآمد ساليانه را در فايل بصورت كامل قرارداده ام ، البته باز هم مي گويم بايد به روشي كه من انجام داده ام ودر فايل شرح دادم عمل كنيد . عجله نداشته باشيد و درست عمل كنيد

فهرست مطالبي كه در فايل مي آموزيد

فصل اول

١- شرح مختصر فایل

٢- باید ها و نباید ها

٣- روش خرید

۴- ریسك پذیري

فصل دوم

١- سرمایه اولیه

٢- تهیه سرمایه

٣- وام

۴- مكان فعالیت

۵- خرید اسنادي

فصل سوم

١- شرح كلي در باره تبلیغ

٢- تبلیغ در اینترنت

٣- بنر

۴- كارت ویزیت

۵- آگهي

۶- پیامك

٧- ارتباطات

8- شبكه هاي اجتمايي

فصل چهارم

١- فروش نقدي

٢- فروش اقساطي

٣- مدارك مورد نیاز براي عقد قرارداد

۴- به چه كساني بفروشیم

۵- به چه كساني نفروشیم

۶- از چه كساني بخریم

٧- از چه كساني نخریم

8- مدارك لازم براي ثبت سند بنام خريدار

9- روش تخفیف

10- روش محاسبه سود در فروش اقساطي

فصل پنجم

١- روش نوشت فاكتور فروش اقساطي

٢- روش نوشتن فاكتور خرید كار كرده

3- نمونه قوانين حقوقي

4- تعداد سوال و جواب در فتواي مراجع

دوستان تهيه اين فايل حدود يك ماه زمان مرا گرفت و اگر نبود تجربه تلخي كه در شروع كسب و كارم در حدود 12 سال پيش كه بخاطر بي تجربگي و نداشتن آگاهي لازم برايم بوجود آمد و هزينه گزافي پرداخت كردم هرگز اقدام به تهيه اين فايل آموزشي نمي كردم هرگز دوست ندارم كسي بخاطر نداشتن دانش لازم تجربه تلخ من برايش تكرار شود .من اين اطمينان كامل را دارم كه در صورت عمل كردن به تجربيات من كه در اين فايل براي تان قرار داده ام از همان ماه اول درآمد بالاي كسب خوايد كرد .

قيمتي كه براي اين فايل آموزشي گذاشتم و درآمد سرشاري را كه از همان روز هاي اول براي شما ايجاد خواهد كرد واقعاً ناجيز مي باشد ولي با اين حال فعلا ً و موقتاً 50% تخفيف قرارداده ام

در صورتي كه سوالي داريد مي توانيد به ايميل من sh134m@gmail.com پيام ارسال نمايد در اولين فرصت پاسخ شما را خواهم داد .

حديث

شخصي سيبي در دست داشت نزد امام (ع) آمد و گفت يابن رسوال الله اين سيب روزي من هست يا نه

امام فرمود

سيب را گاز بزن

آن را خوب بجو

حالا اگر آن را فرو دهي روزي تو خواهد بود و اگر آن را بيرون بريزي روزي تو نخواهد بود.

دریافت فایل

انتشار : ۲۳ شهریور ۱۳۹۶

برچسب های مهم

کسب و کار در زمینه موتور فروشیموتورفروشیطرح توجیهی فروشگاه موتور

دانلود کتاب آموزش ساخت انواع کابینت مدرن MDF

دانلود کتاب آموزش ساخت انواع کابینت مدرن MDF

نوع فایل:PDF

زبان:فارسی

حجم فایل:18KB

در چند دهه اخیر با توجه به افزایش رشد آپارتمان سازی ، تعداد متقاضیان ساخت کابینت نیز افزایش پیدا کرد و با توجه به تغییر ماهیت کابینت ها از فلزی به MDF و تمایل به تغییر مکرر دکوراسیون آشپزخانه از سوی خانواده ها ، کابینت سازی نیز در میان مشاغل جامعه به عنوان یکی از پر درآمدترین شغل ها محسوب شد .

در چند دهه اخیر با توجه به افزایش رشد آپارتمان سازی ، تعداد متقاضیان ساخت کابینت نیز افزایش پیدا کرد و با توجه به تغییر ماهیت کابینت ها از فلزی به MDF و تمایل به تغییر مکرر دکوراسیون آشپزخانه از سوی خانواده ها ، کابینت سازی نیز در میان مشاغل جامعه به عنوان یکی از پر درآمدترین شغل ها محسوب شد .

مجموعه آموزش کابینت سازی های مدرن ،مجموعه ای است بی نظیر در قالب یک پکیج که از ۳ بخش زیر تشکیل شده :

۱- کتاب آموزش ساخت کابینت MDF

۲-نرم افزار طراحی انواع کابینت و قفسه

۳-ژورنال بهترین مدل های کابینت سال

*مناسب برای تمامی افراد جویای کار*

*مناسب برای تمامی علاقمندان به حرفه نجاری و ساخت وسایل چوبی*

*مناسب برای تمامی افراد خلاق و هنرمند*

دیگر از هزینه های گزاف برای تغییر دکوراسیون داخلی و کابینت ها جلوگیری کنید چرا که این قفسه ها و کابینت های زیبا به دستان پر توان شما نیز ساخته خواهند شد فقط کافی است که شما تصمیم بگیرید و ببینید انجام آن آسان تر از هر چیزی است که فکرش را بکنید.

شما با این آموزش ها یک استاد خواهید شد

دریافت فایل

انتشار : ۱۲ شهریور ۱۳۹۶

مجموعه 5000 نقشه ویلایی بسیار زیبا سه بعدی + نقشه اتوکد

مجموعه 5000 نقشه ویلایی بسیار زیبا سه بعدی

نقشه ویلا, نقشه های ویلایی , نقشه های مسکونی و ویلایی,نقشه خانه های ویلایی, خانه های ویلایی بسیار زیبا,انواع نقشه خانه های ویلایی,نقشه ویلایی و مسکونی ,جدیدترین پلان های ساختمانهای ویلایی,مسکونی,آپارتمانی و اماکن عمومی,پلان ساختمان های ویلایی,

مجموعه 5000 نقشه ویلایی بسیار زیبا

نقشه های مسکونی و ویلایی ,نقشه خانه های ویلایی ,فروش پلان خانه های ویلایی, پروژه های ویلایی,دانلود پلان معماری,دانلود نقشه ویلا,ویلاهای کوچک, ویلاهای ساحلی ,نقشه ویلایی ,پلان ویلا ,خرید نقشه خانه ویلایی , خرید نقشه های معماری, فروش نقشه ویلا, خرید نقشه ویلا ,دانلود نقشه ویلا ,خرید پلان ویلا, دانلود فایل نقشه خانه ویلایی, پروژه های ویلایی دوبلکس تربلکس, دانلود نقشه, دانلود پلان, دانلود نقشه مجتمع مسکونی ویلایی, دانلود پلان و نقشه ویلایی ساختمان مسکونی ویلایی پلان سازه و معماری ویلا نقشه ویلای 2 طبقه نقشه ویلای بسیار زیبا ,مجموعه تصاویر طراحی داخلی ویلا , دکوراسیون مسکونی ویلایی مجموعه ویلاهای محوطه سازی مسکونی و ویلایی مجموعه بسیار زیبا پلان ویلایی و مسکونی, شاهکارهای ویلا ,– نقشه ویلایی دوبلکس با استخر ,دانلود نقشه های ویلایی دوبلکس تریبلکس,

نقشه ساختمان ویلایی,دانلود معماری ویلایی ,نقشه ساختمان و پلان ویلا, پلان و نقشه ویلای 80 متری دوبلکس بسیار شیک و زیبا ,انواع پروژه های ویلایی ,دانلود نقشه معماری ساختمان ویلایی دوبلکس , پروژه مجتمع ویلایی, پروژه ویلا مسکونی, پکیج معماری ویلایی

,
پکیج عمران ویلایی ,دانلود مجموعه کامل نقشه ویلایی ساختمان های مسکونی ویلایی ,دانلود نقشه معماری ویلایی, دانلود نقشه طراحی ویلا

مجموعه 5000 نقشه ویلایی بسیار زیبا سه بعدی

نقشه های ویلایی همیشه مورد پسند همه مردم بوده است

مجموعه اي بزرگ و بي نظير از 5000 عکس با کيفيت نقشه خانه های ویلایی محصولي جديد . شامل تصاوير با کيفيت و اورجينال از 5000 خانه ویلایی بسیار زیبا
.در این فایل نقشه خانه های ویلایی بیش از 5000 تصویر پلان نما مقطع دیتایل را میتوانید دانلود کنید .

از ویژگی های شاخص این مجموعه جمع آوری نقشه ها در ابعاد های کوچک از 50 متری دوبلکس تا 100000متری می باشد.

پلان های ساختمانهای ویلایی,مسکونی و اماکن عمومی

فروش نقشه خانه های ویلایی 5000 تصویر پلان نما مقطع

نقشه های ویلایی مسکونی شامل پلان، نما، برش و دیتیل به صورت دو بعدی و سه بعدی است.

نقشه پلان نما مقطع خانه های ویلایی و پروژه های ویلایی نمای بیرونی و دکوراسیون داخلی ویلا شامل ویلاهای ساحلی ویلا در زمین با شیب زیاد و ناهموار نقشه ویلا تک خانواری نقشه ویلای در زمین محدود ویلاهای با متراژ زیاد کلبه های ویلایی برج های ویلایی ویلای با طراحی خاص و زیبا دوبلکس و تری بلکس شامل 5000 تصویر پلان نما مقطع این پکیج خانه های ویلایی را هم می توانید بعد از پرداخت دانلود کنید و هم با تماس با ما و پرداخت هزینه پروژه ها را درب منزل دریافت کنید

اکثر پلان ها قابل پرینت گرفتن در ابعاد A4 تا A3 را دارا می باشد و از بابت پرینت گرفتن در ابعاد بزرگ مشکلی وجود ندارد.

5000 پروژه ویلایی بسیار زیبا و رویایی

با تخفیف ویژه به مدت محدود

فروش نقشه خانه های ویلایی بسیار زیبا و رویایی

چند نمونه طرح ویلایی

نمونه نقشه های اتوکد

خرید و دریافت آنی فایل

دریافت فایل

برچسe="نقشه های رایگان" h

ب ها : 1200 طرح ویلایی, DWF, dwg 2 DWF, dwg 2 DXF, dwg Convert, dwg Convert 7.0.A.01, dwg to DWF, dwg to DXF, DXF, vila, villa, villa auutocad, villa dwg, اتوکد 2007, اتوکد 2008, اتوکد 2009, اتوکد 2010,اتوکد 2011, اتوکد 2012, اتوکد 2013, ایده طراحی ویلا, برترین سایت معماری, برترین سایت های معماری, برترین های معماری, بزرگترین سایت دانلود نقشه های معماری, بزرگترین سایت دانلود نقشه های ویلایی, بزرگترین سایت نقشه های معماری, بزگترین سایت معماری, بهترین سایت معماری, بهترین های معماری, بهترین ویلاگ معماری,بهترین ویلاهای جهان, پارسیان کد, پرسپکتیو ویلا, پرشین کد, پلان, پلان اتوکدی, پلان خانه, پلان خانه ویلایی, پلان خونه, پلان ساختمان, پلان ساختمان دوبلکس, پلان محوطه سازی, پلان مسکونی, پلان معماری, پلان های مسکونی, پلان های معماری, پلان های ویلا, پلان های ویلاهای بسیار زیبا, پلان های ویلایی, پلان ویلا, پلان ویلای 100 متری دوبلکس, پلان ویلای 110 متری دوبلکس, پلان ویلای 120 متری دوبلکس, پلان ویلای 130 متری دوبلکس,پلان ویلای 140 متری دوبلکس, پلان ویلای 150 تا 200 متری, پلان ویلای 150 متری دوبلکس, پلان ویلای 40 متری دوبلکس, پلان ویلای 50 متری دوبلکس, پلان ویلای 60 متری دوبلکس, پلان ویلای 70 متری دوبلکس, پلان ویلای 80 متری دوبلکس, پلان ویلای 90 متری دوبلکس, پلان ویلای دوبلکس, پلان ویلای شمال, پلان ویلای شیب دار, پلان ویلایی, تبدیل نقشه های اتوکدی, تبدیل نقشه های اتوکدی به ورژن های پایین تر, حجم ویلا, خانه, دانلمود پلان اتوکدی, دانلود پرسپکتیو ویلا, دانلود پلان, دانلود پلان dwg, دانلود پلان اتوکدی, دانلود پلان اتوکدی ویلا, دانلود پلان خانه, دانلود پلان ساختمان, دانلود پلان کدی, دانلود پلان مسکونی, دانلود پلان معماری, دانلود پلان های dwg, دانلود پلان های اتوکدی, دانلود پلان های معماری, دانلود پلان های ویلایی, دانلود پلان ویلا, دانلود پلان ویلایی, دانلود پلان ویلایی تریبلکس, دانلود پلانویلایی تریبلکس, دانلود سایت پلان, دانلود نرم افزار معماری, دانلود نرم افزار های معماری,دانلود نقشه, دانلود نقشه dwg, دانلود نقشه اتوکدی ویلا, دانلود نقشه ساختمان, دانلود نقشه معماری, دانلود نقشه معماری ویلا, دانلود نقشه های اتوکدی, دانلود نقشه های معماری, دانلود نقشه های ویلا, دانلود نقشه های ویلایی,دانلود نقشه ویلا, دانلود نقشه ویلایی تریبلکس, دکوارسیون داخلی ویلا, دکوارسیون ویلا, دکوراسیون داخلی,دکوراسیون داخلی ویلا, رشته معماری, زیباترین نقشه های ویلایی, زیباترین نماهای ساختمان, زیباترین ویلاها,زیباترین ویلاهای ایرانی, زیباترین ویلاهای جهان, ساختمان, سایت, سایت ارئه نقشه های معماری, سایت پلان,سایت دانلود نفشه های معماری, سایت دانلود نقشه, سایت دانلود نقشه های معماری, سایت معماری, سایت نقشه, سایت نقشه های معماری, سه بعدی, سه بعدی ویلا, ضوابط, طراحی پلان, طراحی خارجی ویلا, طراحی داخلی, طراحی داخلی ویلا, طراحی دکوارسیون و نمای ویلا, طراحی معماری, طراحی نقشه های ویلا, طراحی ویلا,طرج و نقشه های ویلا, طرح, طرح 5, طرح شیک معماری, طرح محوطه سازی ویلا, طرح مسکونی, طرح های ویلایی,طرح واسه ویلای شمال, طرح ویلا, طرح ویلا برای شمال, طرح ویلا برای مناطق سردسیر, طرح ویلای اتوکدی, طرح ویلایی, عکس معماری, عکس های دکوراسیون داخلی, عکس های طراحی داخلی, عکس های معماری, عکس ویلا,فارسی کد, فروشگاه معماری ایرانیان, کانسپت ویلا, محوطه سازی, محوطه سازی ویلا, مسکونی, مطالب معماری,معماری, معماری ویلا, نرم افزار dwg, نرم افزار پلان, نرم افزار تبدیل پلان اتوکدی, نرم افزار تبدیل نقشه, نرم افزار دیدن پلان اتوکدی, نرم افزار دیدن نقشه اتوکدی, نرم افزار معماری, نرم افزار نقشه, نرم افزار های معماری, نقشه, نقشه اتوکدی, نقشه اتوکدی رایگان, نقشه با ضوابط شهرداری, نقشه پلاژ ویلایی, نقشه پلان, نقشه خانه, نقشه خانه ویلایی, نقشه دوبلکس, نقشه ساختمان, نقشه ساختمان 1 طبقه, نقشه ساختمان دوبلکس, نقشه ساختمان های 1 طبقه, نقشه ساختمان ویلایی, نقشه ساختمانی, نقشه شیک مسکونی, نقشه کشی, نقشه کشی معماری,نقشه مسکن روستایی, نقشه مسکونی, نقشه معماری, نقشه معماری ساختمان, نقشه های اتوکدی, نقشه های جدید با ضوابط شهرداری,

انتشار : ۱۲ شهریور ۱۳۹۶

برچسب های مهم

نقشه ویلانقشه های مسکونی و ویلایینقشه خانه های ویلاییفروش پلان خانه های ویلاییدانلود پلان معماریپروژه های ویلایی دوبلکس

دانلود جزوه کدینگ 1100 کلمه بارونز

دانلود جزوه کدینگ 1100 کلمه بارونز

بدون شک یکی از مهمترین کتابهایی که علی الخصوص در کنکورهای مختلف ازش استفاده میشه همین کتاب 1100 لغت بارونزه که از نظر طراحان سوال هر سال جایگاه خودش رو در قسمت واژگان کنکور داره و چندین سوال مهم واژگان از این کتاب طراحی میشه ، به جز کنکور باید به ازمونهای بین المللی زبان نیز اشاره کرد مثل ایلتس و تافل و جی ار ای و ... که باز این کتاب نقش بسیار مهمی ایفا کرده ، این کتاب از نظر زبان اموزان یکی از مشکلترین کتابهای لغتیه که با روشهای مختلف خوندن اون رو تموم کردند و در اخر تنها 20-30 درصد از این کتاب رو حفظ شدند و بقیه رو فراموش کردند !!

که این خودش دو تا دلیل داره:

اول اینکه روش مناسبی رو برای خوندن لغات انتخاب نکردند

دوم اینکه در محیط نبودند که بتونند از این لغات به هر نحوی استفاده کنند!!

در کدینگ و تصویر سازی این جزوه آموزشی به دو نکته خیلی مهم اهمیت زیادی داده شده

1-کلماتی که کدبندی شده اند رو به بهترین و نزدیکترین لغات مشابه حالا یا فارسی یا انگلیسی تشبیه کردم

2- با طراحی این کتاب کدبندی زمان حفظ لغات به قدری پایین اومده که زبان اموز گاهی شک میکنه که ایا واقعا این همون لغاتیه که قبلا بارها و بارها خونده و یادش نمونده و حالا با یکی دو بار تکرار توی ذهنش ثبت میشه ؟

در جواب باید بگم بله همون کتابه فقط اینو باید در نظر داشته باشیم که نه تنها یادگیری لغات بلکه یادگیری سایر مسائل مربوط به زبان وقتی به طنز اورده میشه اسانتر میشه !!

در این کتاب کدبندی شما میتونید با طنز و سرگرمی تمام لغاتش رو حفظ کنید و بعضا پیش میاد که وقتی لغات رو میبینید یاد کد مورد نظر بیفتید و خنده تون بگیره لغاتی که به این صورت و با روش تداعی آموزش داده میشه دیگه از یادتون نمیره... !!

تصاویر صفحاتی از این جزوه

کدینگ

این فایل آمورشی شامل جزوه pdf کدینگ لغات 1100 کلمه بارونز + فایل صوتی لغات+اصل کتاب 1100 کلمه بارونز است.

فروشگاه ما داراي نماد الكترونيكي مي باشد و كاملا ثبت شده و معتبر مي باشد.

كليه ي حقوق مادي و معنوي اين محصول متعلق به اين سايت مي باشد.

فروش و ارائه ي اين فايل بدون رضايت ما شرعا حرام و غير قانوني مي باشد.

دریافت فایل

انتشار : ۱۲ شهریور ۱۳۹۶

دانلود نمونه سوالات سردفتری ازدواج 96

دانلود نمونه سوالات سردفتری ازدواج 96

دانلود نمونه سوالات سردفتری ازدواج96 با فرمت PDF و قیمت مناسب برای عزیزان قرار دادیم.

ما سعی کرده ایم مجموعه ای کامل و جامع از سوالاتی که بیشترین تکرار را در آزمون های سال های گذشته را داشته اند را به همراه جزوات آموزشی با توجه به مفاد آزمون ( دروس ) مندرج در متن آگهی آزمون انتخاب سردفتر ازدواج [ سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ] گردآوری و عرضه کنیم.

محتوای این پکیج:

نمونه سوالات آزمون سردفتری ازدواج

سوالات مربوط به کلیه ارگان های دولتی شامل :

۸۷ سوال فناوری اطلاعات + پاسخنامه

۲۵۰سوال هوش +پاسخنامه

۲۵۰ سوال معارف اسلامی + پاسخنامه

۳۳۰ سوال اطلاعات سیاسی، اجتماعی و مبانی قانونی + پاسخنامه

۲۵۰ سوال زبان و ادبیات فارسی + پاسخنامه

شامل عین دفترچه سوالات تالیفی آزمون سر دفتر ازدواج و طلاق بهمراه پاسخنامه تستی و تشریحی

توجه : تمامی سوالات دارای پاسخنامه و فرمت فایل ها پی دی اف ( PDF ) و با قابلیت پرینت و کپی بوده و همچنین میتوانید فایل ها را در تبلت و موبایل و رایانه خود مشاهده و مطالعه نمایید .

مزیت های ویژه این بسته :

۱- حاوی سوالات پر تکرار و استاندارد

۲- حاوی سوالات جدید

۳- کمیت و کیفیت بالا

۴- کنترل چندین باره و دقت در حداقل کردن خطای انسانی در طراحی سوالات

۵- قیمت بسیار پایین تر از سایت های مشابه

۶ – منطبق با دروس آزمون انتخاب شغل سردفتر ازدواج امسال

توجه: با این پکیج چند قدم از رقبا جلوتر هستید.موفق باشید

یادآوری : آزمون امسال کلیه رشته ها یکسان و تنها شامل دروس ذکر شده است.[فریب سایت های متقلب و سودجو را نخورید]

دریافت فایل

انتشار : ۲۱ مرداد ۱۳۹۶

دانلود جزوه و سوالات فنی و حرفه ای متصدی کافی شاپ – قهوه سرا (ادواری) +سوالات سال97

»دانلود جزوه و سوالات فنی و حرفه ای متصدی کافی شاپ – قهوه سرا (ادواری)

به همراه سوالات جدید سال 1397

این بسته پیشنهادی که توسط سایت نسیم بوک جمع آوری شده شامل جزوء کامل و نکته به نکته و 200نمونه سوال با جواب آزمون ادواری فنی حرفه ای متصدی کافی شاپ(قهوه سرا) می باشد که در ادامه با قیمت بدون رقیب در سطح اینترنت می توانید دانلود کنید:

قابل استفاده برای مهارت آموزان،دانش آموزان ،متقاضیان آزمون های ادواری و مربیان

محتوای این پکیج:

200نمونه سوال تستی با جواب

به همراه جزوه آموزشی فوت و فن کافی شاپ

کد شغل: ۱-۰۰۱-۶۸-۵۱۲۰

این بسته شامل سوالات ادواری برگزار شده در دوره های قبل در سازمان فنی و حرفه ای می باشد و کمک موثری در قبولی در آزمون هامیباشد.

فهرست مطالب جزوه:

انواع هتل ها بر اساس ساختاری-انواع هتل ها بر اساس ساختار کارکردی-قسمت های گوناگون هتل-کافه تریا-تاریخچه کافه تریا-چرخه پذیرایی در کافه تریا-انواع کافی شاپ-تاریخچه قهوه-منوهای گرم در کافی شاپ-هات چاکلت-منوهای سرد در کافی شاپ-میک شاپ-بن هلن-سان شاین-ایمنی و بهداشت محیط کار-استاندارهای پذیرایی-استاندارد ظروف-و.....

دریافت فایل جهت دریافت و دانلود فایل کلیک کنید

پیشنهاد ویژه سایت دانشجو

آیا می خاهید با یک کامپیوتر و یک خط اینترنت در منزل خود به راحتی بدون سرمایه و دانش خاصی پول به دست بیاورید!!؟؟؟؟ پس با ما همراه باشید و روی عکس زیر کلیک کنید........

انتشار : ۲۱ مرداد ۱۳۹۶

برچسب های مهم

سوالات فنی و حرفه ای کافی شاپمتصدی کافی شاپ – قهوه سراسوالات ادواری کافی شاپ

گزارش کار محیط های کشت انتخابی و افتراقی

انواع محیط کشت:

کشت وتکثیر باکتریها در محیطهای مصنوعی از مهمترین روشهای تشخیصی در باکتر ی شتاسی است. برای کشت موفق باید شرایط مناسب برای رشد باکتری فراهم گردد. ازجمله این شرایط مواد غذایی - حرارت ورطوبت کافی- نمک- PH مناسب- حضور یاعدم حضوراکسیزن می باشد .

امروزه کشت باکتریها اغلب برروی محیطهای کشت مصنوعی صورت میگیرد. محیطهای کشت علاوه برتامین نیازهای غذایی وبسیاری نیازهای دیگر دارای ترکیباتی هستند که در تشخیص وشناسایی باکتریها نیزموثرند. زمانی که غلظت میکروارگانیسم کم باشد باانجام کشت تعداد باکتریها را میتوان افزایش داد ..

محیط های کشت به دو دسته تقسیم میشوند : محیط مایع ومحیط جامد.

برای انجام کشت در محیط مایع کافی است مقداری از نمونه رابه محیط اضافه نماید. باکتری درمحیط مایع پس از مدت زمان لازم(حدود چهار ساعت)به صورت کدورت یکنواخت- غیریکنواخت ویاپرده ظریفی درسطح محیط کشت ظاهر میشود.در صورتیکه باکتری در محیط جامد کشت داده شود پس ازمدت لازم (حدود شانزده الی هجده ساعت)بجز بعضی از مایکوباکترها(سه تا شش هفته)به صورت تودهای عظیمی درسطح محیط ظاهر میشود که کلنی نامیده می شود

اشكال محيط كشت

1 - لوله كشت مايعBroth tubes : لوله هاي شامل محيطهاي مايع مي باشد نوترين از قبيل تريبتي كيس سوي براث شامل سوبسترا براي رشد ميكروب از قبيل بانكراس - كلريد سد يم كه بس از تلقيح به 33 فرم ديده مي شود :

1- غشا نازكPellicle شامل يك توده اركانيسم شناور دربالاي محيط كشت(see Fig. 7A)

2- مه ألوديTurbidity اركانيسم همانند ابردر محيط ديده مي شود(see Fig. 7B)

3 - رسوبSediment توده اركانيسم ته نشين طاهر مي شود(see Fig. 7C).

2- لوله خوابيده(see Fig. 8A) و (see Fig. 8B)

3 - Stab tubes (see Fig. 9)

4 - بليت أ كارAgar plates كلني هاي مختلف را مي توان بااستفاده از مدل فوق شرح دادAppendix A

محیط آگارخوندار

محیط کشت آگار خوندار یکی از محیطهای کشت مغذی است که رشدبسیاری ازباکتریها راتامین می کندوهمچنین ایجاد همولیز برروی این محیط به راحتی قابل بررسی است. برای تهیه این محیط پس ازتهیه آگار پایه لازم است محیط تادرجه چهل تا پنجاه درجه سانتیگراد خنک شود. دراین مرحله پنج میلی لیتر خون تازه به ازای هرصد میلی لیتر محیط افزوده وپس از مخلوط کردن درپلیت های استریل تقسیم کنید هموليز Bاستافيلوكوك اوروس

محیط شکلاتی

محیط کشت آگار شکلاتی که درآن گلبولهای قرمز به صورت لیز وجوددارد ازمحیطهای کشت مغذی است که رشداغلب باکتریها راتامین میکند. برای تهیه این محیط پس ازتهیه آگارپایه گه همان پایه آگارخوندار است کافی است که خون دردرجه حرارت هشتاد درجه سانتیگراد به محیط اضافه شود

محیط مولر هینتون

این محیط به عنوان یک محیط مغذی پایه برای بررسی آنتی بیوگرام مناسب است برای تهیه این محیط پس ازحل نمودن پودر دهیدراته محیط درآب مقطرواتوکلاونمودن محیط رادرپلیت های استریل تقسیم نمایید

محیطEMB

این محیط از رشدباکتریهای گرم مثبت جلوگیری می کندوبه عنوان یک محیط انتخابی پایه برای جداسازی باکتری های گرم منفی بسیار مناسب است. کلنی کلی باسیل برروی این محیط به صورت جلای فلزی یا درخشندگی متالیک ظاهر میگردند.

محیط مک کانکی آگار

در این محیط از رشدباکتریهای گرم مثبت جلوگیری می شودوبه عنوان یک محیط انتخابی پایه برای جداسازی باکتریهای گرم منفی مناسب است. کلنی ها بر حسب استفاده باکتری ازلاکتوز بصورت لاکتوزمثبت(صورتی)ولاکتوز منفی(بی رنگ)ظاهر می شوند

MAC محيط انتخابي وافتراقي است

ارگانيسم هاي گرم منفي رشد كرده وگرم مثبت هارشد نمي كنند كه به علت وجود بايل نمك و كريستال ويوله است این محیط ، یک محیط انتخابی – افتراقی است که سبب رشد انتروباکتریاسه و باکتری گرم – میشود. حاوی مواد زیر است :
· پروتئین
· نمک صفراوی
· کلرید سدیم
· لاکتوز
· کریستال ویوله
· قرمز خنثی
عمل انتخابی محیط مربوط است به کریستال ویوله و نمک صفراوی که مانع رشد گرم + ها می شوند. آنها که لاکتوز + اند به رنگ قرمز صورتی اند که ناشی از تولید اسید از تخمیر لاکتوز و جذب آن توسط نوترال رد و بدنبال آن تغییر رنگ معرف به قرمز می باشد. لاکتوز – ها کلنی بی رنگ ایجاد می کنند .

محیطSS

این محیط از رشدباکتریهای گرم مثبت وبسیاری از باکتریهای گرم منفی جلوگیری می کندوبه عنوان یک محیط انتخابی برای جداسازی سالمونلاوشیگلابخصوص ازنمونه مدفوع بسیار مناسب است

محیط بایل اسکولین آگار

این محیط به علت دارا بودن اسکولین وصفرابرای شناسایی آنتروکوک ازسایر استرپتوکوکها بسیار مناسب است. دراین محیط صفرابه برخی از استرپتوکوکها ازجمله آنتروکوک اجازه رشد میدهدوباعث لیز بسیاری از استرپتوکوکها می شودودر صورتی که باکتری قادر به هیدولیز اسکولین باشد گلوکزواسکولتین(یک مولکول الکلی می باشد)آزاد می شود سپس اسکولتین با یون فریک موجود در محیط ایجادکمپلکس سیاه رنگ می شود

محیط لیزین آیرون آگار

از این محیط برای بررسی توانایی باکتری در دکربوکسیلاسیون و دامیناسیون لیزین استفاده میشود.محیط مزبور را پس از تهیه در لوله های استریل تقسیم نموده و لوله را به صورت شیب دار قرار دهید تا محیط به آرامی سرد و منجمد شود

محیط مانیتول سالت آگار

در این محیط به علت حضور 7.5% نمک از رشد بسیاری از باکتریها جلوگیری شده ولی اساتفیلو کوکها به خوبی رشد می نماید . این محیط همچنین حاوی قند مانیتول و معرف فنول رد می باشد و در صورتی استافیلوکوک مورد نظر قادر به تخمیر مانیتول باشد باعث اسیدی شدن محیط و تغییر رنگ معرف به زرد می شوددر PH اسیدی فنل رد از قرمز به زرد تغییر رنگ می دهد .
استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس و ساپروفیتیکوس قادر به تولید اسید نیستند ، پس کلنی های قرمز تشکیل می دهند . این امر سبب افتراق اورئوس از ساپروفیتیکوس و اپیدرمیدیس می شود .

محیط کلیگر آیرون آگار

از این محیط برای بررسی توانایی باکتری در تخمیرقند گلوکز و لاکتوز استفاده می شود . پس از تهیه محیط حدود 5 تا 7 میلی لیتر از محیط را در لوله های استریل تقسیم نموده و لوله را به صورت شیب دار قرار دهید تا محیط به آرامی سرد و منجمد شود

محیط مالونات

از این محیط برای بررسی توانایی باکتری در استفاده از مالونات سدیم به عنوان منبع کربن استفاده می شود . تغییر رنگ محیط از سبز به آبی نشانه مثبت بودن تست است

محیطSIM

از این محیط برای بررسی حرکت باکتری توانایی احیای گوگرد و تولید SH2 و تست اندول استفاده می شود.

Triple Sugar Iron Agar ( TSI

sh2این محیط برای شناسایی باسیل گرم – بر اساس توانایی تخمیر لاکتوز ، گلوکز و سوکروز و تولید :
میباشد محیط حاوی مواد زیر است· 1/0% گلوکز ، 1% لاکتوز ، 1% سوکروز
· منبع سولفور
· کلرید سدیم
· پروتئین
· معرف SH2
· فنل رد
تخمیر قندها توسط میکروارگانیزم همراه با تغییر رنگ است .
باکتری تخمیر کننده گلوکز مقادیر فراوانی از اسید را تولید می کند و رنگ محیط را زرد رنگ می کند . مواد قلیایی نیز در اثر دکربوکسیلاسیون اکسیداتیو پپتون تولید می شود . این مواد قلیایی مقدار کم اسید تولید شده در سطح را که در اثر تنفس ایجاد شده خنثی می کند ، اما نمی تواند مقدار فراوان اسید ته لوله را خنثی کند . بنابراین بالای لوله قرمز و ته آن زرد است. K/A))
باکتری هایی که علاوه بر گلوکز می توانند لاکتوز و سوکروز را نیز تخمیر و تولید اسید کنند سبب زرد شدن کل لوله می شوند .( مقدار اسید تولیدی زیاد است ) A/A) )
عدم تغییر رنگ محیط نشاندهنده عدم تخمیر قندهاست که در این صورت احتمالا باکتری باسیل روده ای نیست .(K/K )
تولید گاز همراه با ایجاد ترک و حباب در محیط است . SH2 در نتیجه احیای تیوسولفات سدیم است . این گاز با سولفات آمونیوم فریک محیط ترکیب شده و رسوب سیاهی را ایجاد می کند . I است با این تفاوت که فاقد سوکروز می باشد .:

انواع کشت باکتری:

1- کشت باکتری در محیط کشت مایع (براث)

2- کشت باکتری در محیط کشت جامد(آگار)

روش کشت عمقی در لوله:

در اینحالت محیط کشت آگاردار (جامد) را با حفظ شرایط استریل در حالت مذاب داخل لوله های آزمایش استریل ریخته و بحالت عمودی آنرا در یک جای ساکن قرار دهید تا سرد سود در اینحالت با آنس نوک تیز استریل شده در کنار شعله از پرگنه باکتری مقداری را برداشته و آنرا بصورت عمودی در مرکز این محیط تا انتها فرو برده و بدون هیچگونه تغییر حالتی آنرا از همان مسیر خارج کنید . بعد لوله را در انکوباتور قرار دهید .

این روش کشت دارای خصوصیاتی می باشد و آن اینست که هنگامی که نوک آنس را در محیط فرو می برید در ابتدای ورود آنس به محیط تراکم باکتری زیاد است و به ترتیب که به عمق محیط فرو می رود از تعداد باکتریها کاسته می شود تا به انتهای لوله که می رسد تراکم باکتری با حداقل می رسد و از طرفی در انتها محیط کشت لوله ای اکسیژن کمتر از قسمت سطحی آن است و باکتریها به ترتیبی با تراکمی که وارد محیط شده اند براساس نیاز با اکسیژن (هوازی یا بیهوازی بودن )در محیط رشد متفاوتی دارند یعنی اگر باکتری هوازی باشد رشد آن در قسمت سطحی بیشتر است و اگر بیهوازی باشد رشد آن در قسمت عمقی بیشتر می شود.

روش کشت در سطح شیبدار در لوله :

در اینحالت محیط کشت آگاردار استریل را در لوله های استریل شده ریخته و قبل از سرد شدن آنها را بحالت شیبدار قرار می دهند تا سرد شوند. در اینحالت با آنس نوک تیز با حفظ شرایط استریل از پرگنه باکتری برداشته و در کنار شعله نوک آنس را ابتدا بصورت عمودی وارد قسمت عمودی محیط کشت کرده بعد به آرامی آنرا از همان مسیر خارج کرده و بدون اینکه نوک آنس از محیط جدا شود آنرا به حالت زیگزاک روی سطح شیبدار بکشید.

این روش هم خصوصیات بسیار زیادی از جهت تشخیص سویه های باکتری دارد و اطلاعاتی در مورد هوازی یا بی هوازی بودن آنها و همچنین خصوصیات منحصر به فرد باکتریها به ما می دهد . مثلا ممکن است درکشت یک نوع باکتری ، رنگ قسمت عمودی محیط کشت تغییرکند که نشانگر بی هوازی یا بیهوازی اختیاری بودن باکتری است که بعدا در تستهای اختصاصی دیگر را روی آن انجام می دهیم.یا مثلا باکتریها فقط در قسمت شیبدار رشد می کنند و رنگ آن قسمت تغییر می کند که پی به هوازی بودن آن می برید.

روش دیگر کشت روی این محیط از محیط مایع می باشد که یک لوپ از کشت مایع باکتریایی برداشته و در سطح شیبدار بصورت زیگراک می کشید و کشت می دهید.

یک باکتری در محیط‌کشت جامد یا مایع به دلایل مختلفی کشت می‌شود. در شکل سه نوع محیط‌کشت جامد را مشاهده می‌کنید.

کشت می‌تواند برای مشاهده‌ی تغییری باشد که کلنی روی محیط‌کشت افتراقی ایجاد می‌کند، یا برای گرفتن کلنی تک باشد، یا تنها برای ازدیاد باکتری، تجدید کشت و نگه‌داری آن باشد. مشاهده‌ی حرکت باکتری، رشد آنتاگونیسم دو یا چند باکتری در کنار هم، مشاهده‌ی هاله‌ی عدم رشد اطراف ماده‌ی خاص و بسیاری دلایل دیگر انجام شود. ما در این جا رایج‌ترین و پرکاربردترین روش‌های کشت را معرفی می‌کنیم.

کشتِ چهارمرحله‌ای روشی پرکاربرد می‌باشد که برای به دست آوردن تک‌کلنی و مشاهده‌ی تغییرات‌ ناشی از رشد باکتری در محیط‌کشت (مثل همولیز) روش مناسبی است.

در این روش مطابق شکل، از یک طرف پلیت شروع کرده و چند بار پلیت را به اندازه‌ی 60 تا 90 درجه می‌چرخانیم. در این روش از سوآپ استفاده نمی‌شود، چون با جذب باکتری به درون پنبه، در مقدار باکتری منتقل‌شونده ایجاد خطا می‌کند.

برای گرفتن تک کلنی پیش از هر مرحله لوپ را می‌سوزانیم و با گوشه‌ای از محیط کشت که با باکتری در تماس نیست سرد می‌کنیم. سپس یک بار از درون خطوط کشت مرحله‌ی قبل شروع می‌کنیم و تنها در آخرین مرحله از کشت

گرفتن کلنی تک از باکتری از این نظر اهمیت دارد که در صورت وجود سویه‌های دیگر باکتری، می‌توانیم از خلوص کلنی تکی خود مطمئن باشیم. زیرا هر کلنی منفرد تنها از یک عدد باکتری ایجاد شده است

کشت چمنی یک کشت یک‌نواخت در سطح پلیت به ما می‌دهد و بیش‌تر برای آنتی‌بیوگرام و سنجش هاله‌ی عدم رشد اطراف مواد مهارکننده‌ی رشد استفاده می‌شود. در این روش بیش‌تر از سوآپ برای پخش یک‌نواخت باکتری استفاده می‌شود. استفاده از لوپ نیز در حالت ممکن است. اما یک‌نواختی کشتی که با سوآپ انجام می‌شود بیش‌تر و به‌تر از زمانی است که باکتری‌ها با لوپ پخش شده‌اند. اگر کشت اولیه‌ی باکتری به صورت مایع باشد، می‌توان با سمپلر نمونه‌ی مایع را روی محیط‌کشت جامد ریخت و بعد با یک پخش‌کننده (spreader) ی استریل، سوسپانسیون را در همه‌جای محیط‌کشت پخش کرد.

آنتی‌بیوگرام و هاله‌ی عدم رشد اطراف دیسک‌های آنتی‌بیوتیک روی کشت چمنی

پخش‌کردن باکتری روی محیط‌کشت جامد به کمک پخش‌کننده

کشت چندبخشی هم اغلب برای نگه‌داری سویه‌های میکروبی متعدد و صرفه‌جویی در مصرف محیط‌کشت به مدت کوتاه در یخچال انجام می‌گیرد.

در این روش پلیت از قسمت کف با مارکر به چند بخش تقسیم شده و سویه‌های متفاوت بین خطوط کشت داده می‌شود.

روش‌های کشت

کشت خطی به کمک لوپ حلقه‌ای به صورت یک خط ممتد انجام می‌شود و در بسیاری موارد چند نوع باکتری را به صورت عمود بر هم کشت می‌دهند. این روش معمولاً برای مشاهده‌ی اثر آنتاگونیستی دو یا چند میکروب بر هم انجام می‌شود. برای مثال در شکل زیر خط وسط یک باکتری مشکوک به تولیدکننده‌ی آنتی‌بیوتیک است که مواد بیرون سلولی تولید می‌کند. در صورتی که آنتی‌بیوتیک جزو مواد بیرون سلولی این باکتری جداشده از محیط باشد، کشت خطی باکتری‌های استافیلوکوکوس، اشریشیا کلی و میکروکوکوس اطراف آن، در نزدیکی این باکتری متوقف می‌شود.

کشت عمقی با استفاده از لوپ سوزنی برای مشاهده‌ی حرکت باکتری در محیط‌کشت نیمه‌جامد با درصد آگار کم درون لوله‌ی آزمایش انجام می‌شود. در شکل زیر دو محیط کشت نوترین‌آگار درون لوله‌ی آزمایش می‌بینید که باکتری در آن‌ها به صورت عمقی کشت داده شده است. در لوله‌ی سمت چپ باکتری تنها در مسیر کشت رشد کرده است، زیرا توانایی حرکت ندارد. اما در لوله‌ی سمت راست همه‌ی محیط کدر شده است. یعنی باکتری توانایی حرکت داشته و در کل محیط پخش شده است.

کشت شیب‌دار محیط‌کشت جامدی است که در لوله‌ی آزمایش مطابق شکل برای ایجاد شرایط کم‌هوا در ته لوله‌ی آزمایش و مشاهده‌ی کارکرد باکتری در شرایط کم‌هوا (میکروآئروفیل) انجام می‌شود. معمولاً محیط‌کشت‌های جامد مورداستفاده در این حالت دارای معرف‌های شیمیایی هستند که انجام تخمیر و تولید اسید توسط باکتری‌هایی که می‌توانند شرایط کم‌هوا را تحمل کنند، نشان می‌دهد.

کشت بی‌هوازی برای باکتری‌های بی‌هوازی انجام می‌شود. در این روش یک ظرف دربسته به نام جار به کار برده می‌شود

که پلیت‌ها درون آن قرار می‌گیرد. یک شمع درون جار روشن می‌شود تا هوای موجود در آن را مصرف کند. شمع پس از مصرف تمام اکسیژن موجود در جار خاموش می‌شود و شرایط بی‌هوازی (بدون اکسیژن) را برای میکروب‌های بی‌هوازی فراهم نمود.

انتشار : ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۶

قوم لر

بررسی قوم لر

مقدمه

لُر نام قومی ایرانی است که در غرب و جنوب باختری ایران زندگی می‌کنند.زبان لری خویشاوند نزدیک زبان فارسی و به همراه فارسی از دسته باختری زبان‌های ایرانی است. ویژگی‌های زبان لری نشان می‌دهد که چیرگی زبان‌های ایرانی در منطقه کنونی لرستان در دیرینه‌شناسی باستان بیشتر از سوی ناحیه پارس صورت گرفته نه از سوی ناحیه ماد.گویش‌های زبان لری نزدیک‌ترین گویش‌های ایرانی به زبان فارسی هستند.زبان لری همانند زبان فارسی نواده‌ای از زبان پارسی میانه است و واژه‌های آن همانندی بسیاری با فارسی دارد.ریشه زبانهای ایرانی لری (بختیاری، خرم‌آبادی) مانند زبان فارسی به پارسی میانه (زبان ساسانیان) و از طریق پارسی میانه به پارسی باستان (زبان هخامنشیان) برمی‌گردد.برخی اقوام لر کوچک در قرن دوازدهم هجری شمسی از نواحی کردنشین عراق کوچ کرده و در لرستان ساکن شدند.برخی گویش‌های زبان لری مانند لری خرم‌آبادی نیز تحت تأثیر زبان کردی قرار گرفته‌اند.اما لرها مردمانی هستند که از نظر قومی جزئی از مردم کرد به شمار نمی‌آیند.و خویشاوندی لرها با مردمان کردتبار تنها در ایرانی بودنشان است.

تاریخچه

لُرها آمیزه‌ای از قبایل ایرانی مهاجر از آسیای میانه، و قبایل قبل از آریایی ساکن در غرب ایران، مانند کاسیها، لولوبیها و عیلامیها هستند. بر مبنای مطابقت و مشابهت جغرافیایی و شواهد باستانشناسی، برخی تاریخدانان، لرها را بقایای عیلامیان می‌دانند که پس از سلطه آریاییها، دچار تغییرات زبانی شده‌اند.شواهد موجود اشاره به فلزکاری لرستان از هزاره چهارم پیش از میلاد دارد. مجموعه اشیای فلزی منسوب به لرستان از نیمه قرن گذشته توسط محققین و پژوهشگران مختلف بسیار مورد توجه قرار گرفته و زینت بخش اکثر موزه‌های بزرگ جهان می‌باشد. پژوهشگران، هنر مفرغ کاری لرستان را نتیجه کارهای ساده‌ای می‌دانند که بیان کننده چندین قرن انقلاب مادی ملتی کشاورز و مبارز است.حمله اعراب به ایران تأثیر بسیاری در فرهنگ و آداب مردم این کشور برجای گذاشت و این تأثیر شامل منطقه لرستان نیز شد. مردم لر به هر حال توانستند زبان و بسیاری از آداب و رسوم خود را حفظ کنند. در دوران حکومت صفویان دو ایالت جز ایالت‌های لر نشین بودند. این دو ایالت شامل لرستان به مرکزیت خرم‌آباد و کهگیلویه به مرکزیت بهبهان بود. در این دوره ایالت‌های لرستان و کهگیلویه دارای والیانی مستقل بودند. والیان لرستان فیلی در سال ۱۰۰۶ هجری قمری به دستور شاه عباس حاکم پشتکوه و پیشکوه شدند و تا دوران قاجار بر این منطقه حکمرانی کردند. لرستان در دوره زندیان نیز به عنوان یکی از ایالت‌های ایران دارای والی مستقل بود.

پس از به قدرت رسیدن قاجارها، آقامحمدخان به دلیل کینه‌ای که از زمان حکومت زندیان نسبت به مردم لر داشت دست به تغییرات بسیاری در منطقه لرستان زد. از جمله اقدامات آقامحمدخان می‌توان به کوچاندن اجباری اقوام لر به قزوین اشاره کرد. همچنین فتحعلی شاه حکومت والیان لرستان را به پشتکوه محدود کرد و تا سال ۱۳۰۷ در آن منطقه حکمرانی کردند اما پس از تصرف پشتکوه توسط نیروهای دولتی غلامرضاخان آخرین والی لرستان به عراق رفت. پس از آقامحمدخان، فتحعلی شاه به تجزیه لرستان ادامه داد و در راستای این سیاست، پشتکوه (ایلام) را از منطقه لرستان جدا کرد و از آن پس لرستان به صورت مستقیم زیر نظر قاجار و فرستادگان آن که اغلب شاهزادگان بودند، اداره شد. لرستان دراین دوره به دلیل سیاست‌های قاجار دچار ناامنی و هرج و مرج شد، اقوام مختلف لر با یکدیگر به ستیز برخاستند و بسیاری از آنها مجدداً به کوچ نشینی روی آوردند.

لر ها را می توان به دو بخش تقسیم کرد:

لر کوچک

۲.لر بزرگ یا بختیاری ها

گروه و عشیره های لر کوچک در غرب رشته کوه زاگرس، در منطقه جنوبی تر از کردستان سکونت دارند. نکته قابل توجه این است که لرها تنها محدود به منطقه لرستان نیستند برای مثال ۳ شهر مهم لر نشین به نام های ملایر، تویسرکان و نهاوند در استان همدان قرار گرفته اند.

نام سرزمین لرستان پیش از اسلام “پهله ” بوده و پهله شامل بخش بزرگی از ایران زمین کهن بوده است که پیش از آن یونانیان آن را “زاگرس” نامیدند. زاگرس سرزمینی بود که ماد و پهله را شامل می شد و ظاهر واژه زاگرس از واژه زاگرتی مادی الهام گرفته شده است. نام پهله پس از فتح ایران توسط عرب ها به جبل یا جبال تغییر پیدا کرد و لرستان امروزی جز ایالت های جبال ( کوهستان ) به حساب می آمد.

به طور کلی نظریه های مربوط به وجه نام گذاری لرها را می توان به ٣ دسته تقسیم کرد:

١.برخی لرها را از نسل شخصی به نام لر می دانند.

٢.برخی دیگر واژه لر را برگرفته از نام های ایرانی همچون لهراسب و غیره می دانند.

٣.نظریه سوم عقیده دارد واژه لر متعلق به مکان مشخصی می باشد که این نظریه خود به ٣ بخش تقسیم می گردد:

الف) لر محلی بوده در ولایت “مانرود” یا “مایرود” که جایگاه اولیه تبار لرها بوده است.

ب) واژه لر مخفف اللور است که آن هم نام شهری در شمال غربی دزفول واقع شده است.

ج) برخی دیگر کلمه لر را تحریف شده از واژه لیر و یالیر به معنی کوه های پوشیده از جنگل تعبیر کرده اند.

به سختی می توان گفت که کدام یک از نظریه ها درست می باشد اما این ٣ نظریه بر اساس پژوهش های انجام شده توسط صاحب نظران مختلف می باشد.

برخی از جغرافیدان ها مانند ” ابن بلخی”، “حمدالله مستوفی ” و “مینورسکی”، لرها را از کردها می دانند. با این تفاوت که لرها بیشتر از کردها پیرو مذهب شیعه هستند و شماری از آن ها اهل حق هستند.

در مقابل نظریه های دیگر برخی از پژوهشگران عقیده دارند لرها با دیگر نژاد ها همچون ترک و سامی کمابیش درآمیخته اند. ” ان.لمبتون ” پروفسور ایرانشناس مخالف عقیده قبل بوده و آن را رد می کند و می گوید:

”از آن جایی که یکی از معناهای واژه کرد، بیابانگرد و چادرنشین می باشد، بنابراین تاریخ نویسان و جغرافیدانان سده های نخست دوره های اسلامی، به همه گروه ها و دسته های صحرانشین و بیابانگرد، عنوان کلی «اکردا» می دادند و به این منظور نیست که لران شاخه ای از کردها باشند. ولی احتمال بستگی لرها به کردان به مراتب بیشتر از سایر نژاد هاست، زیرا نه فقط زبان لری با زبان کردی شباهت دارد بلکه از نظر قیافه هم لرها بیش تر ویژگی های نژادی مشترک با کردها را دارا هستند. “

برخی از مورخین و پژوهشگران نیز معتقدند که لرها از خالص ترین اقوام ایرانی می باشند.

ایلات و خاندان‌ها

ایل بویراحمد

بویراحمد بزرگ‌ترین ایل در استان کهگیلویه و بویراحمد است.این ایل نیمی از جمعیت ناحیه بویراحمد را تشکیل می‌دهد و در سرزمینی به وسعت ۶۵ هزار کیلومتر مربع یعنی پیرامون ۴۲ درصد مساحت کل استان کهگیلویه و بویراحمد پراکنده هستند.

بزرگترین قبیله ایل بویراحمد تامرادی است، جمعیت این ایل حدود ۲۰۰ هزار نفر و بخشی از مردم ایل تامرادی در استان خوزستان ساکن می‌باشند؛ و بعد از آن ایل بزرگ بهمئیکه درمناطق گرمسیر و سردسیر استان کهکلویه و بویراحمد و تعداد زیادی در خوزستان سکونت دارند تشکیل شده است.سرزمین بویراحمد از سه بخش مجزا از هم بخش می‌شود که گروه‌هایی از ایل بویراحمد در آن ساکن هستند که عبارتند از:

منطقه بویراحمد گرمسیر

منطقه بویراحمد علیا

منطقه بویراحمد سفلی

تاریخ فرهنگی بویراحمدی‌ها

بویراحمدی‌ها پیرو مذهب شیعه‌اند، و دین یکی از اجزای اساسی فرهنگ آنهاست که بر تمام جنبه‌های زندگی شان اثر نهاده است. فرهنگ آنها، همانند دیگر اقوام ایرانی، فرهنگی ایرانی ـ اسلامی است که نباید، همانند برخی پژوهشگران، در نقش و اهمیت عناصر ایرانی پیش از اسلام در فرهنگ و اعتقادات بویراحمدیها غلو کرد، وگرنه تصویری کاملاً غیرواقعی و محرف از فرهنگ و باورهای دینی بویراحمدیها پدید خواهد آمد.

برخی زیارتگاه‌های این قوم پیشینه‌ای پیش از اسلامی دارند، اما برای ترسیم سیمای دقیق مذهبی این قوم، اشاره صرف به این موضوع کافی نیست. این گونه زیارتگاه‌ها در تمام نقاط ایران یافت می‌شوند. بویراحمدیها برای نامگذاری کودکان خود نامهای اسلامی ـ ایرانی برمی‌گزینند؛ پسران را در سن معین ختنه می‌کنند، ازدواج و طلاق نیز در میان آنان بر اساس قوانین اسلامی انجام می‌گیرد. بویراحمدیها حلال و حرام را طبق موازین شرعی رعایت می‌کنند، و برای اثبات جرم یا بیگناهی، به قرآن سوگند می‌خورند. ایشان، مانند دیگر شیعیان ایرانی، اعیاد مذهبی را جشن می‌گیرند و در مراسم عزاداری تاسوعا و عاشورا به نوحه خوانی و سینه زنی می‌پردازند؛ در گذشته که نظام ایلی برقرار بود، سران ایل در اجرای این مراسم، سهم بزرگی داشتند. نقش سادات در این میان قابل توجه است. هیچ منطقه‌ای از ایران به اندازه کهگیلویه ـ بویراحمدی، تیره‌ها و طوایف سادات را در خود جای نداده است. مراسم خاکسپاری، در میان بویراحمدیها کاملاً بر اساس موازین شرعی است. انجام عبادات اساسی، چون نماز و روزه و حج، نیز جزو فعالیتهای روزمره بویراحمدی‌ها است. با اینهمه، در میان بویراحمدیها اعتقاد به انواع موجودات ماورای طبیعی چون آل، غول، پری، جن، و درختان و مکانهای مقدس نیز وجود دارد.

ایل ممسنی

ایل ممسنی در منطقه ممسنی ساکن است این منطقه را در گذشته شولستان نیز می‌نامیده‌اند. شول نام ایلی است از ایل‌های استان فارس که نخستین بار در لرستان (سرزمین لرستان) سکونت داشت و در حدود سال ۳۰۰ هجری قمری نیمی از لرستان را زیر فرماندهی قرار داده بود و توسط سیف الدین ماکان روزبهانی اداره می‌شد.

شهرهای مهم اين مناطق (لر نشين)

1-خرم آباد :

خرم آباد (که در زبان محلی به آن خورمووه گفته می شود) را که بسياری از مورخان اروپايی بر اين باورند که اين محل با خايدالوی متون آشوری مطابقت مي کند .آنچه مسلم است خرم آباد در دوره ی عيلاميان ،از شهرهای اين قوم بوده، ولي بدنبال انقراض آنان اهميت خود را از دست داده است.

ژاک دومرگان، عضو هيئت علمي فرانسه در ايران معتقد بود که لرستان از ايالتهای عيلام قديم بوده وخرم آباد همان خايدالو يکی از چهار شهر معتبر عيلاميان بوده است.

فردوسی براين عقيده بود که اين شهر در زمان شاهپور ذوالاکتاف ساخته شده است وتاريخ بنايش را همزمان ايجاد گندی شاپور دانسته است.

بنابراين ميتوان گفت که خرم آباد امروزی در عهد ساسانيان در محل خايدالو بنا شده است واتابکان لرستان نيز در سده ی 5 ه.ق بر لرستان دست يافتند،خرم آباد را روي خرابه های شهر ساسانی،بنا کرده اند وبانی آبادانی آن در سال 580 ه.ق اتابک شجاع الدين خورشيد بوده است.

۲-بروجرد:

شواهد و اشارات تاريخی حاکی است كه بروجرد از شهرهای قبل از اسلام بوده و دلايل زبانشناسی نيز واژه بروجرد را با تركيب دو جزء "برو" + "گرد" موجوديت اين شهر را به پيش از اسلام ميرساند زيرا كه گرد در زبانهای قديمی ايران به معنای شهر ميباشد. حدود العالم تاليف 372 ه. ق. بروجرد را شهری خرم و پرميوه توصيف ميکند. به نوشته ياقوت حموی در معجم البلدان (اوايل قرن 8 هجری) بروجرد با خضارات و خيرات و همچنين دارای نخلهای مرغوب و زعفران بسيار بوده است.

همين جغرافی نويس اسلامی در كتاب المشترك رازان را كوی بزرگی در بروجرد ياد ميكند. به نوشته ابن اثير شهر دارای خندق بزرگی در اطراف بوده كه اكنون ميتوان آثار و علايمی از آن را مشاهده كرد. در حملات ويرانگر مغول (616 ه. ق.) صدمه و زيان بسياری به شهر وارد شده و منابع تاريخی، خرابی شهر را در حد وسيعی گزارش كرده اند. ولی حمدالله مستوفی در سال 740 ه. ق. در نزهه القلوب از آبادی شهر ياد كرده و آن را دارای دو جامع عتيق و جديد دانسته است.

شهر در آغاز دوره قاجار وسعت گرفت. در همان زمان حاج زين العابدين شيروانی مورخ مشهور در بستان السياحه مينويسد:حسام السلطنه بروجرد دورش را حصار كشيد و راستا و بازار مسقف و دكاكين مكلف به اتمام رسانيد. به طور کلی شهر فعلی بروجرد دارای بافت قديمی بسيار زيبايی است و ساختمانهای قديمی و خانه های مسكونی آن از تزيينات جالب چون در و پنجره ارسی های بديعی برخوردار است. بازار كهنه بروجرد نيز هم اكنون همان طرح قديمی خود را حفظ كرده و داد و ستد آن رونق چشمگيری دارد. بروجرد که هنوز در لهجه محلی همان نام اصلی آن یعنی وروگرد(بروگرد) گفته می شود.

3-ايلام:

سرزمين ايلام از ديرباز مهد تمدن بوده وهمواره محل سکونت اقوامی بوده که در اطراف وحاشيه ی روز سيمره گرد آمده وتمدن منطقه ی ايلام داشته است،دره سيمره نقش بزرگی در شکوفايی تاريخ وتمدن منطقه ايلام داشته است، زيرا مهمترين راه ارتباطی بين تمدن کوهها وتمدن جلگه های جنوب غرب ايران سرزمين مي گذشته است. استان ايلام از نظر آثار تاريخی ونقاط ديدنی بسيار غنی است وتاکنون در نواحی دره شهر ،هيلان،شيروان،آرمو ،ايوان غرب و ... آثار تاريخی از عصر مفرغ،هخامنشيان، اشکانيان،ساسانيان و...کشف وبه ثبت رسيده است.

4-کهگلويه وبوير احمد:

از دوناحيه کهگلويه و بوير احمد تشکيل گرديده .

برخی از مورخان براين باورند که مهرگان پسر روزبه ،پادشاه زمينگان(محل جايگاه)گيلويه بود،پس از مهرگان برادرش سلمه شاه شد.گلو يا گيلويه که از مردم خمايگاه سفلی از ولايت استخر بود،نزد سلمه آمد وبه خدمتگذاری پرداخت. چون سلمه درگذشت گيلويه آنجا را تصرف کرد وچون قدرتی بدست آورد،اين سرزمين را بنام او خواندند.

مؤلف فارسنامه ی ناصری بر اين باور است که درخت کيالک(زال زالک) در کوهستانهای اين سرزمين بيشتر از ديگر نقاط پارس وجود دارد. وچون ميوه ی وحشی زال زالک را در اين منطقه گيلويه گويند،بدين مناسبت اين سرزمين را کُه گيلويه ناميده اند.

اما اين نظريه درست نيست ، زيرا درخت زال زالک منحصر به اين استان نمی باشد وبطور طبيعی در سرتاسر لرستان وبختياری يافت مي شود ودر کهگيلويه سيسه ناميده مي شود.

ظاهرا کيارک در شيراز رايج است نه بين لرهای کهگيلويه.

" تل خسرو(کهگيلويه)کوهستانی است در شمال ولايت بهبهان...در روزگار پيشين آن را رم زميگان که معنی بلوک سرد است می ناميده اند ودر سده ی 3 ه.ق به نام کوه گيلويه معروف گرديد".

"طايفه ی بوير احمد،ناحيه ی تل خسروی وچند محل از بلاد شاپور ناحيه ی رون (Reven) را متصرفشده ،تمامی آنها به ناحيه ی بوير احمد مشهور گشته است.

۵-ياسوج:

نام بومی ياسوج ، ياسيج است که در کنار رودآبشار ،دامنه ی قلعه ی دنا واقع شده است .که زمانی مرکز نفوذ خانهای بوير احمد عليا بود . سابقه ی تل خسرو بيش از2000 سال است، ولی احداث ابنيه ی معاصر آناز سال 1309ه.ش آغاز شدوتا سال 1323 ه.ش ادامه داشت وپس از اين تاريخ متروک گشت.

از عوامل ايجاد شهر ياسوج شرايط اقليمي وخاک و جنگلهای سرسبز بلوط و دره ها وکوهها وتپه های زيبا ومنابع فراوان آب است

۶-چهار محال وبختياری :

براساس کتيبه ها وسنگ نبشته های گوناگونی که بدست آمده، منطقه ی چهر ومحال بختياری در زمان کوروش هخامنشی وجود داشته ومردم در جنگهای مختلف شرکت می کردند.

زبان :

پس از انقراض ساسانيان، آنچه پايداری وغلبه ی معنوی ايرانيان بر اعراب گشت ، فرهنگ وزبان قوم ايرانی است.

مردم لر نيز همانند ديگر ايرانيان ، گرچه کيش باستاني خود را به مرور زمان رها کرده وبه آيين اسلام درآمدند ولي زبان کهن خويش را نگاهداري نمودند . بسياري از واژههاي لري اغلب ريشه هاي باستاني دارند و به احتمالا تعداد زيادي از اين واژه ها مربوط به زبانهاي كاسي و عيلامي مي باشد . گفته مي شود زبان پارسي در زمان امپراتوريهاي هخامنشي ، اشكاني و ساساني در لرستان گسترش يافته است .

در بين زبانهاي جنوب غربي ايران ،زبان (گويش)لري بزرگترين رابطه را با زبان فارسي دارد. كه هر دوي آنها دنباله پارسي ميانه، زبان پارتيان قرن هشتم بعد از ميلاد هستند ،و همانگونه كه مي دانيم پارسي ميانه، زبان پارتيان و ساسانيان بود كه به تدريج تغيير شكل داده و به صورت زبان فارسي نزديك است كه بعضي معتقدند اين زبان در گذشته نه چندان دور از فارسي منشعب شده است .

گويش مردم لرستان بيشتر لري ولکي است. بر اساس مطالعات زبان شناسي ، زبانهاي لري و لكي جزو زبانهاي هندو _ اروپايي به شمار مي آيند. زبانهاي ايراني شامل زبانهاي ايراني شرقي ، و زبانهاي ايراني غربي مي باشد . لكي و لري جزو زبانهاي ايراني غربي محسوب مي شوند .

باختری :گويشهاي لری ، بروجردی ، ملايری ،نهاوندی ،وغيره لری

خاوری :شامل گويش های بختياری ،دزفولی، شوشتری ،وغيره

لکها بيشتر در نواحی نورآباد وکوهدشت والشتر ساکن اند ولرها در خرم آباد و بروجرد و اشترينان (اشتربانان)... مستقر هستند. گويش لری بختياری که تفاوتي با لری خرم آبادی دارد در اليگودرز و روستاهاي اطراف و طايفه هاي چهار لنگ بختياری رايج است.

در ملاير ونهاوند وتويسرکان به لری و لکی سخن گفته می شود در ايلام هم در قسمت های شمالی آن که همرز با کرمانشاه است لکی بيشتر رايج است و در قسمت های ديگر لری سخن ميگويند وطوايف لک که در نواحي شمال استان بسر ميبرند ،طايفه مکي که بين کرمانشاه وهيلان زندگی ميکنند وبه لهجه کردی جنوبی تکلم ميکنند که شبيه لهجه کلهر است ودر قمسمت جنوبی استان کردان شوهان هستند که به لهجه کردی کرمانجی سخن ميگويند.

در کهگيلويه وبوير احمد وچهار محال بختياری تا لر های ممسنی همه به گويش لری با اختلاف های اندکی سخن ميگويند البته گروههای مهاجری هم بوجود دارد که بگويش های دیگری سخن میگویند و بیشتر مردمان لری سخن می گويند.

زیست بوم و پراکندگی

اکثریت لرهای ایران در لرستان و باقی آن ها در بخشی از ایلام، چهارمحال بختیاری، کهکیلویه و بویراحمد و بخشی دیگر در استان فارس و بوشهر زندگی می کنند. در مناطق دیگری همچون کرمان نیر طایفه ها و تیره های پراکنده لر وجود دارد.

در قرن ششم، همان طور که ذکر کردیم این سرزمین به لر بزرگ و کوچک تقسیم شده بود که حکومت مستقلی داشت که لرستان امروز همان منطقه لر کوچک است. براساس یک تقسیم بندی عشایری، لرهای لرستان و ایلام ” لر کوچک “ و منطقه بختیاری و کهکیلویه و بویراحمد و لرهای ممسنی فارس را ” لر بزرگ “ نام نهاده اند.

ویژگی های رفتاری و روحیه لرها

در مطلب عوامل تاثیرگذار بر الگوهای رفتاری ایرانیان، 10 ویژگی مختص به ایرانیان را معرفی کردیم علاوه بر این ویژگی ها که در اقوام ایرانی عمومیت دارد، لرها ۳ ویژگی و روحیه ویژه دارند که آن ها را در ادامه خواهید خواند.

الف) سرسختی

اگر بخواهیم یک مثال قوی برای سرسختی لرها بزنیم می توانیم به دوران قاجار بازگردیم. در زمان حکومت مظفرالدین شاه تا اوایل سال ۱۳۰۰ هجری شمسی، دولت مرکزی نفوذی در لرستان نداشت و حتی ماموری به این منطقه فرستاده نمی شد! لرها هیچگاه زیر بار زور نرفته اند و همیشه در مقابل زورگویی و دشمنان با تمام قدرت به نبرد پرداخته اند.

دولت هنگامی که قصد داشت حاکمی را برای خوزستان بفرستد مجبور بود از مسیر و راه بغداد و بصره این کار را انجام دهد!

تا آن تاریخ مردم لرستان شهرنشین نبودند و مردمی که با شرایط بسیار سختی زیر آفتاب سوزان و سرماهای سخت زندگی می کردند و هرچندگاهی با حوادث طبیعی و غیر طبیعی روبرو بودند، سرسخت، شجاع و نترس بار می آمدند..

فراموش نکنید که این سرسختی با دیگر ویژگی ها و صفات ایرانیان همچون مهمان نوازی، راستگویی و وفای به عهد همراه بوده است.

لرها به حفط جان و مال و ناموس شان به شدت پایبند بوده و از دوران های قدیم به نگهداری اسلحه علاقه مند بودند.

هر مرد لر سعی می کرد که تفنگ یا شمشیر یا دست کم کاردی را تهیه کند تا در برابر هر دشمنی چه انسان چه حیوانات از خود دفاع کند و اگر توانایی نگهداری اسب داشت پس از اسلحه استفاده از مرکب برایشان بسیار اهمیت داشت.

در نتیجه تیراندازی و اسب سواری که ریشه در تاریخ ایران دارد در میان این قوم ارزش بسیاری زیادی داشت.

ب) شهامت زنان

در تمامی مناطق عشیره نشین زنان نه تنها همانند مردها کار می کردند بلکه در مواردی نیز فراتر از مردها ظاهر می شدند. کارهای روزانه آن ها شیردوشی، تهیه خوراک، پخت نان و موارد دیگر را شامل می شد. زنان لر به هنگام کوچ ها شهامت و شجاعت زیادی از خود نشان می دادند عبور از کوه های پر از برف، رودخانه های پر آب و خروشان، بستن گهواره کودکان به خود و . . .تا چند دهه پیش امری عادی به شمار می رفت و با تمام این سختی ها زنان لر هیچگاه در زندگی روزمره خود بیکار نمی ماندند و بیکارترین زمان ها برایشان پشم ریسی بوده است.

سپهبد امیر احمدی ( نخستین سپهبد در حکومت رضاشاه ) در خاطرات خود از شجاعت و بی باکی زنان لر اینگونه یاد می کند:

”جسارت بی نظیر و بی اعتنایی غیر قابل تصوری که لرها در مقابل خطر و مرگ از خود نشان می دادند موجب حیرت نظامیان شده بود، حتی زنان لرهم ابدا باکی از گلوله و مرگ نداشتند.”

او در ادامه نوشته هایش از سیاه چادر فقیرانه ای که توجه اش را جلب کرده بود می گوید:

” در آن یک پیرزن و یک زن جوان با بچه اش آرام و خونسرد نشسته و در زیر گلوله های شرابنل و مسلس بدون تشویش خاطر مشغول کار معمولی خود بودند. “

ج) سادگی و بی پیرایگی

از دیگر صفات بارزی که به لرها نسبت داده می شود سادگی و بی پیرایگی آن هاست. لرها به دلیل زندگی طبیی از پیچیدگی های مردم شهرهای بزرگ دور بودند به همین دلیل زود اعتماد می کنند و بی شیله و پیله اند. هیجان و احساسات خود را به آسانی بروز می دهند در عین حال خوی افراط و تفریط نیز بین آن ها به چشم می خورد که می تواند علت و ریشه آن را در حالت های ایلی و عشیره ای دانست.

مشاهیر لر

با چند تن از افتخارآفرینان و مشاهیر تبار لر در زمینه های مختلف (روحانیت، جامعه پزشکان، سینما، ورزش، موسیقی، افراد نظامی) از گذشته تا زمان معاصر آشنا خواهیم شد.

۱) بی بی مریم : سردار و مبارز بزرگ از مبارزان عصر مشروطه

۲) محسن رضایی : سیاستمدار و فرمانده نظامی

۳) سید حسین طباطبایی بروجردی : آیت الله و مرجع تقلید شیعیان

۴) نواب نصیرشلال : وزنه بردار و دارنده مدال نقره المپیک ۲۰۱۲ لندن

۵) مهرداد اوستا : نویسنده و شاعر

۶) مسعود رایگان : هنرپیشه سینما

۷) شهید محمد بروجردی : یکی از فرمانده سپاه پاسداران در جنگ با عراق

۸) علی ملک‌حسینی : پزشک و پدر پیوند کبد در ایران

۹) حسین پناهی : شاعر، نویسنده و بازیگر

۱۰) یاسر بختیاری : خواننده سبک رپ

۱۱) علیمردان خان ملقب به شیرعلی مردان : مبارزه مسلحانه با ارتش رضاشاه

۱۲) نصرالله کسیرئیان : عکاس برجسته و مشهور

۱۳) فایز دشتی : شاعر

۱۴) مهرداد اوستا : شاعر و نویسنده

۱۵) رییس علی دلواری : سلحشور و جنگاور در زمان اشغال ایران توسط بریتانیا

۱۶) کریم خان زند : بنیانگذار زندیه

اسامی بسیار زیادی از افراد لر مشهور وجود دارد که کارناوال تعدادی از آن ها را به صورت تصادفی انتخاب کرده است.

کریم خان زند از تبار لرها، بنیانگذار زندیه

منابع

1-(افشار، ايرج .مقدمه ای بر شناخت ايل ها و...جلد اول ص 372

2-(تاريخ اجتماعي ايران باستان.نوشته :دکتر موسی جوان صفحه112 و113

3-(مستوفی تاريخ گزيده،ص 537

4-(مينورسکی ،ولادمير، لرستان ولرها،ص 22

5-(تاريخ 10000 ساله ايران.جلد 3.ص 236

6-(تاريخ ايران از آغاز تا اسلام –رمان گريشمن(Ghirishman.Roman.1979-1895):رئيس گروه باستان شناسی فرانسوی در ايران. ترجمه دکتر محمد معين .صفحه 130-131

7-(ساکی،جغرافيای تاريخی وتاريخ لرستان ص94-97

8-(دومرگان ژاگ.هيئت علمي فرانسه در ايران، جلد2.ص211

9-(رزم آرا،تيمسار علی .جغرافيای نظامي ايران .لرستان.ص 178

10-( افشار، ايرج .مقدمه ای بر شناخت ايل ها و...جلد اول ص 173

11-(اقتداری ،احمد.خوزستان وکهگلويه وممسنی.جلد 1.ص 363

12-(فارسنامه ناصری .حسينی فسايی.جلد2.ص1467

13-(شوشتری: مؤلف کتاب تاريخ جغرافيای خوزستان درباره ی کهگيلويه در ص 192

14-( مؤلف فارسنامه ناصری در ص.1481

15-(دبيران گروههای آموزشی جغرافيای استانها .جغرافيای کامل ايران.جلد 2.ص1075

16-(مينورسکي ولادمير لرستان ولرها .ص30

انتشار : ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۶

تئوری های جامعه شناسی در مورد رضایتمندی

چارچوب نظری تحقیق

مقدمه:

با توجه به موضوع این پژوهش- رضایت مندی- در این فصل تلاش خواهد شد تئوری هایی که می توانند مساله رضایت مندی را مورد تبیین قرار دهند معرفی گردند واز آراء افراد و اندیشمندان در حوزه روان شناسی و جامعه شناسی در ارتباط بااین مساله استفاده می شود. چرا که شناخت و درک عمیق تر نسبت به رضایت مندی و عوامل موثر بر آن مستلزم آناست که از تئوری ها و نظریاتی که هر یک با توجه و تاکید بر زمینه ای خاص رضامندی را منتج از آن می دانند، بهره گرفت.

تاکید بر این امر که مورد وثوق اکثریت دانشمندان می باشد نباید ما را غافل از این امر بنماید که «علوم انسانی و جامعه شناسی هنوز به نقطه ای نرسیده است که بتواند ارائه دهنده تئوری هایی باشد که علت بروز پدیده را به طور کامل به پدیده ای خاص مربوط بدانند» (صفدری- 1374- ص9)

در این زمینه تئوری هایی در سطح جامعه شناسی مطرح شده اند و آراء جامعه شناسان را در زمینه رضامندی دربرمی گیرد. پس از بیان این تئوری ها نظریات روان شناسان ذکر می شود و ازآنجا که چارچوب نظری این پژوهش برخاسته از نظریه میدانی کورت لوین صاحب نظر در حوزه روان شناسی اجتماعی می باشد، به تفصیل بعد از بیان تئوری های جامعه شناسی، تئوری های موجود در سطح روان شناسی اجتماعی و فردی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

در تحقیقات اجتماعی فرضیه ها اساس هر تحقیق است و یکی از منابع مهم فرضیه ها، نظریه های مختلف مطرح شده درباره آن موضوع می باشد. درواقع نظریه های جامعه شناختی تلاش برای پاسخ دادن به پرسش هایی مربوط به چگونگی امور است. با استفاده از نظریه می توانیم پیش بینی کنیم که در دنیای واقعی امور به چه نحو خواهد بود.

با استفاده از نظریه مشاهدات انجام شده را هدایت کرده و زاویه نگاهمان به مسائل را مشخص م یکنیم . نظریه ها به تفسیر اطلاعات به دست آمده و الگوها کمک م یکند. هم چنین به وسیله آن معنای یافته ها رادرمی یابیم. فقط به کمک نظریه ها م یتوان راهی برای مرتب کردن مشاهدات فراهم آورد و تبیین موجهی درباره نحوه رابطه انها را ارائه داد.

از آن جا که نظریه ها برخواسته از دیدگاه های گوناگونی می باشند و هر دیدگاه تفسیر خود را از آن پدیدیه ارائه می دهد. بنابراین توجه به نظریه ها در واقع اساس کار محقق هستند که با آن به پدیدیه ها می نگرد. محقق براساس آنها سئوالاتی را مطرح و به مشاهدات مختلفی حساس می گردد. این دیدگاه نشانه هایی درباره جستجوی چیزها به ما می دهند. آنها منبع نظریه هایی درباره وجوه خاصی از جامعه هستند . همه این دیدگاهها به دامنه گسترده ای از پدیده های اجتماعی مربوط هستند. هم چنین دیدگاه ها تصوراتی درباره تبیین موجه درباره نحوه تغییر مشاهدات اائه می کند. ازاین لحاظ مثل اینکه عینک هایی در اختیار ما قرار می دهند که با آنها دنیا را ببینیم (دواس، 1376، ص32).

تئوری های جامعه شناسی

در این قسمت نظریات جامعه شناختی کهبه نوعی تبیین کننده مساله رضایتمندی هستند معرفی خواهد شد. ازجمله تئوری هایی که در سطح جامعه شناختی به رضایت توجه داشته اند، تئوری هایی هستند که به نابرابری و یا بیان نظرات در زمینه نابرابری به عنوان عاملی موثر در ایجاد رضامندی یا نارضایتی تاکید دارند و نظریه مبادله و قضایای هومنز و تئوری دورکیم در زمینه خودکشی و شرایط انومیک نیز به نوعی میتوانند مساله رضامندی و یا عدم رضایت فرد را تبیین کنند.

تئوری هایی که به نابرابری توجه ویژه دارند:

لوئیس کریزبرگ بااستفاده از نظریه های متعدد سه منشاء اصلی رابرای نارضایتی تعیین می کند. این سه منشاء گر چه از مناظر و دیدگاه های مختلف موضوع را مورد توجه قرار داده اند، اما اجمالاً بر روی یک نکته توافق دارند که منشاء نارضایتی را باید در نابرابری ها و ارزیابی ناشی از آن جستجو کرد.

این سه منشاء یا سه نگرش متفاوت را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد:

- اولین نگرش بر اهمیت محرومیت به طور مطلق در افراد و میزان آن تاکید دارد.

- نگرش دوم ب سطح ناسازگاری بین موقعیت های متفاوتی که افراد در زندگی اجتماعی خود با آن مواجه هستند ، تاکید دارد.

- نگرش سوم به تغییراتی که در طول زمان در آنچه کهمردم دارند و آنچه که تصور می کنند بایدداشته باشند اشاره دارد. (نقل از صفدری- 1374- ص36).

درباره منشاء نخستین نارضایتی های اجتماعی، افرادی مثل رالف داراندرف [1] تاکید دارند او بیان می کند «موافقت کافی وجود دارد که محروم ترین افراد، بدترین احساسات را دارند آنها نیازی ندارند تا بدانند که محروم هستند».

منشاء آگاهی از این محرومیت عموماً افراد پیرامون یا افرادی که برای مقایسه مناسب هستند می باشند و بیان دارند که در هر حال گروه هایی برای مقایسه قابل دسترسی هستند و گروه های مرجعی را همیشه می توان یافت. علاوه بر گروه های مرجع کریز برگ معتقد است. مهم ترین عامل تجانس و تعامل اعضای گروه برای درک از محرومیت است. وی اعتقاد دارد که نارضایتی از یک بخش در همان بخش و محدوده باقی نخواهد ماند و سایر قسمت های زندگی فرد گسترش خواهد یافت.

باید انتظار داشت که افرادی که د یک زمینه محروم هستند بدون جبران و اصلاح رضایت بخش، نارضایتی خود از یک محدوده دیگر نارضایتی تعمیم می دهند. (همان، ص 37).

بنابراین میتوان گفت که محرومیت و آگاهی از آن به همراه سطح پایین درآمد اقتصادی، متغیرهای اصلی تعیین کننده عدم ارضاء نیاز م یباشند که این خود مقدمه نارضایتی می باشد. آنان که محرومیت رادر بخش های بیشتری از رندگی تجربه می کنند، در نتیجه احساس محرومیت بیشتری داشته و بیشتر احساس نارضایتی می کنند.

منشاء دیگر نارضایتی شکاف و ناسازگاری بین بخش های متعدد زندگی فردی است. افرادی مثل لنسکی[2] و گافمن[3] آن را مورد توجه قرار داده اند. نارضایتی ناشی از عدم توان در مراتب و منزلت عدم هماهنگی و ناسازگاری در بین موقعیت های متفاوت باعث خواهد شد افرادی که در بعضی ابعاد در رتبه بالا و در بعضی از ابعاد در رتبه پایین قرار دارند و یا خود چنین ارزیابی می نمایند به طور مشخص ناراضی باشند.

منشاء سوم نارضایتی از عدم پذیرش آنچه مردم دارند و یا فزونی در آنچه انتظار دارند که داشته باشند، ناشی می شود. عدم رضایت زمانی آغاز می شود که مردم در آنچه احساس می کنند باید یا می توانند داشه باشند، نوعی افت را مشاهده کنند. این شکاف یا اختلال، پایه های اساسی شورش و خشم،اضطراب و نارضایتی است. (همان، ص 38).

علاوه بر مطالب فوق، افرادی چون مارکس، داراندرف و کوزر بر نابرابری و تاثیرات آن بر نارضایت، تضادها و آشوب های اجتماعی تاکید کرده اند که نظرات آن ها در قالب دیدگاه تضاد مورد بحث قرار می گردد.

از دیدگاه تضاد دانشمندان متعدد به پدیده نارضایت توجه کرده اند و هر یک عامل و یا علت مشخص را باعث کاهش یا افزایش نارضایتی و بروز تضادهای اجتماعی معرفی کرده اند. بسیاری از نظریات تضاد، نشات گرفته از افکار کارل مارکس می باشد. وی به هنگام ارائه نظریه خود شیوه توزیع منابع کمیاب و نامتوازن بودن در طبقات متعدد اجتماعی رابه عنوان منشاء تضادهای اجتماعی معرفی مینماید. اما این منشا بالقوه که زیربنای نارضایتی ها و تضادهای اجتماعی در طول تاریخ بشر بوده است. زمانی به طور عینی این شرایط را تحقق می بخشد که طبقات محروم نسبت به شرایط ومنافع حقیقی خود ونیز استثمار گرایانه بودن روابط و مناسبات با طبقه فرادست وقوف و آگاهی یابند.

جاناتان ترنر هنگام جمع بندی تقاضای اصلی کارل مارکس در این باره بیان می دارد: «هر چه بخش های محروم ازمنافع حقیقی خود بیشتر آگاه شوند، احتمال اینکه مشروعیت الگوهای موجود توزیع منابع کمیاب را زیر سئوال ببرند، افزایش می یابد (همان، ص40).

انتقال نارضایتی بین افراد در اثر تعامل[4] بین افراد فرودست جامعه زمینه ساز تسری و تعمیم نارضایتی های اجتماعی است: «هر چه اعضاء بخش زیردست بیشتر بتوانند نارضایتی خود را با یکدیگر در میان بگذارند، احتمال اینکه از منافع حقیقی خود آگاه شوند، بیشتر می شود.» (جاناتان ترنر، 1373، ص 111).

رالف داراندروف نیز، آگاهی از منافع عینی، وقوف بر شرایط نابرابر و ارزیابی منفی از آن را دلیل بروز نارضایتی و در نهایت تضادهای اجتماعی می داند.وی معتقد است: «هرچه اعضاء جامعه بتوانند بیشتر از منافع عینی خود آگاه شوند، احتما بروز نارضایتی و تضاد بیشتر است». (همان، ص 136).

در نظریه داراندرف آنچه مود توجه اساسی قرار گرفته است، دو نکته می باشد:

1- وقوف و ارزیابی منفی از توزیع پاداش ها

2- احساس محرومیت نسبی

در مورد احساس محرومیت نسبی وی معتقد است که محرومیت هرگز نمی تواند منشاء نارضایتی باشد، بلکه هر چه محرومیت از حالت مطلق به سوی نسبیت حرکت کند، نارضایتی و در نتیجه تضادها افزایش می یابد.

لوئیس کوزر، نیز در چارچوب تضاد، عواملی را موردتاکید قرار می دهد. او به هنگام بحث درباره علل تضاد، بر ارزیابی از نابرابری تاکید دارد. «کنار اندازی مشروعیت نظام وجود توزیع نارضایتی از محرومیت راایجاد میکند» (همان، ص 150).

این نارضایتی از محرومیت متاثر از نوع فشار اجتماعی است که ممکن است بر افراد محروم اعمال شود.

قضاياي عام يا قضاياي بنيادي هومنز

هومنز با توسل به دو متغير اساسي، قضاياي عام خود را بيان مي‌كند. اين دو متغير عبارتند از: ارزش و كميت، يعني ارزش «واحد عمل» كه بر شخصي وارد مي‌شود و تعداد چنان واحدهايي كه در طول زماني معين وارد مي‌شوند. بايد به ياد داشت كه عملي كه بر شخصي وارد مي‌شود همان است كه از شخص ديگري صادر شده است. خود ارزش داراي دو جزء است: يكي ثابت، كه سروكار هومنز با همين جزء است و ديگري متغير. اگر ما مقدار«عمل» را كه بر شخصي وارد مي‌شود كنار بگذاريم، بايد بگوييم كه وي آن فعل را بيشتر، يا كمتر از عمل ديگر ارزش مي‌گذارد و اين رجحان به طور موقت ثابت باقي مي‌ماند: اين اولين جزء است. اگر از سوي ديگر مقدار عمل وارد شده را به حساب آوريم بايد اذعان كنيم كه آن شخص اين فعل را در يك زمان، بيشتر از زمان ديگر را ارزش مي‌داند، به عبارت ديگر: هرچه فعل در زمان اخير بيشتر بر او وارد شود او آن را كم ارزشتر مي‌شمارد، و اين دومين جزء است.

هومنز مي‌گويد« ما بايد ارزش و كميت را دو طبقة تشكيل دهندة متغيرهاي خود محسوب كنيم». او قبل از پرداختن به قضاياي عام خود يك هشدار مي‌دهد: او مي‌گويد كه قضاياي وي به هيچ وجه شباهتي به دو قضية زير ندارد، الف: X تاحدي تابع Y است، كه بدين معناست كه هر متغيري در ارزش Y باعث تغييراتي در X مي‌شود، اما اين قضيه از جهت مقدار متغير، چيزي نمي‌گويد. ب: X تابع ويژه‌اي از Y است، يعني X=logy . كه اين قضيه نه فقط ما را دربارة مقدار دقيق تغيير بلكه از جهت آن نيز مطلع مي‌گرداند. به نظر هومنز قضية اول به هيچ‌وجه دقيق نيست و وي جامعه‌شناسان را متهم مي‌كند كه گفته‌هايشان بيشتر به اين قضيه مي‌ماند و قضية دوم داراي دقت بسياري است و هنوز علوم اجتماعي به آن پايه نرسيده است كه اين قضيه را الگوي خود قرار دهد. هومنز مي‌گويد كه قضاياي خود او در حد وسط قرار دارند يعني x به محض تغيير Y تغيير مي‌كند. بنابراين قضيه مي‌توان از افزايش ارزش X به محض فزوني ارزش Y مطلع گرديد، اما از ميزان و اندازة آن نمي‌توان اطلاع يافت. وي مي‌گويد كه از علوم اجتماعي در شرايط خاص نبايد بيش از اين انتظار داشت. (توسلي، 1369: 387-388)

به نظر هومنز، قضايايش به دو دليل روانشناختي‌اند: نخست آنكه اين قضايا معمولاً به وسيلة اشخاص بيان و آزمايش تجربي مي‌شوند كه خودشان را روانشناس مي‌دانند. دوم و از آن مهمتر اين كه، قضايايش به خاطر آن كه با فرد در جامعه‌ سروكار دارند، روانشناختي‌اند.

هومنز، در نتيجة اين موضع‌گيري، پذيرفت كه او را «با همان عنوان هراسناك، يك تقليل‌گراي روانشناختي» بدانند. تقليل‌گرايي به عقيدة هومنز، عبارت است از «فراگردي كه نشان مي‌دهد كه چگونه قضاياي يك علم[ در اين مورد، روانشناسي] منطقه می تواند از قضایای کلی تر یک علم دیگر پيروي كند».

گرچه هومنز اصول روانشناختي را پذيرفته بود، اما افراد را جدا از هم در نظر نمي‌گرفت. او اين را تشخيص مي‌داد كه انسانها اجتماعي‌اند و بخش چشمگيري از وقتشان را در كنش متقابل با همديگر صرف مي‌كنند. هومنز تنها بر آن بود كه رفتار اجتماعي را با اصول روانشناختي تبيين كند. هومنز در آثار گوناگونش برنامه‌اي را تشريح كرد تا به گفتة خودش «انسانها را به جامعه‌شناسي باز گرداند»، اما همچنين درصدد پروراندن نظريه‌اي بود كه بر روانشناسي، مردم و "صورتهاي بنيادي زندگي اجتماعي" تأكيد داشته باشد همين نظريه است كه نظرية تبادل ناميده شد. به تعبير هومنز، اين نظريه «رفتار اجتماعي را به عنوان يك تبادل فعاليت ملموس يا غيرملموس و كم و بيش پاداش دهنده يا غرامت‌آميز ميان دست كم دو شخص، در نظر مي‌گيرد.» هومنز خود را موظف به ساخت قضايايي مي‌دانست كه بر سطح روانشناختي تأكيد داشته باشند، همين قضايا هستند كه زمينة نظريه تبادل را فراهم مي‌سازند.(ريتزر، 1379،خلاصه صفحات 423- 425)

قضاياي عام يا قضاياي بنيادي هومنز عبارتند از:

1- انگيزه يا قضية موفقيت:

از نظر هومنز، تجربة گذشته در تكرار عمل مؤثر است. انگيزع انجام عمل در ارتباط با سابقة قبلي كه به دريافت پاداش منجر شده است، مرتبط مي‌گردد با معني‌تر مي‌شود. از اين رو با شباهت بين انگيزه براي عمل حال و گذشته احتمال انجام عمل بيشتر و در صورت شباهت كمتر بين انگيزه حال و گذشته احتمال انجام عمل، كمتر مي‌شود. اگر در گذشته ايجاد موفقيت، انگيزه‌اي خاص محل براي فعاليت انسان بوده كه به پاداش انجاميده، شباهت بيشتر موقعيت انگيزه با گذشته، امكان مناسبي براي تكرار عمل مي‌باشد.(آزاد ارمكي، 1376: 285)

آنچه از فرض «موفقيت» نتيجه‌گيري مي‌شود اين است كه دليل عملي كه فردي انجام مي‌دهد هر چه باشد همين كه عمل را يكبار انجام داد و نتيجه عمل برايش مثبت بود همان مفهومي را براي فرد پيدا مي‌كند كه به آن بعداً نام ارزش مثبت مي‌دهيم و در حقيقت فرد مستعد تكرار آن عمل شده است. فرض موفقيت- حتي اگر عمل با موفقيت همراه نباشد- همواره صادق است.

اگر چنين موقعيتها و فرصتهايي براي تكرار، زياد پيش آيد،‌ احتمال اين كه فرد آن كنش را فراگيرد، را فراواني دفعاتي كه آن عمل پاداش يافته، رابطة مستقيم دارد.

يادآوري مي‌شود كه آنچه مخصوصاً نظريه مبادله به آن مي‌پردازد فرايندي است كه طي آن رفتار اجتماعي به طرف ساختهاي اجتماعي هدايت مي‌شود. بدون وجود اعمال تكرار شده هيچ ساختار اجتماعي وجود ندارد. قضيه تلويحاً بيانگر اين است كه تكرار فزايندة پاداش، منجر به تكرار فزايندة عمل مي‌شود؛ اما آشكار است كه چنين افزايشي نمي‌تواند تا بي‌نهايت ادامه يابد بلكه حد و حدودي دارد و با مسأله اشباع» گره خورده است.

همچنين قضية مذكور بيانگر اين است كه هر چه يك عمل كمتر به پاداش منجر شود، همان قدر آن عمل كمتر مستعد تكرار است. نهايتاً اگر يك عمل پس از يك بار پاداش يافتن هرگز پاداش داده نشود از آن پس، ديگر هرگز مشخص تمايل به انجام آن نشان نخواهد داد. در اصطلاح فني روان‌شناسي رفتاري، گفته مي‌شود كه سرانجام آن عمل، به خاموشي مي‌گرايد. هر قدر زمان بين عمل و تشويق كوتاهتر باشد به همان ميزان احتمال تكرار آن عمل از سوي فرد بيشتر است.

بنابراين پاداش سريع، حتي اگر شخص به ارتباط بين عمل و تشويق و پاداش آگاه نباشد تكرار عمل را محتمل مي‌سازد. به علاوه هر قدر ارزش پاداش بيشتر باشد به همان ميزان شخص ارتباط را بيشتر برقرار مي‌كند.

فراواني تكرار عمل توسط فرد همچنين منوط به معيارهايي است كه پاداش را تعيين مي‌كند. براي مجموعه‌اي از تشويق‌ها در يك دورة معين به نظرمي‌رسد كه انسان همانند يك كبوتر در صورتيكه بطور منظم پاداش داده شود، عمل را كمتر تكرار خواهد كرد. بايد تذكر داد كه اگر تشويق را به يكباره متوقف كنيم عملي كه همواره به طور منظم تشويق مي‌شود، زودتر از عملي كه به طور نامنظم تشويق مي‌شود، به خاموشي مي‌گرايد. يكي از دلايل اينكه چرا مردم در هنگام قماربازي، ماهيگيري يا شكار حتي زماني كه نتيجه كمي عايد‌شان مي‌شود، سخت مي‌كوشند، اين است كه اين گونه عمليات به طور نامنظم پاداش به همراه دارد.

قضية «موفقيت» ايجاب مي‌كند كه فراواني نسبي اعمال ممكني كه فرد براي كسب تشويق انجام مي‌دهد، با فراواني نسبي پاداشهايي كه از هر عمل دريافت مي‌كند معادل باشد.(توسلي، 1369:خلاصه صفحات 388- 391)

بنابر مثال هومنز در مورد عمل متقابل شخص و ديگري در يك اداره، اين قضيه به آن معنااست كه يك شخص اگر در گذشته با مشورتهاي مفيد ديگران پاداش گرفته باشد، احتمال بيشتري مي‌رود كه در آينده از ديگران كمك مشورتي بخواهد. به عبارت ديگر، هر چه آن شخص مشورت‌هاي سودمندتري در گذشته دريافت كرده باشد، در آينده بيشتر درخواست مشورت خواهد كرد. به همين‌سان، اگر ديگري در گذشته با تأييد بيشتري پاداش گرفته باشد، درآينده آمادگي بيشتري براي مشورت دادن از خود نشان خواهد داد. رفتار برابر با قضية موفقيت، سه مرحله دارد: نخست كنش يك شخص دوم، نتيجة همراه با پاداش و سرانجام، تكرار كنش نخستين با كنشي كه دست كم از برخي جهات با كنش اولي مشابه باشد. (ريتزر، 1379،خلاصه 427-428)

قضية محرك

در صورتي‌كه در يك زمان خاص، اغلب موارد عمل به واسطة ديگري پاداش داده شود، عمل تكرار مي‌گردد. قضية دوم فقط به تكرار عمل مربوط است. ولي قضية سوم به ارزش عمل ربط دارد.«استمرار دريافت پاداش در مقابل انجام عمل، عاملي در تكرار عمل است». (آزاد ارمكي، 1376: 285-286) اين قضيه مربوط به تأثير موقعيتها بر اعمالي است كه در آن موقعيتها رخ مي‌دهد. اين اعمال ممكن است ارادي يا غيرارادي باشند و درهرحال اين موقعيتها زمينة محرك و يا انگيزش ناميده مي‌شوند و باعث برانگيختن عمل در انسان مي‌گردند.

اگر در گذشته وجود يك انگيزة خاص يا يك مجموعه از انگيزه‌ها فرصتي بوده است كه در آن، عمل شخص به پاداش منجر شود، هر قدر وضعيت جديد شبيه گذشته باشد احتمال اينكه فرد، به انجام عمل يا اعمال شبيه به آن دست بزند، بيشتر است.

بعضي از روان‌شناسان براي اينكه اين نظر را صورت عملي بدهند نقش پاداش عمل را جزء انگيز‌ه‌ها به حساب مي‌آورند و به عنوان «انگيزه‌هاي تقويت كننده» مي‌دهند.

هومنز اين برداشت را مغشوش مي‌داند. صحيح آن است كه تصوير شيء كه ما آن را خواسته و قبلاً به دست آورده‌ايم، انگيزه‌اي شود براي كوششي كه آن را مجدداً به دست آوريم، پس تصوير شيء است كه انگيزه ماست، نه موفقيت در به دست آوردن آن شيء. اشتباه گرفتن اين دو بدين معناست كه قضية 1و 2 باهم تفاوتي ندارند، در صورتي كه آنها دو امر مختلف را بيان مي‌كنند.

قضية 2 حاكي از اين است كه ظهور دوباره موقعيتي كه منجر به عمل موفقيت آميز شده، احتمال تكرار آن عمل را فراهم مي‌سازد. مثلاً يك ماهيگير كه قلابش را به داخل استخر تاريك انداخته و ماهي گرفته است، بسيار آماده است كه دوباره در استخر تاريك ماهي بگيرد. ارتباط انگيزه و عمل است كه موجب تعميم و تميز مي‌شود. اگر ماهيگيري در يك استخر تاريك موفق شده باشد، او احتمالاً براي ماهيگري به استخري كه تا اندازه‌اي داراي سايه است مي‌رود، در حقيقت عملش را تعميم مي‌دهد.(توسلي، 1369: 391)

به هر روي، فراگرد تمايز قايل شدن نيز تأثيرش را مي‌گذارد. يعني اين كه، يك كنشگر ممكن است تنها در موقعيتهايي ماهي بگيرد كه موفقيت آميز بودن آنها در گذشته اثبات شده باشد. ديگر آن كه، اگر شرايط موفقيت بسيار دشوار بوده باشد، بعيد است كه شرايط مشابه، آن رفتار را برانگيزاند. اگر محرك تعيين كننده بسيار زودتر از رفتار مربوط رخ مي‌دهد، در عمل نمي‌تواند آن رفتار را تحريك كند. كنشگر ممكن است در برابر محرك حساسيت بيش از اندازه‌اي نشان دهد، به ويژه اگر آن محرك براي كنشگر بيش از حد با ارزش باشد. در واقع، كنشگر تا زماني كه شكستهاي پي‌درپي او موقعيت را تصحيح نكند، ممكن است به محركهاي نامربوط نيز واكنش نشان دهد. همة اين موقعيتها بستگي به هوشياري با توجه فرد به محركها دارد.(ريتزر، 1379: 429)

3- قضية ارزش: (يا تشويق و تنبيه يا پاداش- تنبيه)

هر چه انجام عمل براي كنشگر داراي ارزش بيشتري باشد، عمل بيشتري تكرار مي‌شود. هومنز تعداد تكرار عمل را نرخ مبادله ناميده است. در اين صورت بين ارزش پاداش و تكرار عمل رابطه است.(آزاد ارمكي، 1376: 286)

در قضية اول بيان كرديم كه تأثير موفقيت‌آميز يك عمل در كسب پاداش، اين احتمال را به وجود مي‌آورد كه شخص آن را باز هم در آيندة‌ تكرار كند. در مورد پاداش، ما فرض كرديم كه ارزش نتيجه عمل شخص بالاتر از صفر بوده، يعني وي نسبت به آن بي‌اعتنا نبوده و آن را در حد تنبيه نيافته است، اما اين قضية‌ درباره اينكه چگونه اين تشويق فرد را متوجه خود مي‌كند چيزي به ما نمي‌گويد. اين ميزان پاداش چيزي است كه ما اكنون آن را مورد بحث قرار مي‌دهيم و آن را ارزش مي‌ناميم. ارزش مورد نظر هميشه مبنا و واحد پاداشي است كه داده مي‌شود. مهم نيست كه اين واحد چگونه تعريف مي‌شود، خواهيم ديد كه ارزشهاي واحدهاي متوالي تغيير مي‌كند، اثر خالص اين تغيير نسبت به رفتار، ممكن است بوسيلة قضيه ارزش بيان شود. اين قضيه را مي‌توان به قرار زير تعريف كرد:

«هر اندازه نتيجه عمل يك شخص براي او با ارزش‌تر باشد، به همان اندازه علاقه وي نسبت به تدارك انجام آن عمل بيشتر مي‌شود، تغيير ارزش ممكن است مثبت باشد يا منفي؛ نتايج اعمال شخصي را كه براي او نتيجه مثبت دارند پاداش، و نتايج اعمالي را كه منفي هستند تنبيه مي‌نامند.» در اين مقياس نقطة صفر جايي است كه شخص نسبت به نتيجة عملش بي‌اعتنا است.

دو نوع پاداش وجود دارد: پاداش ذاتي و حقيقي و پاداش اجتناب از تنبيه. به طور مشابه دو نوع تنبيه داريم: تنبيه ذاتي و تنبيه براي جلوگيري از پاداش(توسلي، 1369: 393-394)

هر افزايش در تنبيه، كنشگر را وا مي‌دارد كه رفتار غيردلخواه را كمتر از خود نشان دهد. هومنز تنبيه را وسيلة غيرمؤثري براي واداشتن انسانها به تبادل رفتار مي‌داند. بهتر است كه به رفتار غيردلخواه پاداش ندهيم تا آن كه سرانجام آن رفتار فروكش كند. وانگهي، احتمال كمتري دارد كه تنبيه به عنوان وسيله‌اي براي واداشتن فردي به انجام يك عمل، درست عمل كند. در اين موارد، دادن پاداش بر تنبيه ترجيح دارد، البته اگر دست و دلبازانه عمل نشود. هومنز اين را آشكار ساخته است كه نظريه‌اش يك نظرية صرفاً لذت‌گرايانه نيست، پاداش‌ها هم مي‌توانند مادي باشند(مانند پول) و هم نوعدوستانه (مانند كمك به ديگران).(ريتزر، 1379: 429-430)

4- قضية محروميت- سيري( اشباع):

اگر در گذشتة‌ نزديك از عمل، پاداشي دريافت شده است، ارزش كمتري براي انجام عمل درآينده براي فرد وجود دارد. اين قضية، اشباع‌پذيري و مطلوبيت كمتر پاداش و در نتيجه عدم تمايل به انجام عمل را توضيح مي‌دهد.(آزاد ارمكي، 1376: 286)

اين نكته بايد دانسته شود كه انسان چه چيزي را پاداش يا تنبيه مي‌داند و ارزش‌هاي اساس او اعم از مثبت يا منفي چيست؟ در حقيقت بايد گفت كه مقوله ارزشي ( يا قضيه سوم) مربوط به ارزشهاي فرد نيست. اين قضيه بيشتر مربوط به كيفيت ارزشمند بودن آنهاست و اينكه چگونه فرد پاداش معيني را در مقايسه با پاداشهاي ديگر ارزش‌گذاري مي‌كند. اين پرسش به نوبة خود بايد به دو سوال تجزيه گردد:پرسش اول اينكه آيا ارزش يك پاداش خاص در زمان معين بيش از ارزش همان پاداش در زمان ديگري است؟ مثلاً آيا فلان ماهيگير صبح امروز را براي ماهيگيري از بعدازظهر خوشايند‌تر مي‌يابد؟ دوم اينكه آيا ارزش پاداش خاص در زمان معين بيشتر از ارزش پاداشهاي ديگر در همان زمان است؟ مثلاً آيا فرد امروز صبح ماهيگيري را خوشايندتر از باغباني مي‌يابد؟

آنچه هومنز اصل محروميت- اشباع مي‌نامد مربوط به سؤال اول است. اين اصل را مي‌توان به شكل زير بيان كرد: «هر اندازه فرد درگذشته نزديك، نوع خاصي از پاداش را بيشتر دريافت كرده باشد، به همان اندازه واحدهاي بعدي آن پاداش براي وي ارزش كمتري در بر خواهد داشت.

اگر كسي پاداش معيني را بارها دريافت كرده باشد، مي‌گوييم درحال اشباع شدن از آن پاداش است. به عبارت ديگر ارزش آن پاداش در نظر او تدريجاً كاهش يافته و بر اساس قضيه ارزش(قضيه سوم) به انجام دادن عملي كه منجر به آن پاداش گردد كمتر تمايل خواهد داشت. تأكيد اين قضيه برگذشته نزديك است، زيرا پاداش‌هاي زيادي وجود دارد كه انسان تنها به طور موقت از آنها اشباح مي‌گردد، در اين مورد غذا بهترين مثال است. از سوي ديگر، اگر كسي آموخته باشد كه نوع معيني از پاداش را ارزشمند بشمارد ولي در گذشته نزديك به ندرت آن پاداش را دريافت كرده باشد، مي‌گوييم وي از آن پاداش محروم مانده است. ارزش آن پاداش تدريجاً براي او افزايش پيدا مي‌كند و بنابر«قضيه ارزش» بيشتر متمايل به انجام دادن عملي خواهد شد كه به آن پاداش منجر گرديده است.

قدر مسلم،‌ اصل «محروميت- اشباع» خيلي دقيق نيست و تنها گرايش كلي را بيان مي‌كند. آنچه گذشتة نزديك را تشكيل مي‌دهد، بايد براي پاداشهاي مختلف متفاوت باشد. غذا به سرعت مي‌تواند انسان را اشباع كند، اما بزودي ارزش خود را باز مي‌يابد. اغلب افراد به سادگي از پول و مقام اشباع نمي‌شوند. علت اين امر آن است كه پول و مقام پاداش‌هاي جهان‌شمولي هستند كه مي‌توان از آنها براي كسب تعداد زيادي از پاداش‌هاي نوع ديگر استفاده كرد. كسي از پول سير نمي‌شود مگر آنكه از تمامي آنچه با پول مي‌توان خريد، اشباع شده باشد.

به طور كلي، اشباع فرد توسط يك پاداش معين، تمامي پاداش‌هاي ديگرك را به طور نسبي براي او ارزشمند مي‌سازد. به علاوه ممكن است بتوان ارزشها را به شكل يك نظام رتبه‌اي يا به شكل سلسله مراتبي از ارزش‌ در آورد، به طوري كه فرد تا هنگامي كه از يك پاداش خاص ارضا نشده است بالاترين پاداش بعدي در اين سلسله مراتب براي او ارزش كمتري داشته باشد.(توسلي، 1369:خلاصه 397-398)

در اين‌جا(قضية محروميت- سيري) عامل زمان نقش تعيين‌كننده‌اي دارد، اگر پاداشهاي معين طي فواصل زماني طولاني داده شود، احتمال كمتري دارد كه انسانها از آن سير شوند. دراين‌جا هومنز دو مفهوم اساسي ديگر را مطرح مي‌كند كه عبارتند از: خسارت و سود. خسارت در هر رفتاري با پاداشهايي مشخص مي‌شود كه يك كنشگر در فواصل معين يك كنش از دست مي‌دهد. سود در تبادل اجتماعي، با تعداد بيشتر دريافت پاداش در مقايسه با ميزان خسارت، مشخص مي‌شود. اين دو مفهوم هومنز را واداشتند تا قضية محروميت-سيري را دوباره قالب‌ريزي كند،‌به اين صورت كه: «هر چه يك شخص در نتيجة يك عمل سود بيشتري كسب كرده باشد، احتمال بيشتري مي‌رود كه آن عمل را دوباره انجام دهد».(ريترز؛1379،ص430)

5- قضيه پرخاشگري-تأييد:

شكست در دريافت پاداش موجب بروز عصبانيت مي‌شود. بدين معني كه كنشگر انتظار پاداش دارد، درحالي‌كه مجازات مي‌شود. در مقابل، اگر كنشگر در مقابل عمل خود انتظار مجازات را مي‌كشد ولي پاداش بگيرد، خوشحال خواهد شد.(آزاد ارمكي؛1376،ص286)

مكاتب روان‌شناسي عموماً مدعي هستند در مورد رفتار هيجاني بشر كه از مقولات مهم روان‌شناسي است به اكتشافات مهمي نايل آمده‌اند اما هومنز براي ساده كردن كار فقط به معرفي يك اصل دربارة رفتار هيجاني اكتفا مي‌كند. اصلي كه براي تبيين يافته‌ها در مورد رفتار اجتماعي شديداً نيازمند آن است. وي اين اصل را اصل«پرخاشگري- تأييد» مي‌نامد و آن را به دو بخش تقسیم می کند. بخش اول كه فرضيه ناكامي پرخاش ناميده شده است از اين قرار است:

الف- هنگامي كه رفتار فرد پاداش مورد انتظارش را دريافت نمي‌كند و يا با تغييري كه انتظارش را نداشته روبرو مي‌شود عصباني شده، بيشتر به انجام‌دادن رفتار پرخاشگرانه متمايل مي‌شود و نتايج چنان رفتاري برايش ارزشمندتر‌ مي‌گردد.

به بخش دوم اصل پرخاش- تأييد باز مي‌گرديم. به عقيدة هومنز تأكيد خاصي كه روان‌شناسان بر قسمت اول اين اصل يعني فرضيه ناكامي- پرخاش داشته‌اند، بدين معني است كه آنها ديدي يكسويه از رفتار هيجاني انسانها دارند. زيرا آنان فقط به هيجانهاي منفي انسانها اشاره كرده‌اند،‌ولي اگر انسانها قادرند سرخورده و متنفر باشند، قادر به خوشبخت بودن و محبت ورزيدن نيز هستند.

بنابراين لازم است اصل زير را با اندكي تفاوت به عنوان بخش دوم اصل پرخاش- تأييد ارائه دهيم:

ب) وقتي عمل فرد پاداش مورد انتظار بويژه پاداشي بيشتر از آن را دريافت مي‌كند و يا تنبيه مورد انتظار را دريافت نمي‌كند، در اين حالت فرد«متلذذ» خواهد شد و بيشتر به انجام عمل پسنديده متمايل خواهد گرديد و نتايج چنان عملي برايش ارزشمند‌تر خواهد شد. (توسليي؛1369، ص403 و 405)

قضيه(الف) در مورد تأييد –پرخاشگري، تنها به عواطف منفي راجع است،‌ حال آنكه قضية (ب) با عواطف مثبت‌تر سروكاردارد.

در پايان بايد گفت كه نظرية هومنز را مي‌توان به عنوان نظري خلاصه كرد كه كنشگر را يك سودجوي عاقل مي‌انگارد. به هر روي، او نتوانسته بود حالتهاي ذهني يا ساختارهاي پهن‌دامنه را از نظام فكري خويش كاملاً ريشه كن كند. براي مثال، وادار به پذيرش اين نكته شده بود كه تاريخ نهادي در رفتار فردي تفاوتهايي ايجاد مي‌كند. هومنز پذيرفته بود كه درمورد آگاهي، نياز به «روانشناسي بسيار توسعه‌يافته‌تري» داريم.

هومنز با وجود چنين پذيرشهايي، همچنان يك رفتار‌شناس باقي‌ماند، رفتار‌شناسي كه پيگيرانه در سطح فردي كار مي‌كرد و معتقد بود كه اگر رفتار اجتماعي بنيادي را به درستي درك كنيم،‌ساختارهاي پهن‌دامنه را نيز بهتر درخواهيم يافت. او به اين نتيجه رسيد كه فراگردهاي تبادلي در سطح فردي و اجتماعي«يكي»‌اند، هرچند قبول داشت كه در سطح اجتماعي «شيوة تركيب اين فراگردهاي بنيادي، پيچيده‌تر است».

(ريتزر؛ 1379، خلاصة ص431 و 432)

تئوری دورکیم در زمینه خودکشی و آنومی و میزان خشنودی فرد:

دورکیم در تئوری خود به نقش میزان احساس انسجام اجتماعی و پیوند فرد در گروه تاکید دارد و معتقد است هر چه فرد بیشتر در گروه جذب شده و پیوندهای عمیق تری با گروه داشته باشد. در نهایت باعث آرامش و خشنودی وی می گردد و به عکس عدم پیوند فرد با گروه باعث بروز انواع ناراحتی ها و کج روی های فردی که ریشه در ناخشنودی وی دارد می گردد.

دورکیم افزایش توقعات را به منشاء جامعه آنومیک ارجاع می دهد و به عنوان مقدمه ای برای بروز انواع ناراحتی ها، اضطراب ها و نابسامانی های فردی و اجتماعی تلقی نموده و معتقد است . افزایش دامنه توقعات و شکاف بی نیازی ها و میزان حصول به آنها، زمینه ای است برای بروز انواع نارضایتی. فردگرایی مفرط ناشی از توجه به منافع فردی تشدید کننده این احساس بوده و در نهایت باعث خواهد شد که نفوذ نظارت کننده و تهدید کننده جامعه و نظام اخلاقی مشروعیت خود را از دست داده و فرد اعتماد خود را نسبت به آنها از دست بدهد و در نتیجه به ورطه هولناک توقعات فزاینده فرو افتد.

در این شرایط، شکافی عمیق بین خواسته های فردی و میزان ارضاء آن به وقوع می پیوندد که مقدمه بروز انواع ناراحتی ها، اضطرابات و انحرافات است.

نظریه رابطه اجتماعی دورکیم:

در این نظریه رضایت از زندگی تابع نوع، شدت و چگونگی رابطه اجتماعی است. رابطه اجتماعی از دو جهت بر رضایت فرد از زندگی اثر می گذارد. از یک سو با تامین نیازهای عاطفی، شناختی و حتی مالی فرد رضایت او راافزایش می دهد و از سوی دیگر از طریق مهارتها تمایلات افراد از آرزوهای بی پایان و ارضاء نشدنی جلوگیری می کند. دورکیم بارزترین نماینده این نظریه به شمار میآید.

به نظر دورکیم در جریان انتقال از همبستگی مکانیکی به همبستگی ارگانیکی به ارزش های جمعی تضعیف می یابد.

تعهد افراد به جامعه کاهش می یابد و هر فردی می کوشد تا تمایلات شخص خود را دنبال کند. آنچه که هیچ سدی در برابر تمایلات فردی وجود ندارد، هیچ نوع امکانات و شرایط عینی قادر به پاسخ گویی آن نیست.

پیوند فرد با جمع- که سرچشمه اخلاقیات- این تمایلات را مهار می کند.

او می نویسد: «شهوات بشری فقط در برابر یک نیروی اخلاقی معتبر باز می ایستد . اگرهیچ نوع اقتدار اخلاقی وجود نداشته باشد، تنها قانون جنگل فرمانروا خواهد بود و ستیزه جویی به صورت پنهان یا به شکل حاد، الزاماً حالتی مزمن به خود خواهد گرفت» (عبدی، 1378، ص165).

به نظر دورکیم انسان ها موجوداتی با آرزوهای نامحدوداند، آنان برخلاف جانوران دیگر با برآورده شدن نیازهای زیستیشان سیری نمی پذیرند. انسان هر چه قدر که بیشتر داشته باشد، بیشتر هم می خواهد و براورده شدن هر نیازی به جای کاستن از آرزوهای انسان، نیازهای تازه ای را هم برمی انگیزد.

از این سیری ناپذیری طبیعی نوع بشر چنین برمی آید که آرزوهای انسان را تنها می توان با نظارت های خارجی، یعنی با نظارت های اجتماعی مهار کرد. جامعه بر آرزوهای محدود بشری محدودیت هایی را تحمیل می کند و نیروی تنظیم کننده ای می سازد که باید همان نقشی را در برآورده کردن نیازهای اخلاقی انسان بازی کند که ارگانیسم در برآورده ساختن نیازهای جسمی ایفا میکند.

«در جوامع خوب تنظیم شده، نظارت های اجتماعی، بر گرایش های فردی یک رشته محدودیت هایی می نهند، چرا که هر فردی در محدوده خویش تشخیص می دهد که تا چه حدی می تواند به بلند پروازی هایش میدان دهد. بدین سان هدف و سرانجامی بر سوداهای فرد نهاده
می شود» (کوزر، 1379، ص 191).

بدین سان، دورکیم مفهوم اصلی مورد نظر خود یعنی آنومی را پیش میکشد، توصیفی که از مفهوم آنومی[5] دورکیم ارائه شده، به روشنی ارتباط آن را با رضایت از زندگی بیان می کند. مفهوم آنومی در معانی کوناکون به کار رفتهاست. دورکیم این مفهوم را واجد سه خصیصه می دانست:

تشویش یا اضطراب دردناک، احساس جدایی از معیارها و استانداردهای گروه، احساس
بی نشاطی یا فقدان هدفی معین بی هدفی ناظر به فقدان ارزش هایی است که به زندگی جهت یا هدف بدهد. تضعیف و از دست رفتن ارزش های درونی و اجتماعی نیز در این گونه فرعی قرار می گیرد.

در معنای دیگر آنومی به عنوان تضاد هنجارها به کار رفته است. تضاد بین جهت گیری هایی تعاونی و همیارانه و رقابت جویانه جهت گیری فعالانه و جهت گیری انفعالی- نمونه ای از این نوع تضادها به شمار می آید. دورکیم معتقد است. افزایش پیچیدگی سیستم اجتماعی به رشد فردگرایی اعضای سیستم و در نتیجه به رشد بی قاعدگی منتهی می شود. دورکیم درصدد بود که نشان دهد جامعه ای که افراد آن به وسیله نظامی از ارزش ها و هنجارها یا به تعبیر دیگر- اخلاقیات- هدایت می شوند ، رضایت بیشتری از موقعیت خود درنظام کار دارند. مذهب یکی از وسایل ایجاد کنترل و انسجام اجتماعی است که در جوامع سنتی که دارای همبستگی مکانیکی هست قوی می باشد.

«مذهب یک جامعه نهاد است ، انچه که این جامعه را تشکیل می دهد، مجموعه ای از اعتقادات، اعمال مشترک نزد هواداران است که سنتی و در نتیجه الزامی است . هر اندازه این حالت جمعی متعدد و قوی باشد به همان اندازه جمع مذهبی یکپارچه و مستحکم خواهد بود و هم چنین به موجب آن قدرت مصون سازی خواهد داشت» (دورکیم، 1378، ص188).

دورکیم مشکل جامعه جدید رااساساً واجد خصلتی اخلاقی می داند. به نظر او اولویت دادن به منافع گروهی هر چه باشد، همیشه خصلتی اخلاقی دارد؛ چون لازمه آن روحیه ایثار و از خودگذشتگی است. بر پایه همین دیدگاه می توان نتیجه گرفت توجه روزافزون فرد به تمایلات و خواسته های فردی به معنای کاهش اقتدار اخلاقی است. راه ایجاد اقتدار اخلاقی، ایجاد گروه صنفی و حرفه ای است. این راه حل نیز از درون دیدگاه دورکیم برمی آید. «اخلاق، برخاسته ازگروه و جمع است. ازطریق روابط متقابل، صمیمیت و احساس مشترک، تکلیف و تعهدایجاد می شود. گروه فقط مرجع اقتدار اخلاقی برای اداره زندگی اعضایش نیست، بلکه نوعی سرچشمه خود بنیاد است از گروه گرمی برخیزد که دلها را گرم می کند. بدان نیرو و حیات می بخشید، دریچه دل را به روی مهر و علاقه می گشاید و یخ خودخواهی را آب می کند.» (عبدی، 1378، ص166).

به نظر دورکیم تمدن جدید و جامعه ای که از همبستگی مکانیکی گذر کرده، خوشبختی را کاهش داده است.

دورکیم در برابر کسانی که معتقد بودند جستجوی خوشبختی از طریق افزایش بازدهی موجب انگیزه و رشد تقسیم کار در عصر جدید است. این استدلال را نادرست و بی پایه و اساسی
می داند و معتقد است که با توسعه تقسیم کار خوشبختی و شادکامی آدمیان الزاماً بیشتر نشده است و دلیل این امر نیز ضعیف تر شدن حسن صیانت ذات در جوامع متمدن است. بنابر نظر دورکیم، هر کجا که این غریزه قوی و گسترده باشد، نشاط و سرزندگی و امید انسان به ادامه زندگی در اوج است و هر کجا که این غریزه رو به ضعف گذارد به تبع آن حس بیزاری او از زندگی قوی تر می شود.

دورکیم آثار مثبت فرد و جامعه از طریق گروه های میانی را تنها برای جامعه نمی دید. از دیدگاه او، وجود این گروه ها سرچشمه شادی و شادکامی برای فرد است. وی می گوید: «تنهاجامعه نیست که به تشکیل شدن این گروه های خاص علاقمند است فرد هم به نوبه خود در ایجاد این گروه ها سرچشمه ای برای شادی و شادکامی خویش می بیند. زیستن به حالت آماده باش جنگی آن هم در بین همراهان و همدمان خویش به هیچ وجه برای انسان مفید نیست. احساس خصومت عمومی و بی اعتمادی متقابل که از آن برمی خیزد و فشار روحی حاصل از آن هنگامی که مزمن و ریشه دار شوند صورتی دردناک پیدا می کنند. «هنگامی که افراد منافع مشترکی پیدا می کنند و متمدن می شوند . تنها به خاطر دفاع از ان منابع نیست. به خاطر این است که در بین رقابت ها نباشند و از لذت و همدلی و یگانگی بادیگران بهره مند شوند. یعنی خلاصه زندگی اخلاقی واحدی با یکدیگر داشته باشند. این جملات به خوبی نشان می هد که رابطه اجتماعی از دیدگاه دورکیم چگونه در رضایت فرد و احساس خشنودی او موثر است» (همان، ص 167).

در این جا نظریه های مربوط به تعریف رضایت شغلی، نظریه های عوامل رضایت شغلی و نظریه هایی که به اعمال و رفتار و مدیریت می پردازند و چگونگی تاثیر آن بر رضایت شغلی مرور خواهد شد.

3-1 نظریه برابری: استاسی آدامز[6]:

هنگامی که فردی عضو سازمانی می شود علاوه بر پیمان اقتصادی که برای دستمزدها، ساعت های کار و ویژگی های محل کار با سازمان می بندد، یک پیمان روان شناختی نیز با سازمان دارد که این موضوع وضع درگیری روانی هر کارمند را با سیستم تعیین وتعریف میکند. کارمندان می پذیرند که میزانی از کار و کوشش و وفاداری خود را به سیستم بدهند، ولی در برابر آن علاوه بر پاداش های اقتصادی، امنیت، رفتار انسانی، پیوندهای سودبخش با مردم و پشتیبانی برای دستیابی به آرزوهای خود را از سازمان بخواهند. اگر سازمان تنها به پیمان اقتصادی تن دهد و پیمان روان شناختی را نادیده بگیرد کارکنان سازمان به رضایت کاری و کارکرد اندک گرایش می یابند؛ زیرا توقعات آنها نادیده گرفته شده است. اگر هر دو پیمان مذکور به کار بسته شوند، رضایت کارکنان در کار بالا خواهد رفت.

از سویی نیز همه کارکنان به روشی منصفانه در پاداش هایی که از سازمان دریافت میکنند، دلبستگی دارند. این موضوع عدالت در همه گونه پاداش اعم از اقتصادی و روانشناختی و ... صادق است. نظریه برابری احساس ها و واکنش های کارمند رابه نظام پاداش ها روشن می سازد. این نظریه میگوید یک کارمند گرایش به آن دارد که از طریق هم سنجی درون داده ها و پاداش های خود در کار و یا در درون داده ها و پاداش های دیگران درباره عدالت و برابری سازمان داوری کند.

دراین زمینه سه حالت می تواند پیش آید یا اینکه احساس کنند کمتر از درون داده ها دریافت داشته اند و این منجر به نارضایتی آنان می شود، یا احساس کنند عدالت و انصاف رعایت شده که در این صورت احساس رضایت به آنان دست دهد. اگر بیش از اندازه پاداشی دریافت کنند به افزودن تلاش خود در سازمان گرایش پیدا میکنند و یا ارزش پاداشهایی که دریافت نموده اند، پایین می آورند.

3-2 نظریه ارزش لاک:

بر مبنای این نظریه، رضایت شغلی بستگی به این دارد که پاداش ها یا نتایج فراهم شده توسط شغل تا چه حد باانتظارات و ارزش های فردمطابقت دارد. هر چه پاداش های ارائه شده با ارزش های فردی تناسب بیشتری داشته باشد، رضایت فرد نیز بالاتر خواهد بود.

براساس این نظریه اگر بدانیم هر فرد کدامیک از نتایج مرتبط باکار را ارزشمند می شمارد، می توانیم از این اطلاعات برای پیش بینی تاثیر چنین عواملی بر رضایت شغلی آنها استفاده کنیم. هرچه ارزش و اهمیت عاملی بیشتر باشد آن عامل می تواند تغییرات بیشتری را در رضایت شغلی فردایجاد نماید. بنابراین چنانچه کارکنان یک سازمان برای استقلال و خود مختاری در کار ارزش و اهمیت زیادی قائل باشند، تغییر در این متغیر، رضایت شغلی رابه طور زیادی تغییر می دهد. اما اگر به پول ارزش زیادی میدهند، تغییر در حقوق و مزایا موجب تغییر در رضایت شغلی آنها میشود.

3-3 نظریه وروم:

روم پیشنهاد میکند که برای پیش بینی رضایت شغلی ضرورت دارد که دریابیم که مردم چه چیزی را ترجیح می دهند و چه میزان اسایش و رفاه از شغل خود تصور می کنند. این تمایلات موجب رضایت آنان می شوند. به عقیده وی مردم براساس نظرات خود نتایج کار را مهم ارزیابی می کنند. بر این اساس میزان انگیزش و رضایت فرد ا کارش بر میزان انتظار او مبتنی است. ارزیابی و میزان موفقیت فرددر کارش مبتنی بر پاداش کسب موفقیت است و ارزشی که فرد برای کار خود قائل می شود به میزان اهمیتی بستگی دارد که شخص برای موفقیت و پاداش کار قائل است .

3-4 نظریه آرنولد و فلدمن:

براساس نظر این دو، رضایت شغلی از اختلاف بین آنچه افراد از شغل خود انتظار دارند و آنچه واقعاً از شغل آنها به دست می آید حاصل می شود. اگر ویژگی های شغلی کمتر از مقدار مطلوب باشد ناراضی و اگر اختلاف بین واقعیات و ایده آل وجود نداشته باشد راضی و اگر بیشتر از انتظار واقعیت های شغلی وجود داشته باشند کارمند خیلی راضی خواهد بود. البته این انتظارات و شرایط از مقایسه ای که شخص بین خود و افراد دیگر در سایر قسمت ها و یا حتی در خارج از سازمان انجام میدهد، حاصل می گردد.

3-5 نظریه هاپاک:

هاپاک معتقد است که رضایت شغلی برآیند برداری از عوامل روانی، فیزیولوژیکی و محیطی است. به عقیده او کارمند راضی از شغل در یک حالت تعادل نسبت به ارضاء نیازهای سه گانه روانی، فیزیکی و محیطی قرار دارد.

3-6 مدل انتظار:

براساس این مدل مردم هنگامی از کار خود رضایت خواهند داشت که فکر می کنند کار آنها به نتیجه ارزشمندی منجر شده است و وقتی چنین اعتقادی پیدا کردند بسیار خواهند کوشید.

3-7 نظریه وبلن

وبلن بیشتر به مسئله نارضایتی توجه دارد. او علت نارضایتی را در پدیده مصرف نمایشی جستجو می کند. توسعه نیازها و عدم انطباق آن با قدرت خرید افراد سبب گردیده در بسیاری از کشورها با وجود افزایش قدرت خرید افراد رضایت خاطر آنها کاهش یابد. این پدیده را وبلن تحت عنوان مصرف نمایشی بیان می کند. گرایش به مصرف تحت تاثیر عوامل گوناگون در قشرهای وسیعی از جمعیت باسرعت ز

انتشار : ۴ فروردین ۱۳۹۶

بانک های اطلاعاتی

مروري بر بانك‌هاي اطلاعاتي

يكي از مهمترين بخش‌هاي هر برنامه كاربردي اطلاعاتي آن است كه با چگونگي ذخيره و بازيابي اطلاعات سروكار دارد. در اين فصل مروري بر مفهوم بانك اطلاعاتي و انواع آن خواهيم داشت.

تعريف بانك اطلاعاتي

بانك اطلاعاتي مجموعه‌اي از داده‌هاي پايدار است كه توسط برنامه‌هاي كاربردي موجود در يك موسسه مورد استفاده قرار مي‌گيرد. منظور از پايداري اين است كه نوع داده‌هاي بانك اطلاعاتي با داده‌هاي ناپايداري مثل داده‌هاي ورودي داده‌هاي خروجي دستورات كنترلي صف‌ها بلوك‌هاي كنترل نرم‌افزار نتايج موقت و به طور كلي تمام داده‌هايي كه ماهيت آن‌ها حالت گذرا دارد متفاوت است.

بانك‌هاي اطلاعاتي از نظر فيزيكي فايل‌هايي هستند كه در سيستم‌هاي كامپيوتري براي ذخيره و بازيابي اطلاعات به كار مي‌روند. برنامه‌هاي كاربردي مستقيماً نمي‌توانند اين فايل‌ها را دستكاري كنند بلكه براي پردازش اين فايل‌ها فرمان‌هايي را به سيستم‌هاي مديريت بانك اطلاعاتي (DBMS)صادر مي‌كنند. بنابراين سيستم‌هاي مديريت بانك اطلاعاتي واسط ميان كاربران و بانك‌هاي اطلاعاتي‌اند.

به اين دليل مي‌گوييم داده‌هاي بانك اطلاعاتي پايدار است كه وقتي داده‌ها توسط سيستم مديريت بانك اطلاعاتي براي ورود به بانك اطلاعاتي پذيرفته شده‌اند فقط در صورتي مي‌توانند حذف شوند كه درخواستي به اين سيستم وارد شده و اجازه حذف به آن داده شود. يعني با اثرات جانبي ناشي از اجراي برنامه حذف نخواهند شد.

توجه داشته باشيد كه منظور از موسسه در تعريف بانك اطلاعاتي هر سازمان اقتصادي، علمي ، فني و غيره است. موسسه ممكن است يك واحد مستقل ، يا يك شركت بزرگ باشد مانند:

- شركت توليدي - دانشگاه - اداره دولتي

- بيمارستان - بانك

هر موسسه داده‌هايي راجع به عمليات خود نگهداري مي‌كند. اين داده‌ها همان داده‌هاي پايدار هستند.

سيستم بانك اطلاعاتي چيست؟

سيستم بانك اطلاعاتي ، سيستم كامپيوتري نگهداري داده‌هاست . بانك اطلاعاتي را مي‌توان بستري براي نگهداري داده‌ها در نظر گرفت. كاربران سيستم مي‌توانند عمليات گوناگوني را بر روي اين فايل‌ها انجام دهند:

- افزودن فايل‌هاي جديد و خالي به بانك اطلاعاتي

- افزودن داده‌ها به فايل‌هاي موجود

- بازيابي داده‌ها از فايل‌هاي موجود

- تغيير داده‌هاي فايل‌هاي موجود

- حذف داده‌ها از فايل موجود

- حذف فايل‌هايي از بانك اطلاعاتي

به عبارت ساده‌تر، سيستم بانك اطلاعاتي يك سيستم كامپيوتري است كه هدف آن ذخيره اطلاعات است و كاربران مي‌توانند اطلاعات آن را بازيابي يا به هنگام‌سازي كنند.

يك بانك اطلاعاتي ساده از چهار مولفه تشكيل شده است :

- داده‌ها - نرم‌افزار

- سخت افزار - كاربران

هر يك از اين چهار مولفه را به طور مختصر شرح خواهيم داد:

داده‌ها

سيستم‌هاي بانك اطلاعاتي در كامپيوترهاي شخصي و كامپيوترهاي بزرگ (يا سرور) به كار گرفته مي‌شود. بديهي است كه قابليت‌هايي كه سيستم بانك اطلاعاتي ارائه مي‌كند تا حد زيادي به كامپيوتري كه اين سيستم بر روي آن نصب است، بستگي دارد. سيستم‌ها بر روي كامپيوترهاي بزرگ معمولاً چند كاربره هستند، در حالي كه سيستم‌ها بر روي كامپيوترهاي شخصي، تك كاربره مي‌باشند به طور كلي، داده‌ها در بانك اطلاعاتي ، به خصوص در سيستم‌هاي بزرگ، هم به صورت مجتمع و هم به صورت اشتراكي هستند. اين دو جنبه، يعني مجتمع و اشتراكي بودن داده‌ها در محيط‌هاي بزرگ به عنوان امتياز سيستم‌هاي بانك اطلاعاتي محسوب مي‌شود و در سيستم‌هاي كوچك نيز ارزشمند است. هر كدام از اين دو جنبه را به طور مختصر شرح مي‌دهيم.

- مفهوم مجتمع بودن اين است كه بانك اطلاعاتي مجموعه‌اي از فايل‌ها است كه بخشي از اطلاعات اضافي از آن حذف شده‌اند.

- مفهوم مشترك بودنایناست كه داده‌هاي موجود در بانك اطلاعاتي مي‌تواند بين كابران مختلف به اشتراك گذاشته شود، يعني هر يك از كاربران مي‌توانند از يك بخش از داده‌ها براي اهداف خاصي استفاده كنند.

كاربران مختلف مي‌توانند به يك بخش از داده‌ها دستيابي داشته باشند. اين شيوه اشتراك و همزماني از اين واقعيت ناشي مي‌شود كه بانك اطلاعاتي مجتمع است.

سخت افزار

قطعات سخت افزاري سيستم شامل موارد زير است :

- حافظه‌هاي جانبي ( معمولاً ديسك‌ها) كه براي ذخيره داده‌ها به كار مي‌روند و دستگاه‌هاي ورودي ، خروجي ، (مثل درايوها) ، گرداننده‌هاي دستگاه‌ها، كانال‌هاي ورودي ـ خروجي و ...

- پردازنده‌هاي سخت‌افزار و حافظه‌هاي اصلي آن‌ها كه براي پشتيباني از اجراي نرم‌افزار بانك اطلاعاتي به كار مي‌روند.

نـرم‌افـزار

بين بانك اطلاعاتي فيزيكي (مثلاً داده‌هاي ذخيره شده) و كاربران سيستم ، لايه‌اي از نرم‌افزار وجود دارد كه سيستم مديريت بانك اطلاعاتي نام دارد. امكاناتي مثل حذف و اضافه فايل‌ها، بازيابي داده‌ها از آن‌ها و به هنگام‌سازي اين فايل‌ها از طريق سيستم مديريت بانك اطلاعاتي ارائه مي‌شود. يكي از كارهايي كه سيستم مديريت بانك اطلاعاتي انجام مي‌دهد اين است كه كاربران را از مواجه شدن با جزئيات سخت‌افزاري دور مي‌كند.

كـاربـران

كاربران اطلاعاتي را مي‌توان به سه دسته تقسيم كرد:

- دسته اول ، برنامه‌نويسان كاربردي هستند كه برنامه‌هاي كاربردي بانك اطلاعاتي را به زبان‌هاي خاصي مي‌نويسند. اين برنامه‌ها، درخواست مناسبي را به سيستم مديريت بانك اطلاعاتي ارسال مي‌كنند تا به بانك اطلاعاتي دستيابي داشته باشند.

- دسته دوم ، كاربران نهايي هستند كه از طريق ايستگاه‌هاي كاري يا پايانه به سيستم دستيابي دارند. هر كاربر مي‌تواند از طريق برنامه‌هاي كاربردي به بانك اطلاعاتي دستيابي داشته باشد.

دسته سوم : مدير بانك اطلاعاتي است. وظيفه اين دسته از كاربران ، مديريت بر داده‌هاي بانك اطلاعاتي است كه مفهوم داده‌ها را درك مي‌كنند و نياز موسسه به داده‌ها را در سطح مديريت عالي قرار مي‌دهند.

مزاياي استفاده از بانك اطلاعاتي

براي اين كه با مزاياي استفاده از بانك اطلاعاتي آشنا شويد، بايد بدانيد كه موسسات معمولاً داده‌هاي خود را به دو شكل ذخيره مي‌كنند:

سيستم‌هاي فايل . در اين سيستم ، هر يك از فايل‌هاي مربوط به داده‌هاي موجود در موسسه ، مستقل از ديگري مورد استفاده قرار مي‌گيرد. موسسه براي بهره‌برداري از اين سيستم ، به ازاي هر فايل ، يك يا چند برنامه كاربردي مي‌نويسد . اين برنامه‌هاي كاربردي هر كدام مستقيماً به داده‌هاي فايل دستيابي دارند.

در چنين سيستمي ، برقراري ارتباط بين فايل‌هاي مختلف و به دست آوردن اطلاعات جديد دشوار است. علاوه بر اين داده‌هاي تكراري در فايل‌هاي مختلف ذخيره مي‌شوند.

سيستم بانك اطلاعاتي : در چنين سيستمي ، داده‌ها در يك بانك اطلاعاتي قرار دارند كه با مفهوم آن در ابتداي بحث آشنا شديد. مزاياي سيستم بانك اطلاعاتي عبارتند از:

- جلوگيري از اتلاف حافظه در ذخيره كردن داده‌ها.

- ايجاد اطمينان نسبت به گزارش‌هاي به دست آمده.

- ساده بودن اخذ گزارش‌هاي جديد.

- بالا بودن سرعت پردازش داده‌ها.

- استقلال داده‌ها از سيستم كاربردي.

- تمركز در مديريت داده‌ها.

انواع بانك‌هاي اطلاعاتي

براي سازمان‌دهي داده‌ها و روابط بين آن‌ها راههاي گوناگوني وجود دارد. سه الگوي اصلي ، تشكيل سه نوع بانك اطلاعاتي را مي‌دهند.

بانك اطلاعاتي هرمي

در اين الگو، اطلاعات به صورت درختي در اختيار كاربران قرار مي‌گيرد. داده‌ها در بخش‌هايي به نام قطعه ذخيره مي‌شوند. قطعه بالاي نمودار ريشه نام دارد. ريشه به صورت رابطه پدر – فرزندي به قطعات زيرين وصل مي‌شود. قطع پدر مي‌تواند چندين فرزند داشته باشد، ولي هر فرزند فقط يك پدر دارد.

بانك اطلاعاتي شبكه‌اي

اين شكل ، حالت تغييريافته الگوي هرمي است. اين دو الگو به آساني قابل تبديل به يكديگر هستند. در الگوي هرمي مي‌توان يك عامل را به چند عامل پيوند داد، ولي در الگوي شبكه‌اي مي‌توان چندين عامل را پيوند داد.

بانك اطلاعاتي رابطه‌اي

در سيستم بانك اطلاعاتي رابطه‌اي، هر يك از فايل‌هاي بانك اطلاعاتي را يك جدول مي‌نامند. به عبارت ديگر ، بانك اطلاعاتي مجموعه‌اي از جدول ‌هاست و هر جدول حاوي داده‌هاي مرتبط به هم است. كه در هر جدول هر ستون را يك فيلد و هر سطر را يك ركورد گويند. بنابراين ، هر ركورد بانك اطلاعاتي حاوي چند فيلد است كه هر فيلد از نوع خاصي است.

نكته ديگري كه در مورد جدول‌ها قابل توجه است ، فيلد كليد اوليه است. اين ، فيلد مشخصه هر ركورد است و در هيچ دو ركوردي از جدول يكسان نيست.

انـواع رابـطه

همان‌طور كه از نام بانك اطلاعاتي رابطه‌اي برمي‌آيد. رابطه ، عنصر مهمي در اين نوع بانك اطلاعاتي محسوب مي‌شود. به عبارت ديگر، قدرت بانك اطلاعاتي رابطه‌اي ، ناشي از رابطه‌اي است كه جدول‌هاي بانك اطلاعاتي مي‌توانند با يكديگر داشته باشند. براي اين كه جدول‌ها با يكديگر رابطه برقرار كنند، بايد داراي فيلد كليد اصلي باشند، زيرا رابطه بر اساس اين فيلد صورت مي‌گيرد. جدول‌هاي بانك اطلاعاتي به شكل‌هاي مختلف مي‌توانند با يكديگر رابطه داشته باشند كه به شرح آن‌ها خواهيم پرداخت.

رايطه يك به يك : در اين نوع رابطه ، يك ركورد با يك ركورد از جدول ديگر ارتباط برقرار مي‌كند.

رابطه يك به چند : اين رابطه ، متداول‌ترين رابطه در بانك اطلاعاتي است كه در آن ، يك ركورد از جدولي با چند ركورد از جدول ديگر مطابقت مي‌كند.

رابطه چند به چند : در اين رابطه ، چند ركورد از يك جدول با چند ركورد از جدول ديگر تطبيق مي‌كند. اين نوع رابطه معمولاً در بانك اطلاعاتي رخ نمي‌دهد. ولي براي ايجاد چنين رابطه‌اي ، بايد جدول ديگري به نام جدول اتصال ، بين دو جدول ديگر قرار داد , تا رابطه چند به چند را به دو رابطه يك به چند تبديل كند.

طراحي بانك اطلاعاتي

اطلاعات در سيستم بانك اطلاعاتي رابطه‌اي بين چند جدول توزيع مي‌شود تا ذخيره‌سازي اطلاعات و بازيابي اطلاعات بهينه شود. جدول‌ها با فيلدهاي مشتركي ارتباط داده مي‌شوند به طوري كه اطلاعات مي‌توانند به شيوه‌هاي موثري استخراج و نمايش داده شوند. اگر بانك اطلاعاتي خوب طراحي شده باشد مي‌تواند ابزار مهمي براي مديريت بر اطلاعات شخصي يا تجاري باشد، ولي اگر طراحي آن خوب صورت نگيرد، ارزشي نخواهد داشت. هر چه وقت بيشتري در طراحي و تحليل داده‌ها صورت گيرد، نتيجه بهتري به دست مي‌آيد.

وقتي طراحي كامل و مرور شد، به راحتي مي‌توان بانك اطلاعاتي را ايجاد كرد.

فرآيند طراحي ، با تحليل كارهايي مي‌شود كه براي بانك اطلاعاتي مورد نياز است. اول بايد مشخص كنيد كه سيستم چه كاري را بايد براي كاربر انجام دهد. با كاربران مصاحبه كنيد تا به خواسته‌هاي آن‌ها پي ببريد. توجه داشته باشيد كه فرآيند طراحي يك فرآيند تكراري است. وقتي كاربران مي‌خواهند از سيستم جديد استفاده كنند، راجع به ويژگي‌هاي آن فكر مي‌كنند، مثل فرم ورود داده‌ها، تقاضاهاي ويژه و فيلدهاي محاسباتي.

از طرفي ديگر ، طراحي بايد جايي خاتمه يابد و توسعه بانك اطلاعاتي شروع شود. در اين صورت، خواسته‌هاي ديگر سيستم را مي‌توانيد در نسخ بعدي سيستم منظور كنيد. فرآيند طراحي بانك اطلاعاتي را مي‌توان در هشت مرحله انجام داد كه هر مرحله هدف خاصي را دنبال مي‌كند:

تعيين كنيد كه كاربران چه انتظاري از بانك اطلاعاتي دارند و چه داده‌هايي بايد در خروجي ظاهر شوند.
توزيع داده‌ها را برنامه‌ريزي كنيد (چه داده‌هايي در چه جدول‌هايي قرار گيرند).
فيلدهاي هر ركورد را در هر جدول مشخص كنيد.
براي هر جدول يك فيلد منحصربه فرد تعريف كنيد تا تضمين شود كه هيچ دو ركوردي يكسان نيستند.
تعيين كنيد كه جدول‌ها چگونه بايد با يكديگر ارتباط داشته باشند.
طراحي را با كاربران مرور كنيد.
جدول‌ها را ايجاد كرده داده‌ها را وارد كنيد.
كارآيي بانك اطلاعاتي را تحليل و بهينه‌سازي كنيد.

مقايسه سه نوع بانك اطلاعاتي

همنطور كه ديديد، سه نوع بانك اطلاعاتي را مي‌توان ايجاد كرد كه عبارتند از هرمي ، شبكه‌اي و رابطه‌اي كه اكنون به بررسي نقاط ضعف و قوت هر كدام مي‌پردازيم. توانمندي اصل يالوهاي هرمي و شبكه‌اي در كارآيي آن‌ها است. به عنوان مثال ، از الگوي هرمي مي‌توان در سيستم هواپيمايي استفاده كرد كه ميليون‌ها جا را ذخيره مي‌كند.

عيب روش‌هاي هرمي و شبكه‌اي اين است كه همه راههاي دستيبابي ، مسيرها و فهرست‌ها بايد از قبل مشخص باشد. پس از اين كه تعريف شدند به راحتي قابل تعريف نيستند. لذا، انعطاف‌پذيري آن‌ها بسيار كم است. نياز به برنامه‌نويسي زيادي دارند، وقت گير بوده نصب و نوسازي آن‌ها دشوار است.

قدرت الگوي رابطه‌اي، انعطاف‌پذيري آن در پذيرش خواسته‌هاي جديد، تركيب اطلاعات از منابع مختلف ، سهولت طراحي و نگهداري ، و افزودن اطلاعات بدون تاثثرگذاري در داده‌ها و برنامه‌هاي موجود است. عيب عمده آن ، كندي نسبي آن است ، زيرا بايد حجم زيادي از داده‌ها را كه بر روي ديسك ذخيره شده‌اند بازيابي كند، رابطه بين آن‌ها را تشخيص دهد و اطلاعات مناسب را در اختيار قرار دهد.

کاربردهای شبکه های کامپیوتری

قبل از پرداختن به جزئیات فنی ، بهتر است کمی درباره اینکه چرا مردم به شبکه های کامپیوتری اهمیت می دهند و چرا از آنها استفاده می کنند، صحبت کنیم، چرا که اگر کسی به شبکه اهمیت نمی داد اصلا شبکه ای ساخته نمی شد. ابتدا از کاربرد های سنتی شروع می کنیم و سپس به کاربردهای جدیدتر خواهیم پرداخت .

کاربرد های تجاری:

اکثر شرکت ها تعداد زیادی کامپیوتر برای کارهای مختلف دارند. شاید در ابتدا این کامپیوتر ها از یکدیگر جدا باشند، ولی در مرحله ای از کار برای یکپارچه کردن اطلاعات کل شرکت، مدیریت تصمیم می گیرد تا آنها را به هم متصل کند .

به بیان کلی تر، اشتراک منابع به ما اجازه می دهد تا برنامه ها، تجهیزات و به خصوص داده ها را صرفنظر از موقعیت فیزیکی افراد ومنابع در اختیار همه آنهایی که به این شبکه متصلند، قرار دهیم. ساده ترین مثال آن چاپگریست که برای تمام کارکنان یک دفتر به اشتراک گذاشته شده است .

پیداست که تک تک این افراد به یک چاپگر اختصاصی نیاز ندارند، و علاوه بر آن یک چاپگر شبکه اغلب ارزانتر، سریعتر و کم هزینه تر از تعداد زیادی چاپگرهای پراکنده است .

با این حال اشتراک اطلاعات بسیار مهمتر از اشتراک تجهیزات فیزیکی است. امروزه تمام شرکت های بزرگ و متوسط به شدت به اطلاعات کامپیوتری خود وابسته اند. بانکی که تمام کامپیوترهای آن از کار افتاده باشند، پنج دقیقه هم نمی تواند دوام بیاورد. حتی شرکت های کوچکی مانند آژانس های مسافرتی و دفاتر خدمات حقوقی نیز به شدت به اطلاعات کامپیوتری خود متکی هستند. در یک شرکت کوچک تمام کامپیوترها به احتمال زیاد در یک دفتر قرار دارند، در حالیکه کامپیوترهای یک شرکت بزرگ می تواند در یک یا چند پایگاه داده متمرکز باشد، و کارمندان شرکت بایستی بتوانند از راه دور به آنها دسترسی داشته باشند. در این مدل، اطلاعات در کامپیوترهای پر قدرتی به نام سرویس دهنده که اغلب در یک مرکز و تحت کنترل سرپرست سیستم قرار دارند نگهداری می شوند. کارمندان نیز که در اینجا به آنها مشتری گفته می شود از راه دور و از پای کامپیوترهای معمولی خود به اطلاعات دسترسی پیدا می کنند. اتصال کامپیوترهای مشتری و سرویس دهنده از طریق شبکه صورت می گیرد.

برای آرایش مدل مشتری سرویس دهنده گفته می شود، و در بسیاری از شبکه های کوچک و بزرگ کاربرد دارند چون مستقل از فاصله است. وب نیز بر مبنای همین مدل ساخته شده است، وقتی یک صفحه وب را باز می کنید، در واقع آنرا از سرویس دهنده وب دریافت کرده، و در کامپیوتر خود نمایش می دهید. در اکثر مواقع یک سرویس دهنده می تواند به تعداد زیادی مشتری سرویس بدهد .

سخت افزار شبکه :

اکنون وقت آن است که توجه خود را از مسایل متفرقه به موضوع اصلی معطوف کنیم. هیچ طبقه بندی پذیرفته شده ای که در بر گیرنده تمام انواع شبکه های کامپیوتری باشد وجود ندارد ، ولی در این میان می توان به 2 عامل مهم توجه کرد: تکنولوژی انتقال و اندازه شبکه .

این 2 را جداگانه بررسی می کنیم، امروزه دو تکنولوژی انتقال بیش از همه گسترش یافته و فراگیر هستند :

1- ارتباطات پخش

2- ارتباطات همتا به همتا

شبکه های پخش دارای یک کانال مخابراتی هستند که بین همه کامپیوترهای شبکه به اشتراک گذاشته شده است. هر یک از کامپیوترها می توانند پیامهای خود را در بسته های کوچک مخابره کنند و تمام کامپیوترها دیگران پیام ها را دریافت خواهند کرد. آدرس کامپیوتری که این بسته در حقیقت برای وی ارسال شده، در بخش از پیام نوشته می شود. هر کامپیوتر به محض دریافت بسته، آدرس گیرنده را چک می کند. اگر پیام برای او باشد، آنرا پردازش می کند ولی اگر پیام متعلق به دیگری باشد، به سادگی آنرا نادیده می گیرد .

در شبکه های همتا به همتا بین تک تک کامپیوتر ها مسیر ارتباطی مستقل وجود دارد. البته وقتی یک بسته بخواهد از کامپیوتری به کامپیوتر دیگر برود، احتمالا سر راه خود از چندین ماشین بینابین نیز عبور خواهد کرد. معمولا در این قبیل شبکه ها مسیرهای متعددی بین دو کامپیوتر خاص می توان برقرار کرد که از نظر طول مسیر با هم متفاوتند و یافتن کوتاهترین مسیر یکی از مسایل مهم در این گونه شبکه است.

شبکه های محلی

شبکه محلی، شبکه ایست خصوصی واقع در یک ساختمان یا مجتمع، که حداکثر ابعاد آن یکی دو کیلومتر باشد. از این نوع شبکه معمولا برای اتصال کامپیوترهای یک شرکت و به اشتراک گذاشتن منابع یا مبادله اطلاعات استفاده می شود. یک شبکه محلی 3 مشخصه اصلی دارد، که آنرا از سایر انواع شبکه متمایز می کند :

1) اندازه 2) تکنولوژی انتقال اطلاعات 3) توپولوژی

اندازه شبکه محلی بسیار محدود است، بگونه ایکه زمان انتقال سیگنال ها در ان بسیار کم و از قبل قابل پیش بینی است. دانستن این محدودیت ها برای طراحی شبکه بسیار مهم و اساسی است و باعث ساده تر شدن مدیریت شبکه نیز می شود .

تکنولوژی انتقال اطلاعات در شبکه محلی معمولا به کابل متکیست، سرعت انتقال اطلاعات بین 10 تا 100 میلیون بیست در ثانیه، تأخیر انتشار در آن کم، و خطا در آن بسیار اندک است .

توپولوژی های مختلفی برای شبکه های محلی پخش وجود دارد، در یک شبکه باس در هر لحظه فقط یکی از کامپیوترها مجاز به استفاده از خط و ارسال اطلاعات است، و تمام ماشین های دیگر بایستی در این مدت از ارسال هر گونه اطلاعات خودداری کنند. در این قبیل شبکه ها بایستی مکانیزمی برای حل اختلاف وجود داشته باشد .

نوع دیگری از شبکه های پخش، شبکه حلقوی است. در یک شبکه حلقوی، هر بیت اطلاعات به طور مستقل در شبکه اطلاعات منتشر می شود. در این نوع شبکه هم بایستی مکانیزمی برای حل اختلاف بین کامپیوترهای متخاصع وجود داشته باشد. اغلب این مکانیزم ها به نوعی نوبت بندی متکی هستند .

مدل مرجع TCP/IP

اکنون اجازه دهید به مدل مرجع به کار رفته در پدربزرگ شبکه های کامپیوتری، آرپانت و خلف آن اینترنت بپردازیم. آرپانت یک شبکه تحقیقاتی بود که توسط وزارت دفاع آمریکا پایه ریزی شد.

به تدریج صدها دانشگاه و مرکز دولتی بوسیله خطوط اجاره ای تلفن به این شبکه ملحق شدند. با پیشرفت مخابرات رادیویی و ماهواره ها، مشکلاتی در پروتکلهای ارتباطی آرپانت به وجود آمد، که انتخاب یک معماری مرجع جدید را الزامی می کرد. یکی از اولین اهداف آرپانت ارتباط یکپارچه شبکه های مختلف بود که بالاخره توسط مدل مرجع TCP/IP محقق شد. این مدل برای اولین بار در سال 1974 تعریف شده و در سال 1985 مورد تجدید نظر قرار گرفت .

SQL Server

در اين مبحث با مفهوم بانك اطلاعاتي و انواع ‌آن آشنا شديد. دو سيستم مديريت بانك اطلاعاتي رابطه‌اي كه كاربرد فراوان دارند، اوراكل و SQL Sevrer هستند.

بانك اطلاعاتي SQL Server

هر بانك ServerSQL داراي تعدادي از اشياء است كه جلوتر به ‌آن مي‌پردازيم. علاوه بر اين ، تعدادي از بانك‌هاي اطلاعاتي قبلاً ايجاد شدند و همراه اين سيستم وجود دارند.

اشياي بانك اطلاعاتي SQL Server

هر بانك اطلاعاتي داراي اشيايي است كه هر كدام نقش خاصي دارند. ايجاد بانك اطلاعاتي براي برآورده كردن اهداف تجاري مستلزم ايجاد و كاركردن با اين اشياء است .

شروع كار با 2000 SQL Server

محيط 2000 SQL Sever

در اين قسمت ياد خواهيد گرفت كه چگونه :

- ManagerEnterprise را آغاز كنيد.

- يك Server را راه‌اندازي كنيد.

- يك Server را به راه انداخته يا آن را متوقف كنيد.

- اشياء را در كنسول درختي نشان دهيد.

- از ManagerEnterprise خارج شويد.

2000 SQLSever Microsoft براي پشتيباني از پايگاههاي اطلاعاتي بزرگ و مهم طراحي شده است. مثل ذخيره سازي اطلاعات و تجارت الكترونيكي و پردازش تراكنش‌ها به صورت Online . براي بيان منظور ، ServerSQL ابزارهاي متعددي در اختيار شما قرار مي‌دهد، از جمله برنامه هاي كمكي مثل Bcp.exe كه براي كپي كردن اطلاعات ServerSQL به يك فايل معمولي به كار مي‌رود و ManagerEnterprise ، كه يك ابزار گرافيكي قوي و پيچيده براي مديريت پايگاههاي داده و خود ServerSQL مي‌باشد.

آشنايي با Enterprise Manager

ManagerEnterprise اولين ابزاري است كه براي مديريت ServerSQL به كار مي‌رود. با استفاده از رابط گرافيكي ManagerEnterprise مي‌توانيد:

- گروههايي از چندين نمونه ServerSQL تعريف كرده و هر يك از سرويس گيرنده‌هاي موجود در يك گروه را ثبت كنيد.

- پارامترهاي ServerSQL را براي هر يك از سرويس‌دهنده‌هاي ثبت شده تنظيم كنيد.

- در هر يك از سرويس دهنده‌هاي ثبت شده ، پايگاه داده بسازيد و آن‌ها را سازمان‌دهي كنيد، براي آن سرويس‌دهنده كاربراني تعريف كرده و حق دسترسي هر يك از آن‌ها را مشخص نماييد.

- امور مديريتي ServerSQL را بر روي هر يك از سرويس‌دهنده‌هاي ثبت شده تعريفی اجرا كنيد.

- با استفاده از AnalyzerQuery ، دستورات SQL نوشته و آن‌ها را تست كنيد.

- با استفاده از DesignerQuery ، محتويات جدول‌ها و نماها را مشاهده كنيد.

- هر يك از ويزاردهاي ServerSQL را فراخواني كنيد.

Microsofr Management Console

سيستم عامل ويندوز شامل برنامه‌اي است به نام ConsoleManagementMicrosoft يا به اختصار MMC، كه به عنوان يك چارچوب استاندارد براي مديريت برنامه‌هاي سرويس دهنده به كار مي‌رود يك "كنسول" ناميده مي‌شود. معمول‌ترين نوع كنسول ، Span-in مي‌باشد و ManagerEnterprise يك Span-in مي‌باشد و ManagerEnterprise بوده كه براي مديريت ServerSQL به كار مي‌رود. جهت كسب اطلاعات بيشتر در مورد MMC ، به Help ويندوز مراجعه كنيد.

آغاز كردن Enterprise Manager

قبل از انجام هر كاري بايد ManagerEnterprise را آغاز كنيد. ManagerEnterprise مانند بقيه برنامه‌هاي ويندوز بوده و راه‌اندازي آن كاملاً مشابه مي‌باشد.

براي آغاز كردن Enterprise Manager

دكمه Start موجود بر روي نوار وظيفه ويندوز را كليك كنيد.
روي آيتم Programs اشاره كرده و از ليست برنامه ServerSQLMicrosoft را انتخاب كنيد. آيكون‌هاي موجود در پوشه ServerSQLMicrosoft در يك ليست ظاهر مي‌شوند.
روي آيكون برنام ManagerEnterprise كليك كنيد.
پنجره برنامه ManagerEnterprise مانند شكل ظاهر مي‌گردد.

ManagerEnterprise ابزارهايي در اختيار قرار مي‌دهد كه با استفاده از آن‌ها مي‌توانيد مديريت ServerSQL را انجام داده و پايگاه‌هاي داده بسازيد. پنجره اين برنامه به دو قسمت تقسيم مي‌شود: كنسول درختي در سمت چپ و منطقه جزئيات در سمت راست.

آيتم‌هاي موجود در كنسول درختي به صورت سلسله‌اي مرتب شده‌اند درست مثل پوشه‌ها در ExplorerWindows براي مشاهده آيتم‌هاي موجود در زير يك آيتم مي‌توانيد روي آيكون Explorer كه به شكل يك + است كليك كنيد. آيكون Collapse كه به شكل علامت – مي‌باشد براي بستن آيتم‌ها به كار مي‌رود.

كنترل كردن SQL Sevrer

قبل از اين كه با استفاده از ManagerEnterprise بتوانيد يك پايگاه داده جديد بسازيد يا به اطلاعات درون يك پايگاه داده موجود دسترسي پيدا كنيد، ابتدا بايد نمونه سرويس دهنده را به ManagerEnterprise معرفي كنيد، اطمينان حاصل كنيد كه سرويس دهنده فعال بوده و در حال اجرا است, و به پايگاه داده مورد نظر خود متصل شويد.

مدل‌هاي امنيتي ServerSQL

براي كسب اطمينان از اين كه تنها افراد شناسايي شده به اطلاعات سري و حساس درون پايگاه‌ها دسترسي پيدا مي‌كنند، ServerSQL دو روش براي ورود به سيستم ارائه مي‌دهد:

شناسايي ويندوز و شناسايي ServerSQL . مدل شناسايي ويندوز، كه از سوي مايكروسافت نيز پيشنهاد شده است، به كاربران 2000 Windows , NTWindows امكان مي‌دهد كه با استفاده از نام كاربري و كلمه عبور خود به سيستم وارد شوند. هنگامي كه از مدل شناسايي ServerSQL استفاده مي‌كنيد شناسايي كاربران به عهده خود سرويس دهنده مي‌باشد و كاربران بايد در هنگام برقراري ارتباط با يك پايگاه داده، نام و كلمه عبور را وارد كنند.

ثبت كردن يك سرويس دهنده

اولين باري كه ManagerEnterprise را اجرا مي‌كنيد، اين برنامه به طور اتوماتيك . تمام نمونه‌هاي ServerSQL را كه بطور محلي اجرا مي‌شوند را ثبت مي‌كند. اگر بخواهيد نمونه‌هاي جديدي از ServerSQL نصب كنيد يا اگر بخواهيد به يك نمونه از ServerSQL كه از طريق يك شبكه در دسترس است متصل شويد، بايد خودتان آن را ثبت كنيد.

براي ثبت كردن يك سرويس‌دهنده

توجـه : اگر نام سرويس‌دهنده مورد نظر در كنسول درختي ديده مي‌شود به اين معني است كه سرويس دهنده قبلاً ثبت شده است و شما نبايد مراحل زير را طي كنيد.

روي يكي از گروه‌هاي موجود در كنسول درختي راست كليك كنيد.
دستور RegistrationServerSQLNew را از منو انتخاب كنيد. صفحه خوش‌آمدگويي ويزارد ServerSQLRegister ظاهر مي‌گردد.
دكمه Next را كليك كنيد. اولين صفحه ويزارد ظاهر شده، و نام سرويس‌دهنده‌هاي شناسايي شده توسط سيستم در يك ليست نشان داده مي‌شود.
اگر نام سرويس دهنده شما در ليست ديده مي‌شود، آن را انتخاب كرده و دكمه Add را كليك كنيد.

ويزارد نام سرويس‌دهنده را در سمت راست نشان مي‌دهد.

دكمه Next را كليك كنيد. ويزارد صفحه‌اي را نشان مي‌دهد كه نوع مدل شناسايي كاربر را از شما درخواست مي‌كند.
اگر مدير سيستم به شما گفته است كه از مدل شناسايي ServerSQL استفاده كتيد، آيتم پايين را انتخاب كنيد.
دكمه Next را كليك كنيد. اگر مدل شناسايي ServerSQL را انتخاب كرده باشید، شناسه كاربر و كمله عبور از شما درخواست مي‌شود. اين اطلاعات را وارد كرده و دكمه Next را كليك كنيد.

ويزارد صفحه‌اي را نشان مي‌دهد كه نام گروهي را كه سرويس‌دهنده جديد بايد به آن اضافه شود از شما درخواست مي‌كند.

دكمه Next را كليك كنيد تا اين سرويس‌دهنده به گروه پيش فرض اضافه شود. ويزارد صفحه نهايي را نشان مي‌دهد و از شما مي‌خواهد كه سرويس‌دهنده جديد را تاييد كنيد.
دكمه Finish را كليك كنيد. ويزارد امور لازم براي ثبت نام سرويس‌دهنده را انجام داده و صفحه آخر را نشان مي‌دهد.
دكمه Close را كليك كنيد.

ويزارد ثبت سرويس دهنده بسته شده و سرويس‌دهنده جديد در كنسول درختي ظاهر مي‌شود.

نكته : شما هر سرويس‌دهنده را تنها يكبار ثبت خواهيد كرد و بار ديگر كه ManagerEnterprise را اجرا كنيد، اين برنامه سرويس‌دهنده‌هاي ثبت شده را به خاطر خواهد داشت.

راه‌اندازي و متوقف كردن يك سرويس‌دهنده

قبل از آن كه بتوانيد به يك نمونه از ServerSQL متصل شويد. ابتدا بايد آن را آماده سرويس‌دهي كنيد. براي اين كه مطمئن شويد يك سرويس‌دهنده در حال دسترسي هست يا خير، كافي است به آيكون آن كه در كنسول درختي برنامه ManagerEnterprise قرار توجه كنيد.

براي راه‌اندازي يك سرويس دهنده

روي نام آن راست كليك كنيد و دستور Start را از منوي زمينه انتخاب كنيد.

براي متوقف كردن يك سرويس دهنده

روي نام آن راست كليك كنيد و دستور Pause را از منوي زمينه انتخاب كنيد.

براي خاموش كردن يك سرويس‌دهنده

روي نام آن راست كليك كنيد و دستور Stop را از منوي زمينه انتخاب كنيد.

پايگاه داده سيستم

كنسول درختي ManagerEnterprise همواره 4 پايگاه داده را نشان مي‌دهد كه توسط خود ServerSQL استفاده مي‌شوند.

اين پايگاه‌ها به عنوان پايگاههاي داده سيستم معروف هستند. وظيفه و نقش آن‌ها در زير توضيح داده شده است.

Master

اين پايگاه تمامي اطلاعات لازم براي مديريت يك سيستم ServerSQL را در خود نگه مي‌دارد مثل مشخصات كاربران ، پايگاههاي داده تعريف شده درون سيستم، و پروسه‌هاي سرويس‌دهنده . در مجموع، جداول موجود در اين پايگاه به نام CatalogSystem معروف مي‌باشند.

model

پايگاه model به عنوان يك الگو براي ساختن پايگاه‌هاي داده جديد توسط كاربر به كار مي‌رود.

طبق پيش‌فرض، اين پايگاه شامل جداولي است كه كاتالوگ پايگاه (جداولي كه براي تعريف كردن اشياء ديگر درون پايگاه داده كاربر توسط ServerSQL به كار مي‌روند) را مي‌سازند.

msdb

اين پايگاه داده براي تعيين برنامه‌هاي زمان‌بندي نگهداري سيستم و ثبت تاريخچه نسخه‌هاي پشتيبان به كار مي‌رود.

Tempdb

اين پايگاه به عنوان محل موقتي براي ذخيره اطلاعات به كار مي‌رود. هنگامي كه ServerSQL سرويس‌دهي خود را قطع مي‌كند، اطلاعات درون اين پايگاه به طور اتوماتيك از بين مي‌رود. در حقيقت، هر يك از اشياء موقت كه توسط يك كاربر تعريف مي‌شوند، در هنگام خروج از سيستم ، از بين مي‌رود.

نكته : هر شيء كه به پايگاه داده مدل اضافه كنيد، به طور اتوماتيك به تمام پايگاههايي كه از اين پس بسازيد اضافه خواهد شد. به عنوان مثال، اگر مي‌خواهيد كاربران خاصي را براي تمام پايگاههاي داده خود تعريف كنيد و يا تمام پايگاههاي خود را به شكل ويژه‌اي تنظيم كنيد، مي‌توانيد اين تغييرات را به پايگاه مدل اضافه كنيد. به اين ترتيب تمام پايگاههايي را كه از اين پس بسازيد از ساختار پايگاه مدل پيروي خواهند كرد. البته پايگاههاي موجود تغيير نمي‌كنند.

متصل شدن به پايگاه داده و خروج از آن

هنگامي كه يك سرويس دهنده در ManagerEnterprise ثبت شد و آغاز به كار كرد، شما مي‌توانيد يك پايگاه داده جديد بسازيد يا به يكي از پايگاه‌هاي موجود متصل شويد.

خروج از ManagerEnterprise

در منوي كنسول ، دستور Exit را انتخاب كنيد. اگر كادر محاوره‌اي Save ظاهر شد، دكمه Yes را كليك كنيد برنامه ManagerEnterprise بسته خواهد شد.

مديريت ServerSQL

در اين قسمت ياد خواهيد گرفت كه چگونه :

- براي پايگاه داده نسخه پشتيبان تهيه كنيد.

- نسخه پشتيبان يك پايگاه داده را بازيابي كنيد.

- با استفاده PlanMaintenanceDatabase يك برنامه نگهداري براي پايگاه‌هاي داده خود طراحي كنيد.

همانطور كه اتومبيل شما به برنامه مشخص و منظمي براي نگهداري احتياج دارد، پايگاه‌هاي داده نيز به نگهداري نياز دارند و ServerSQL در اين امر شما را ياري مي‌دهد. خوشبختانه انجام اين كارها به مراتب از تعويض روغن يك اتومتبيل ساده‌تر هستند.

مديريت يك پايگاه داده بزرگ و مهم مي‌تواند كار بسيار پيچيده و مشكلي باشد، ولي ابزارهاي ارائه شده توسط ManagerEnterprise اين امر را بسيار ساده مي‌كنند.

پشتيباني و بازيابي پايگاه داده

صرف نظر از اين كه تكنولوژي مورد استفاده براي ذخيره اطلاعات تا چه حد قابل اطمينان باشد، ممكن است سخت‌افزار كامپيوتر دچار مشكل شود، يا كاربران مرتكب خطا شوند. بهترين راهي كه براي حمايت از اطلاعات مي‌توانيد انجام دهيد تهيه كپي‌هاي متعدد از اطلاعات و ذخيره كردن آن‌ها در محلي مطمئن مي‌باشد. اين كار تهيه پشتيبان نام دارد. اگر هر اتفاقي بيفتد با استفاده از نسخه پشتيبان مي‌توانيد اطلاعات خود را بازيابي كنيد و آن‌ها را به حالت پيش از بروز خطا برگردانيد.

تهيه نسخه پشتيبان يك پايگاه داده

2000ServerSQL راههاي مختلفي براي پشتيباني از يك پايگاه داده ارائه مي‌دهد. ساده‌ترين روش براي ، تهيه يك پشتيبان كامل يعني كپي دقيق و كاملي از اطلاعات، در يك زمان مشخص مي‌باشد.

نكته: ServerSQL امكان مي‌دهد كه در حين كار با پايگاه داده، نسخه پشتيبان آن را طراحي كنيد در واقع نيازي به متوقف كردن كار سيستم نيست. البته در حين تهيه پشتيبان انجام بعضي از كارها ممكن نيست. اين امور عبارتند از عملياتي كه ساختار يك پايگاه داده را تغيير مي‌دهند، مثل ساختن يا حذف كردن فايل‌ها يا ساختن ايندكس.

روش ديگري كه توسط ServerSQL ارائه شده است، تهيه يك پشتيبان جزئي مي‌باشد. پشتيبان جزئي تنها اطلاعاتي را كه از زمان تهيه آخرين پشتيبان كامل تغيير كرده‌اند ذخيره مي‌كند. مزيت استفاده از اين روش اين است كه در بيشتر موارد حجم پشتيبان جزئي به مراتب خيلي كمتر از پشتيبان كامل مي‌باشد و پروسه تهيه آن خيلي سريعتر انجام مي‌شود.

نكته : هنگامي كه تنها درصد كوچكي از اطلاعات تغيير كرده‌اند از پشتيباني جزئي استفاده كنيد. به عنوان مثال، مي‌توانيد هر روز يك پشتيبان جزئي تهيه كرده و هفته‌اي يكبار يك پشتيبان كامل طراحي كنيد.

نوع سوم ارائه شده توسط ServerSQL ثبت تراكنش‌هاي انجام شده مي‌باشد كه آن را LogTransaction . سابقه تمام تراكنش‌هاي انجام شده بر روي پايگاه داده رااز زماني كه آخرين نسخه LogTransaction ثبت مي‌كند ذخيره شده است.

نكته : پشتيبان LogTransaction به شما امكان مي‌دهد كه يك پايگاه داده را به يكي از وضعيت‌هاي قبلي خود برگردانيد. به عنوان مثال ، فرض كنيد كه يك كاربر اطلاعات را به اشتباه در پايگاه ذخيره كرده باشد. در اين شرايط با استفاده از LogTransaction مي‌توانيد پايگاه داده را به وضعيت پيش از ورود اطلاعات غلط بازگردانيد.

اگر سرويس‌دهنده دچار مشكل شود، به طور اتوماتيك از LogTransaction استفاده كرده و اطلاعات پايگاه داده را بازيابي مي‌كند. همچنين شما مي‌توانيد آن را به همراه يك پشتيبان كامل، يا تركيب با پشتيبان كامل و جزئي به كار ببريد. مزيت استفاده از اين نوع پشتيبان در اين است كه در بيشتر موارد حجم فايل پشتيبان از يك پشتيبان كامل يا جزئي كمتر مي‌شود.

نكته : در بعضي موارد ، ممكن است يك LogTransaction از يك پشتيبان كامل يا جزئي بزرگتر شود. به عنوان مثال ، حالتي را در نظر بگيريد كه گروه كوچكي از ركوردها به طور مكرر تغيير كنند. در اين شرايط مي‌توانيد يك پشتيبان كامل طراحي كنيد و يا تعداد بيشتري پشتيبان LogTransaction بسازيد.

پشتيبان از يك پايگاه داده با استفاده از ويزارد Create Data base Back Up

1. دكمه Wizard موجود بر روي نوار ابزار ManagerEnterprise را كليك كنيد.

ServerSQL كادر محاوره‌اي WizardSelect را نمايش مي‌دهد.

2. در قسمت Management ، روي آيتم WizardBackup كليك كنيد.

ServerSQL صفحه اول ويزارد Create Database Backup را نمايش مي‌دهد.

3. دكمه Next را كليك كنيد. در اين صفحه ، Wizard نام پايگاه داده را از شما سوال مي‌كند.

4. پايگاه داده مورد نظر را انتخاب كرده و سپس دكمه Next را كليك كنيد. در اين صفحه از ويزارد ، مي‌توانيد نام نسخه پشتيبان را مشخص كنيد و توضيح مختصری در مورد آن ارائه دهيد.

دكمه Next را كليك كنيد. در صفحه بعد ، ويزارد نوع پشتيبان را از شما مي‌پرسد، شما مي‌توانيد يك پشتيبان كامل (BackupFull) ، يك پشتيبان جزئي (BackupDifferential) ، يا يك پشتيبان LogTransaction تهيه كنيد.
دكمه Next را كليك كنيد، در صفحه بعدي ويزارد ، بايد محل ذخيره فايل پشتيباني را وارد كنيد.
در قسمت Propertise مي‌توانيد انتخاب كنید كه اطلاعات جديد به نسخه پشتيبان اضافه شوند يا فايل پشتيبان به طور كامل بازنويسي شود.
دكمه Next را كلكيك كنيد. ويزارد صفحه‌اي را نشان مي‌دهد كه اطلاعاتي در مورد صحت پشتيبان و برنامه‌زمان‌بندي آن از شما درخواست مي‌كند.
دكمه Next را كليك كنيد. در صفحه نهايي، ويزارد انتخاب‌هاي شما را نشان مي‌دهد.
دكمه Finish را كليك كنيد.

در حين تهيه فايل پشتيبان ، اين ويزارد يك نوار پيشرفت نشان مي‌دهد و در پايان كار، پيغامي مبني بر انجام موفقيت‌آميز عمليات نشان مي‌دهد.

نكته : براي تهيه پشتيبان يك پايگاه داده، مي‌توانيد روي نام آن پايگاه داده در كنسول درختي را از راست ـ كليك كنيد و دستور DatabaseBackup را از منوي زمينه انتخاب كنيد.

در اين روش به جاي ويزارد ، تنها يك كادر محاوره‌اي ظاهر مي‌شود ولي تمام انتخاب‌ها مشابه مي‌باشند.

بازيابي اطلاعات يك پايگاه داده

تهيه يك نسخه پشتيبان از يك پايگاه داده مفيد نيست مگر آن كه بتوانيد در صورت بروز خرابي اطلاعات ذخيره شده را به نوعي بازيابي كنيد. اين كاربازيابي اطلاعات نام دارد و ManagerEnterprise در انجام آن به شما كمك مي‌كند.

براي بازيابي اطلاعات

روي پايگاه داده مورد نظر در كنسول درختي راست ـ كليك كنيد. روي آيتم TasksAll اشاره كرده و دستور DatabaseRestore را از منو انتخاب كنيد ServerSQL كادر محاوره‌اي DatabaseRestore را نشان مي‌دهد.
دكمه OK را كليك كنيد.

در حين انجام عمليات بازيابي ، ServerSQL يك نوار پيشرفته نشان مي‌دهد و در پايان پيغامي مبني بر انجام موفقيت‌آميز عمليات ارسال مي‌كند.

استفاده از ويزارد Database Maintenance Plan

تا اينجا روش پشتيباني و بازيابي اطلاعات يك پايگاه داده را فرا گرفته‌ايد. ولي روش صحيح كار اين است كه هر چند وقت يكبار و در زمان‌هاي مشخص، از اطلاعات درون پايگاه داده يك پشتيبان بگيريد كه البته ممكن است به دست فراموشي سپرده شود. ServerSQL مكانيزمي ارائه مي‌دهد كه بتوانيد عمليات تهيه پشتيبان را در موعدهاي تعيين شده به طور اتوماتيك به انجام برسانيد. روش‌هاي متعددي براي انجام اين كار وجود دارد ولي ساده‌ترين كار استفاده از ويزارد WizardMaintenanceDatabase است.

اين ويزارد به شما امكان مي‌دهد كه براي انجام بسياري از امور لازم براي نگهداري پايگاه داده يك برنامه زمان‌بندي تنظيم كنيد. مهمترين اين امور، به روز در آوردن اطلاعات آماري پايگاه داده مي‌باشد. ServerSQL در مورد توزيع آماري داده‌ها درون جداول، اطلاعاتي نگه‌مي‌دارد. اين اطلاعات به ServerSQL امكان مي‌دهد كه بهترين روش براي گرفتن اطلاعات را تعيين كند. ولي به مرور زمان و با تغيير كردن داده‌ها و اضافه شدن داده‌هاي جديد به پايگاه ، اين اطلاعات از رده خارج مي‌شوند. ServerSQL اين اطلاعات آماري را در فواصل زماني مشخص به طور اتوماتيك به روز درمي‌آورد. ولي با استفاده از ويزارد PlanMaintenanceDatabase مي‌توانيد به ServerSQL دستور دهيد كه در فواصل زماني دلخواه شما اين اطلاعات را به روز درآورد.

به علاوه با استفاده از اين ويزارد مي‌توانيد براي بررسي صحت و درستي پايگاه داده يك برنامه زمان‌بندي ، مشخض كنيد.

با تعيين يك برنامه نگهداري مي‌توان هر نوع تركيبي از اين امور را انجام داد. به علاوه مي‌توانيد از ServerSQL بخواهيد در پايان انجام هر يك از عمليات، گزارش براي شما آماده كند. اين گزارش مي‌تواند به صورت يك فايل متن يا HTML در يك آدرس دلخواه ذخيره شود و يا مي‌تواند به صورت E-Mail به يك كاربر ارسال شود.

به منظور ساختن يك برنامه زمان‌بندي براي تهيه يك پشتيبان ماهانه

دكمه Wizard موجود بر روي نوار ابزار ManagerEnterprise را كليك كنيد. كادر محاوره‌اي زير ظاهر مي‌شود.
در قسمت Management ، آيتم Database Management Plan Wizard را انتخاب كنيد.
دكمه Next را كليك كنيد . اين ويزارد نام پايگاه داده را از شما سوال مي‌كند.
دكمه Next را كليك كنيد . صفحه بعدي به شما امكان مي‌دهد كه اطلاعات بهينه‌سازي را به روز درآوريد.
دكمه Next را كليك كنيد. در اين صفحه ويزارد از شما سوال مي‌كند كه آيا صحت اطلاعات درون پايگاه داده بررسي شود يا خير.
دكمه Next را كليك كنيد. ويزارد صفحه‌اي را نشان مي‌دهد كه در آن برنامه تهيه پشتيبان از شما سوال مي‌شود.

با كليك كردن بر روي دكمه Change مي‌توانيد تغييرات مورد نظر را اعمال كنيد.

به صفحه بعد برويد . در اين ، قسمت ويزارد آدرس محل ذخيره فايل را از شما مي‌پرسد.
در مرحله بعد ويزارد از شما مي‌پرسد كه آيا تهيه پشتيبان LogTransaction بايد در برنامه گنجانده شود يا خير.
به مرحله بعد برويد . در اين قسمت مي‌توانيد از ويزارد بخواهيد كه پس از اجراي عمليات براي شما گزارش تهيه كند.
در صفحه بعد ويزارد از شما مي‌پرسد كه آيا تاريخچه عمليات نگهداري را روي سرويس دهنده محلي ذخيره كند يا خير.
در مرحله بعد صفحه نهايي ويزارد براي تاييد عمليات ظاهر مي‌شود.

دكمه Finish را كليك كنيد.

برنامه‌هاي نگهداري پايگاه داده در پوشه Management كنسول درختي قرار دارند. براي مشاهده و تغيير دادن هر يك از برنامه‌ها، كافي است در منطقه جزئيات روي آن دوبار كليك كنيد.

ساختن يك پايگاه داده

در اين قسمت ياد خواهيد گرفت كه چگونه :

- يك پايگاه داده جديد بسازيد.

- ويژگي‌هاي يك پايگاه داده را تغيير دهيد.

- يك پايگاه داده را حذف كنيد.

در محيط ServerSQL ، شما مي‌توانيد جداول ، نماها ، و ديگر اشياء مربوط به يك سري از اطلاعات درون يك پايگاه داده را ذخيره كنيد. بنابراين اولين قدم در پياده سازي يك برنامه كاربردي اطلاعاتي، ساختن پايگاه داده آن است.

ساختن پايگاه‌هاي داده

براي يك پايگاه داده منطقي ، ServerSQL دو فايل مي‌سازد: يكي براي اشياء و يكي براي ثب

انتشار : ۴ فروردین ۱۳۹۶

بررسی رابطه بین میزان باورهای دینی و سلامت روان دانشجویان

بررسی رابطه بین میزان باورهای دینی و سلامت روان دانشجویان

چکیده پژوهش

پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین میزان اعتقادات مذهبی و سلامت روانی اهتمام ورزیده است. جامعه آماری این پژوهش را دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر تشکیل می دهد. با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای تعداد، 400 نفر (200 نفر پسر و 200 نفر دختر) به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. برای آزمایش فرضیه ها از پرسشنامه سنجش میزان باورهای مذهبی و سلامت روانی مورد استفاده قرار گرفت.

پس از جمع آوری داده ها فرضیه پژوهشی که شامل 4 فرضیه بود مورد تجزیه و تحلیل واقع شد. برای بدست آوردن میزان ارتباط با وجه اشتراک بین دو گروه از ضریب همبستگی استفاده به عمل خواهد آمد.

فصل اول

¹ مقدمه

¹ بیان مسئله

¹ اهمیت و ضرورت تحقیق

¹ اهداف پژوهش

¹ متغیرهای پژوهشی

¹ فرضیه های پژوهشی

¹ تعریف مفاهیم و تعریف عملیاتی واژه ها

مقدمه

آدمی در طول زندگی خود با پدیده های گوناگون سر و کار داشته است و نسبت به این پدیده در او شناختهای معین و احساسات بخصوص پدید می آید و نوعی آمادگی در او پیدا می شود که نسبت به آنها شیوه معینی رفتار می کند.

در اکثر جوامع بشری چه از جنبه تاریخی و چه در زمانهای معاصر نهاد اساسی در شکل گیری شخصیت افراد مؤثر است که عبارتند از : اجتماع، خانواده، مدرسه، همسالان و مذهب که ممکن است عواملی چون وسایل ارتباطی جمعی تبلیغات، ایدئولوژی های خاص تأثیر این نهادها را تا حدودی تحت الشعاع قرار دهند. شناخت این عوامل بخصوص در رابطه با بهداشت روانی امری ضروری.

توجه به مذهب یک رویکرد جدید نیست بلکه امری است که سالیان دراز توجه دانشمندان مختلف را چه تجزیه و تحلیل دلایل رد آوری به مذهب و چه در جهت و نحوۀ تأثیر آن بر فتار بخود جلب کرئه است.

در عصر کنونی یک سلسله پرسشها و تردیدهایی نسبت به مسائل نسبت به مسائل مذهبی در ذهن جوانان ایجاد شده که نتیجۀ مستقیم آن ایجاد شک و اضطراب و ناآرائی در میان این طبقه از جامعه شده است.

عصر ما از نظر دینی و مذهبی خصوصاً برای طبقه جوانان عصر اضطراب و بحران است و سؤالات کهن و فراموش شده نیز از نوع مطرح ساخته است که سلامت روانی جوانان را تحت پوشش خود قرار داده است (مطهری، 1348، ص 49) مذهب می تواند راهگشای بسیاری از مشکلات اخلاقی و روانی باشد واژه های علمی درمان نفس پس از شناساندن ریشه های بیماری های روانی و با استمداد او از جهانی دینی و وحی آسمانی و طرح شده است که می تواند ما را از بسیای از کتب جدید روان شناسی و سلامت روانی به میزان قابل توجهی بی نیاز سازد چون علم می خواهد از راه تفکر و استدلال و تجزیه و تحلیل به واقعیتهایی برسد تا زمانی که خود فرد نقش فعالی در روند سلامت روانی خود به عهده نگیرد بعضی از سیاستها در جامعه بی بهره است. بهره برداری از دستگاه الوهیت و معامله با خدا حداقل یک آمادگی فردی می خواهد یک ایمان، یک تسلیم بخصوص و علاقه و حتی تمرینها و انجام دادن اعمالی را لازم دارد. و بسا که استعدادی را می خواهد و توفیقی هم باید یاری کند، لیکن اگر فرد با دستگاه الوهیت آشنا شد اگر مردمی خدا را شناختند. اگر سران قومی با این قدرت آشنا شدند، مگر پیشوایان جماعتی خود را با این نیرو مرتبط کردند آن وقت است که هر گونه سعادتی، ترقی و پیشرفتی نه تنها میسر است بلکه دوام نیز می یابد.

روان شناسان معتقدند که تنها روزنه ای که می تواند آزام و ناراحتی های حاصل را از بدن آدمی خارج ساختند و یا آنها را خنثی ایمان به خدا و اعتقاد به یک مبدأ حقیقت است و یک قدرت مافوق انسانیت است، زیرا تنها نیروی که می تواند بر مشکلات فائق شود نیروی الهی است.

آمار نشان داده است که بسیاری از بیماری های شایع روانی در کشورهی پیشرفته و در حال توسعه زائیدۀ عواملی هستند که خود انسان آنها را خلق می کند و گرفتار آن می شود. بیماری های روانی از بدو تولد پیدایش بشر وجود داشته است و هیچ فردی در مقابل آن مصونیت ندارد. پیوند و ارتباط میان بهداشت روانی و باورهای مذهبی افراد غیر قابل انکار است.

دانشمندان کنونی و روان شناسان عصر حاضر معتقدند که آلام روحی و هیجانات خارجی موجب بیماری می شود چون زندگی روزمره کنونی با نگرانی و اضطراب توأم است و داشتن ایمان به خدا و اعتقاد به یک مبدأ حقیقت و یک قدرت مافوق و مطلق است که ما را بر مشکلات فائق می سازد. (مطهری، مرتضی، 1368، ص 98) دین و مذهب از ارکان اصلی فرهنگ هر ملتی است و روش زندگی که یکی از شاخص های مهلک سلامت روانی است دین و دینداری چه بطور مستقیم در سلامت روان دخالت دارند. ارزهای دینی و ایمان و معتقدات دینی و مذهبی از عناصر متشکل مهم شخصیت است. (رشید پور، عبدالمجید 1371، ص 73)

عشق به خدا، انسان را بکار و فعالیت و از خود گذشتگی وا می دارد و کسی که خود را در جامعه عضوی سودمند وارزشمند بیند و سلامت روانی او تأمین می شود. تجربه های عینی و بررسی های اجتماعی نشان داده افرادی که با آموزشهای راستین و منطقی و دینی و اخلاقی پژوهش یافته اند. بیشتر از آنهایی که چنین آموزشهایی را نداشتند در راه هدف های ارزنده اجتماعی گام برداشته و فدارکاری کرده اند و کمتر به جامعه ستیزی و انحراف و خیانت کشیده شده اند، زیرا برای آنها رضای خدا بالاترین کار است (احمدی، سید علی، 1374، ص 84).

* عنوان به فارسی :

بررسی رابطه بین میزان باورهای مذهبی و سلامت روان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر.

* عنوان به انگلیسی :

Review relationship between rate religious belives and mentals students of Islamic Azad university Abhar Branch

بیان مسأله :

ایمان مسأله عبارتست از پذیرایی و قبول بخصوص از ناحیه نفس نسبت به آنچه که درک کرده است، قولیکه باعث می شود نفس برابر ادراک تسلیم شود (موسوی لاری 1345). انسان موجودی است که از خاک آغاز کرده است و مراحل مختلف تکامل را پشت سر گذاشته است تا آنجا که روح خدای در وی شکل گرفته و شکوفا شده است. آنچه همیشه در طول تاریخ ذهن بشر را متوجه خود کرده و به تلاش و تفکر واداشته است، معرفت نفس یا خودشناسی است. تعالیم عالیه اسلام و قرآن کریم به منظور دستیابی به خودشناسی و رشد شخصیت و ارتقای نفس انسان بر مدارج کمال انسانی، مناسب ترین و بهترین راه را به وی نشان داده است. ما می توانیم به کمک حقایقی که در قرآن و تعالیم اسلام درباره انسان و صفات و حالات گوناگون روانی او آمده است بخوبی شخصیت انسانی خویش را رشد دهیم و همچنین انگیزه های اصلی محرک رفتار و عواملی را که در هماهنگ کردن شخصیت و تکامل و ایجاد بهداشت روانی او تأثیر بسزایی دارند را بشناسیم، زیرا مبانی دین و قرآن سخن پروردگار است به طبیعت و اسرار آفرینش آگاهتر است.

اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

بهداشت و سلامت روانی به عنوان یکی از رشته های اساسی مورد توجه سازمان بهداشت جهانی است و یک بخش تخصصی دارد که نقش آن ایجاد تحرک و هماهنگی در تحقیقات بهداشت روانی در سطح جهان است و سعی در آن دارد تا میزان انگیزش بهداشت تأثیر انگیزش و اعتقادات مذهبی و سلامت روانی را مشخص کند تا به این اثبات برسد که با ارتباط دادن انسان به منبع و سرچشمه خود که یک منبع کنترل درونی قوی است و استمداد از او بر قدرت روحی و روانی انسان افزوده شده و بر مشکلات کنونی غلبه نماید و به پیشرفتهای محسوسی در سلامت روانی که متضمن بهداشت جسمانی است دست یابد. باورهای مذهبی قدرت تحمل ناکامی ها را بالا می برد و بدین ترتیب به حفظ سلامت جسم و روان کمک می نماید و از پیدایش بیماری های جسمی و روانی پیشگیری می کند.

اهداف تحقیق

هدف از این پژوهش بررسی رابطه بین باورهای مذهبی با سلامت روانی دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر می باشد که در صورت معنی دار بودن آماری رابطه بین باورهای مذهبی و سلامت روان می تواند در خصوص توجه به برنامه ریزی به منظور توجه و آگاهی خانواده ها و سوق دادن نوجوانان پیش نهادهای سازنده ای ارائه گردد.

7 ) متغیرهای تحقیق

دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر : کلیه دانشجویان پسر یا دختری که در سال 1387 در واحد دانشگاهی ابهر مشغول به تحصیل هستند.

سلامت روانی : قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح فردی و اجتماعی و تعدیل تضادها و تمایلات شخصی بطور منطقی، عادلانه و مناسب (لوسیون و همکاران 1962)

باورهای دینی و مذهبی : تعهد و پایبندی فرد یا جامعه به استانداردها و موازین اخلاقی بطوریکه در زندگی و رفتار آنها ملاحظه می شود (هدایتی 1377)

8 ) فرضیه ها یا پرسش های تحقیق

به صورت فرض یا فرض های ویژه :

1 ) بین سلامت باورهای مذهبی و سلامت روانی دانشجویان رابطه معنی دار وجود دارد؛

2 ) بین سلامت باورهای مذهبی و سلامت روانی دانشجویان دختر سیر معنی دار جود دارد؛

3 ) بین سلامت باورهای مذهبی و سلامت روانی دانشجویان پسر رابطه معنی دار وجود دارد؛

4 ) بین سلامت باورهای مذهبی و سلامت روانی دانشجویان دختر رابطه معنی دار وجود دارد؛

به صورت پرسش یا پرسش های ویژه :

1 ) آیا بین میزان اعتقادات مذهبی و سلامت روانی دانشجویان رابطه وجود دارد؟

2 ) آیا بین میزان اعتقادات مذهبی و سلامت روانی دانشجویان پسر و دختر تفاوت معنی داری وجود دارد؟

3 ) آیا بین میزان اعتقادات مذهبی و سلامت روانی دانشجویان دختر رابطه معنی دار وجود دارد؟

4 ) آیا بین میزان اعتقادات مذهبی و سلامت روانی دانشجویان پسر رابطه معنی دار وجود دارد؟

3 ) واژه های کلیدی فارس و انگلیسی : باورهای مذهبی، سلامت روانی، دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر.

تعریف مفاهیم و تعریف عملیاتی واژه ها

1 ) اعتقادات مذهبی : عبارت است از سیستم فکری و عملی برای درک و فهم حقایق طبیعی جهان و راهی که انسان از روی حقیقت به چیزی گرایش پیدا می کند (مدرسی، مطهری، 1368، 1372).

2 ) سلامت روانی : عبارت است از سازش فرد با جهان اطرافش با حداکثر امکان بطوریکه باعث شادی و برداشت مفید مؤثر می باشد. (ضیائی پور، 1376، ص 91).

3 ) تعریف عملیاتی (اعتقادات مذهبی) : میزان نمره ای که آزمودنی ها از پرسشنامه اعتقادات مذهبی بدست می آورند.

4 ) تعریف عملیاتی سلامت روانی : میزان نمره ای که آزمودنی ها از پرسش نامه سلاکت روانی عمومی (GHQ) بدست می آورند.

فصل دوم

¹ ادبیات تحقیق

¹ الف ) تئوری تحقیق

¹ ب ) بیشینه پژوهش

الف ) تئوری های تحقیق

قرآن و سلامت روانی

انسان از نظر شخصیت دارای یک سلسله خصوصیات روانی است که در نیازهای جسمانی متبلور هستند و این نیازها بخاطر ذات و بقای نوع باید ارضاء شوند. او همچنین دارای صفات ملکوتی است که در اشتیاق روحی نسبت به شناخت خداوند متعال و ایمان به او عبادت و تقدیس و تنزیه باری تعلی متبلور هستند. گاه میان این دو نوع خصوصیات شخصیتی انسان تعارض پیش می آید که گاهی نیازها و خواسته های جسمانی و روانی نیازها و اشتیاقات روحی، او را بطرف خود جذب می کنند و خود انسان نیز این نزاع درونی بین این دو جنبه شخصیتی را احساس می کند، قرآن به حالت نزاع میان جنبه های جسمانی و روانی انسان چنین اشاره می فرماید :

و اما خاف مقام امر و نهی عن الهوی فان الجنه هی الاولی

پس هر کس از حجم خدا سرکش و طاغی شد و زندگی دنیا را برگزید دوزخ جایگاه اوست و هر کسی از خصوصیات در پیشگاه قرب ربوبیت بترسد و از هوای نفس درونی جست همانا بهشت منزلگاه اوست. (نازعات : 37 - 41) بنابراین، ساختمان وجودی انسان خطرتاً هم استعداد انجام کارهای زشت، پیروی از هوای نفس و شهوات جسمانی، غرق شدن در لذتهای ملموس و تمایلات دنیوی را دارد و هم آمادگی ارتقاء به اوج فضیلت و تقوی و اخلاقیات عالی انسان، یعنی رسیدن به آرامش روانی و خوشبختی معنوی.

لازم به تذکر است که پس از گذشت چهارده قرن از نزول قرآن، زیگموندفروید مؤسس روانکاوی، در خصوص شخصیت، نظریه ای ارائه دارد و به اساس آن نفس را به 3 بخش متمایز تقسیم کرد. که شباهتهایی به مفهوم نفس اماره و لوامه و مطمئنه در قرآن دارد. فروید معتقد است که نفس انسان دارای 3 بخش «او» و «من» و «من برتر» است. «او» بنظر فروید حاوی غرایز ضعیف از جسم است و نفس در این مرحله از اصل «لذت» پیروی می کند. و هدفش دائماً ارضای غرایز بدون رعایت منطق، اخلاق و واقعیت است. «او» به این معنی تا حدودی شبیه «نفس اماره» در قرآن است «من برتر» آن بخش از نفس است که از آموزشهای فرد از طریق والدین و اساتید و نیز ارزشهای فرهنگی محیط تشکیل می شود و کم کم به یک نیروی نفسانی درونی مبدل می شود و به محاسبه و به مراقبت و انتقاد از فرد می پردازد و نیز گاهی او را به مکافات تهدید می کند. این نفس را معمولاً به نام جوان می شناسند.

«من برتر» تا حدودی شبیه مفهوم «نفس لوامه» است.

و بالاخره «من» آن بخش از نفس است که زمام تمایلات غریزی ناشی از «او» را در دست دارد و بر آنها مسلط است. در نتیجه به آنچه خود اجازۀ ارضاء می دهد و انجام آنچه را نمی خواهد، به تعویق می اندازد و نیز تمایلاتی که نابودی آنها را ضروری می داند سرکوب می کند در این کاره اصل واقعیت با توجه به جهان بیرونی از خود در را با تمام قوانین و ارزشها و اخلاقیات و دستورهای دینی آن مراعات می کند. به عقیده فروید کار «من» ایجاد هماهنگی بین «او» و واقعیت یا جهان و بین «من برتر» جلوگیری می کند. و مانع افراط در انتقاد و تهدید به مجازات بدون دلیل منطقی می شود اگر «من» در وظایف ایجاد هماهنگی بین «او» و «من برتر» موفق شود امکان تعادل و هنجار و سلامت روانی انسان تحقق پیدا خواهد شد «اصل واقعیت» به عقده فروید شامل این و اخلاق است که «من برتر» همان نفس مطمئنه در قرآن است.

مناسبترین راه حل مشکل تضاد میان جنبه های جسمانی و روانی انسان در واقع ایجاد هماهنگی میان آن دو است. اگر انسان در زندگی به میانه روی و اعتدلال و دوری از زیاده روی و افراط و ارضای انگیزه های جسمانی و روانی مستلزم باشد ایجاد هماهنگی میان نیازهای انگیزه های جسمانی مخالف باشد و در جهت سرکوب آن عمل و نه نوعی اباحهء مطلق که انگیزه های جسمانی را به طور کامل ارضاء کند اسلام خواهان هماهنگی انگیزه های جسم و روان و در پیش گرفتن راه میانه ای است که به ایجاد تعادل میان جنبه های مادی و معنوی انسان می انجامد.

قرآن درباره تفاوتهای فردی آورده است که مردم از لحاظ استعداد و تواناییهای جسمانی و روانی و عقلانی تفاوتهای زیادی با یکدیگر دارند که منشأ آنها به تأثیر و تأثر عوامل واداشت و محیطی بر می گردد قرآن در موردهای زیادی به تفاوتهای موجود در مردم اشاره کرده است.

و من الناس و ادوّآب و النعم مختلف الوانه و کذالک

و از انسانها و جنبدنگان و چهارپایان انواعی با الوان مختلف، (ادبی) حقیقت چنین است، (فاطر : 28 ) قرآن کریم اساساً برای هدایت و دعوت مردم به یگانه پرسش و آموزش ارزشهای تازه و روشهای تازه و روشهای جدید تفکر و زندگی به آنان ارشاد رفتارهای به هنجارهایی که صلاح خرد و خیر جامعه در آن باشد و نیز راهنمایی آنها به راه های درست تربیت و پژوهش نفس به نحوی که منجر به بلوغ کمال انسانی که متضمن سعادت انسان در دنیا و آخرت است، شود نازل شده است قرآن کریم تأثیر بسزایی در نفوس اعراب بجای گذاشت و شخصیت و اخلاق و رفتار و رشد زندگی آنها را به کلی تغییر داد و از آنان افرادی صاحب عقیده که دارای ارزشهای شریف انسانی بودند تربیت کرد و جامعه ای متحد و منظم بوجود آورد بطوری که توانستند روم و ایران را که بزرگترین دولتهای جهان آن زمان بودند، شکست دهند و در اکثر سرزمین های جهان منتشر شوند و به گسترش اسلام بپردازند. این تغییر بنیادی که قرآن در نفوس اعراب و مأمنان از اقوام مختلف بوجود آورد در میان تمام مکتبهای اعتقادی که در قرون مختلف تاریخ ظاهر شدند نظیری ندارند. بدون شک در قرآن نیروی معنوی عظیمی وجود دارد که در نفس سردرگمی در دنیای امروز می دانند به عقیده دانشمندان متخصص در حدود 12 سالگی یعنی آغاز دوران نوجوان بطور طبیعی قایلی در فرزندان آدم آشکار می گردد.

و آن عشق و علاقهبه مذهب است این تمایل با پیش رفتن عوامل طبیعی بلوغ تشدید می شود و در 12 سالگی به اوج خود می رسد. (مکارم شیرازی، 1368).

اعتقادات مذهبی

اعتقادات مذهبی جریان است اجتماعی است که در طول تاریخ تمدن انسان در بستر زمان جریان داشته است مدارک باستانشناسی نشان می دهد هیچ وقت بدون مذهب نبوده است اگر بگوئیم مذهب خط زندگی انسان است خلاف نگفته ایم. (آل اسحاق، 1369).

تعریف اعتقادات مذهبی

تعهد و پایبندی یک جامعه مذهبی به استانداردها و موازین اخلاقی بطوری که در زندگی یک عده افراد معین ملاحظه می کنیم. (هدایتی، 1377).

احساسات مذهبی جوانان

شناخت تمایلات طبیعی و تمنیات فطری جوانان و ارضای صحیح و معتدل هر یک از آن تمایلات اساسی ترین پایه تربیت نسل جوان است.

در آئین مقدس اسلام تربیت نسل جوان براساس احیاء تمام تمایلات فطری و هدایت همه خواهش های طبیعی استوار است. جوانی که در مکتب آسمانی اسلام تربیت می شود و جسم و جانش با تعالیم رسول اکرم پرورش می یابد یک انسان واقعی است و در زندگی از تمام سعادت و خوشبختی برخوردار است او دارای سرمایه ایمان و اخلاق است و جز به پاکی و نیکی فکر نمی کند.

او با اتکا به خداوند بزرگ روحی مطمئن و آرام دارد و در مقابل پیش آمدهای زندگی خود را نمی بازد و شخصیت معنوی خویش را از دست نمی دهد و هرگز از انجام وظایف خویش شانه خالی نمی کند او از تمام لذائذ زندگی بطور مشروع و بقدر مصحلت برخوردار است و در خویش احساس امنیت می کند. جان . بی . کایزل می گوید : هر چند زندگی می کنیم در مبدأ وجود این عالم کنجکاوتر می شویم و در پی بردن به کیفیت زیبائی و نیکی حقیقت آفریننده و روابط ما با او بیشتر اصرار می ورزیم، پروردگار خود علت اولیه آفرینش است. بشر فطرتاً خود بدون مربی اصول اولیه خوبیها و بدیها را درک می کند و طبعاً مایل است بخوبیها بگراید و از بدیها اجتناب نماید.

ژان ژاک رسو می گوید : به تمام ملل دنیا نظر بیندازیم در بین تمام این عادات و رسوم بی نهایت متنوع همه جا همان اصول عدالت نو درستی همان قوانین اخلاقی همان مفاهیم نیکی و بدی را خواهید یافت به عقیده روان شناسان دوران بلوغ و جوان دوره بروز احساسات مذهبی و شکفته شدن تمایلات ایمانی و اخلاقی است. جوانان بطور فطری تمایل دارند از مبدأ عالم با خبر شوند، خداوند خالق را بشناسد و او را پرستش کنند جوانان با طبع انسانی خود در جستجوی حق اند و در راه پی بردن به حقیقت مجاهده و کوشش می کنند.

موریس دبس استاد دانشگاه استرابسورگ می گوید : در حدود 15 تا 17 سالگی جونان به ندای تقدس با شجاعت به لرزه در می آیند و آرزومند می شوند که جهان را از نو تشکیل دهند بدی را محو و نابود سازند و عدالت مطلق را حکمفرما نمایند. گویا تمام روانشناسان در این نکته متفق القولند که بین بحران تکلیف و جهش ناگهانی و احساسات مذهبی رابطه غیر انکاری وجود دارد.

استانلی هال می گوید : حداکثر این احساسات مذهبی در حدود 16 سالگی پیدا نی شوند در نزد کسانی که در دوران کودکی تعلیم و تربیت مذهبی داشته اند چنین نهضت ناگهانی وجود ندارد بخصوص در نزد دختران جوان که با جهش های عارفانه همراه است بالاخره در این دوران است که ابهامات مذهبی صورت دقیق پیدا می کند.

تمایل فطری جوانان به مذهب آنقدر شدید است که همه روان شناسان می گویند : کودکانی که در خانواده های دور از مذهب و ایمان پرورش یافته اند در دوران بلوغ علاقه بیشتری از خود نسبت به مسائل مذهبی نشان می دهند. جوانان به طور طبیعی رغبت وافری به درک مسائل مذهبی دارند و گفتارهای دینی را با کمال علاقه مندی می شنوند.

آموزش تعالیم دینی و پرورش عواطف ایمانی و اخلاقی در وجود جوانان دوائر بزرگ دارد اول آنکه احساسات مذهبی جوانان که خود یکی از خواهش های فطری آنان است بدین وسیله ارضاء می گردد و دیگر اینکه نیروی مذهب تمایلات طبیعی خواهشهای غریزی جوانان را مهار می کند. از تندروی و طغیانشان باز می دارد او را تیره روزی و سقوط محافظت نمی نماید.

دبس معتقد است ارزشهای اخلاقی در دورانه بلوغ بصورت سرمشهای انسانی تجلی می کند و صورتهایی را بخود می گیرد.

ارضای خواهش های مذهبی جوانان و پرورش ایمان و اخلاق در ضمیر آنان یک ضرورت قطعی تربیت است برای آنکه تعالیم دینی در ضمیر جوانان اثر عمیق بگذارد لازم است از اولین فرصت استفاده شودو در موقعی که احساسات مذهبی در نهادشان بیدار می گردد تعلیم دینی آغاز می گردد.

جان . بی . کایزل می گوید : بی ایمان بخصوص در این لحاظ رنج آور است که دنیا هر چه را که در اوست در نظر ما لغو و بیهوده و ناپایدار است در صورتیکه صاحب ایمان در آفرینش در زندگیانی منظور و مقصودی می بیند گر چه نتواند آنرا به دیگری ثابت کند. ایمان ستونی استت که ما را در طوفان روزگار، از افتادن و مغلوب شدن نگاه می دارد، مقیاس عظیمی است که چون همه چیز را با او بسنجیم بحارقت هر چه از خوشی و ناخوشی بما دست می دهد، به آسانی پی می بریم.

دکتر کارل می گوید : امروز نیز مانند همه اعصار در همه کشورها مردان و زنانی وجود دارند که حیات در نظرشان، پربارترین مواهب نیست آنان تشنه جهان وارستگی و عشقند و می خواهند به خدا می رسند.

کنت دونوئی می گوید : بعضی از مذهبا که طبعاً اخلاقی هستند می گویند که چون مشکل اساسی اطاعت از قوانینی اخلاقی است پس اگر عملاً بتوانیم این قواعد را بکار ببندیم به مذهب محتاج نخواهیم بود این روش نشانه نداشتن پسیکولوژی است کسانیکه به پروردگار جهان ایمان واقعی دارند همه جا و در کلیه احوال وظایف خود را عمل می کنند.

در کشورهای پیشرفته امروز مسئله جوانان در ردیف یکی از بزرگترین مشکلات اجتماعی قرار گرفته و افکار دانشمندان را به خود معطوف داشته است به موجب آمارهای دقیق تعداد جرائمک و جنایات جوانان هر سال بیش از سال قبل است. نسل جوانان بر اثر بی ایمانی به دوره عصیان گرائیده اند ئ قرآن شریف فرموده است :

من اعرض عن ذکری فان له معشر منکا

کسیکه از یاد خداوند روی گردان شود و فطرت ایمان را در ضمیر خود سرکوب نماید زندگیش هموراه توأم با تنگی و مضیقه خواهد بود. (فلسفی، 1360).

موضوع جالبی که تازگی انتشار یافته و از جهتی مورد تأسف همگان قرار گرفته است اعتراف گروه کارشناسان تربیت و تعلیم دینی را موجب شده است مدتها قبل پرسش نامه هایی از تهران به تمام شهرستانها ارسال شده و از نحوه کار تعلمیات دینی و نظرات گوناگون مربیان و معلمان پرسش شده و کارشناسان متخصص پس از مطالعات شبانه روزی به این واقعیت تلخ واقف شدند که برنامه های دینی مذهبی دچار شکست شده و هیچ پیشرفتی نداشت است و نشان می دهد که تربیتهای دینی در اجتماع چندان مؤثر نمی باشد و عده ای از افراد اجتماع به علت ابهامات مذهبی به مسائل دینی با دیه شک و تردید می نگرند و برای از بین بردن این شک و تردیدها باید در درجه اول سعی کرد واقعیات اسلام را که در لا به لای کتب اسلامی مستور مانده و به علت مقتعانی زمان و تفکرات شخصی دچار غبار زدگی شده است. تشخیص داد و این خود مرحله بس دشواری است پس باید غذای روحی بنا به مقتضیات عصر به بهترین وجهی در اختیار مردم قرار داده شود و دیگر نمی توان با سبکهای ساده و خشک گذشته مردم را به شاهراه دینی دعوت کرد. (مطهری، 79)

و به راستی پیروزی خداشناسی نه تنها به معنای ویرانی فرهنگ ویرانی فرهنگ بلکه وخیمتر از آن به معنای نابودی هر گونه امیدی به آینده بهتر است. (ماکس پلانک)

تعریف سلامت روانی

کارشناسان سازمان بهداشت جهانی، سلامت فکر و روان را این طور تعریف می کنند :

سلامت فکر عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی بطور منطقی، عادله و ماسب، لونسیون و همکارانش در (1962) سلامت روانی را این طور تهریف کرده اند. سلامت روانی عبارت است از اینکه فرد چه احساسی نسبت به خود، دنیای اطراف محل زندگی، اطرافیان مخصوصاً با توجه به مسئولیتی که در مقابل دیگران دارد. چگونگی سازش وی یا درآمدخود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویش.کارل منجر[1] می گوید : سلامت روانی عبارت است از سازش فرد با جهان اطرافش با حداکثر امکان بطوری که باعث شادی و برداشت مفید و مؤثر بطور کامل شود. طبق تعریف واستون رفتار عادی نمودار شخصیت انسانی سالم است که موحب سازگاری او با محیط و در نتیجه رفع نیازهای اصلی او می شود. تعریف گنیزبرگ[2] در مورد بهداشت روانی عبارت است از تسلط و مهارت در ارتباط صحیح در سر فشای زندگی : عشق کار و تفریح این شخص و همکارانش برای توضیح بیشتر می گویند : استمرار یافتن و ادامه کار داشتن خانواده ایجاد و محیط خانوادگی خرسند، فرار از مسائلی که با قانون درگیری دارد، لذت برای زندگی و استفاده صحیح از فرصتها ملاک تعادل و سلامت روان است. (میلانی فر، 1372)

سلامت روانی چیست؟

ارائه تعریف جامع از سلامت روانی و مشخص کردن الگویی برای آن از طریق تجربی چنان غامض و پیچیده است که باعث گشته برخی از روان شناسان پی به عدم وجود سلامت روانی و الگویی سالم روانی شوند. روانکاوان از جمله روان شناسان هستند که معتقدند هر فردی، درچه و میزانی از بیماران روانی را با خود دارد. یعنی از دیدگاه آنان سالم به معنای مطلق کلمه وجود ندارد.

این تعبیر به یان معنی نیست که انسان را محصول محیط بدانیم : اولاً محیطی سالم به عنوان الگو نداشته باشیم و ثانیاً هر فرد را به میزان واحد خاصی دور از ملاکهای اجتماعی ببینیم، می تواند معنی داشته بشاد ولی وقتی برای سلامت اناسن الگویی خارج از اجتماع بیابیم و هم چنین او را تنها محصول اجتماع خود نپنداریم بلکه برای او اصولی غریزی و طبیعی در نظر بگیریم و رشد شخصیت وی را براساس این اصول تعیین و تعریف نمائیم در این صورت سلامت روانی معنی داشته و الگوی انسان سالم نیز وجود خواهد داشت. (احمدی، 1371)

هدف بهداشت روانی

وظیفه و هدف اصلی بهداشت روانی تأمین سلامت فکر و روان افراد جامعه است برای رسیدن به این هدف، احتیاج به نیروی انسانی فعال و کاردان و همکاری سازمانهیا دولتی، برنامه ریز و بودجه برای ایجاد گسترش سازمانهای روان درمانی و بالاخره آموزش بهداشت همگانی در سطح جامعه داریم.

بطور خلاصه و فهرست وار، بهداشت روانی دارای 4 هدف اصلی است :

1 ) خدماتی : جهات سلامت فکر و روان افراد جامعه، پیشگیری از ابتلاء به بیماریهای روانی، بیماریابی درمان سریف و پی گیری بیماران مبتلا به اختلالات عصبی روانی به وطر سرپائی و پایبندی کمک های مشورتی به افرادی که دچار مشکلات روانی اجتماعی خانوادگی شده اند؛

2 ) آموزش : آموزش بهداشت روانی همگانی و آشنا ساختن مردم جهت همکاری و استفاده از سرویس های موجود در صورت مواجهه با مشکلات روانی؛

3 ) پژوهش : تحقیق درباره علل نحوه شروع پیشگیری و درمان بیماری های روانی عقب ماندگی ذهن،اعتیاد و انحرافات مانند پژوهش در مدارس، دانشگاه ها، سازمانهای پلیسی، سربازخانه ها و کارخانجات مراکز کاریابی درمانگاه های عمومی بهداشت و تنظیم خانواده، مادر و نظایر آن؛

4 ) برنامه ریزی بهداشتی : درباره ایجاد گسترش مراکز جامع و منطقه ای، مراکز بهداشت، مراکز کودکان استثنایی و مراکز مسمومین و مصدومین، مراکز آموزشی جهت بالا بردن کیفیت امور بهداشتی، درمانی و سطح آگاهی مردم به وسیله رسانه های گروهی و آشنا ساختن این مراکز به مسائل موجود و ایجاد هماهنگی بین برنامه های خدماتی، آموزشی و پژوهشی. (میلانی فر، 1373)

ابعاد فعالیتهای بهداشت روانی :

1 ) پیشگیری : هدف اصلی در این مرحله کلیه فعالیتهای استکه از پیدایش یا افزایش مشکلات روحی و اختلافات روانی جلوگیری می کند؛

2 ) درمان : در درمان، علاوه بر شناسایی عوامل به وجود آورنده اختلافات فراوانی اعم از جسمی و یا روانی باید به حذف یا کاهش تأثیر این عوامل تا حد ممکن اقدام شود. ضمناً چون فرد کمبتبلا به اختلال روانی حتی بعد از درمان و بهبودی از سازمان روانی شخصیتی بی ثبات و آسیب پذیری برخوردار است باید مراقب بود که حتی الامکان عوامل مخل و مزاحم در محیط تعلیل یابد تا سلامت روانی او حفظ شود و از بازگشت احتمالی بیماری، جلوگیری به عمل آید؛

3 ) بازتوانی : هدف اصلی از فعالیتهای بازتوانی، این است که به موازات درمان اختلالات روانی باید توانایی های از دست رفته فرد به وی بازگردانده شوند تا بتوانند به گونه ای مفیدی به زندگی خانوادگی و اجتماعی و محیط شغلی خود باز گردد.

عوامل مؤثر در تأمین بهداشت روانی

انسان برای حفظ و تأمین سلامت روانی، از جهات مختلف روانی دقیقاً باید تحت کنترل و مراقبت خود و دیگران قرار گیرد. این واقعیتها عمدتاً از طریق عوامل زیر انجام می گیرد :

1 ) خانواده 2 ) عوامل اجتماعی و فرهنگی 3 ) خود (احمدی، 1373)

انگیزه دینداری یک انگیزه روانی است که ریشه در فطرت و سرشت انسان دارد. زیرا انسان در اعماق وجود خود انگیزه ای را احساس می کند که او را به تحقیق و تفکر درباره ی آفریدگار خویش و جهان هستی چاره جویی از او پناه بردن به او را می دارد و به هنگام فشار مشکلات و گرفتاری های زندگی از او کمک می خواهند اصولاً انسان امنیت و آرامش خویش را در حمایت و سرپرستی خداوند از خود می یابد.

اگر به رفتار انسان در همه ادوار تاریخ و در جوامع گوناگون بشری بنگریم این موضوع را بطور آشکار درخواهیم یافت هر چند تصور انسانها در جوامع گوناگون و در طول قرنهای تکامل فرهنگی تفاوتهایی با هم دارد، اما تمام این تفاوتهایی که در تصور اسنان از ذات خداوند و روش عبادت او مشاهده می شود تنها تفاوت و در روش و تعبیر و تبیین همان انگیزه فطری دینداری است که همان انگیزه فطری دینداری است که در اعماق نفس بشر وجود دارد. انسان نیاز به چیزی دارد که این استعداد فطری را در او بیدذار کند و غبار فراموشی از چهره اش بزداید و آن را در اعماق ناخودآگاهش برانگیزاند تا بطور واضح و آشکار ادراک و احساس می شود و این امر از طریق سازگاری انسان با هستی و نگرش او به شگفتیهایی که خدا در وجود خود وی و سایر مخلوقات و کل آفرینده است صورت می گیرد از جمله عواملی کهع به بیداری و فعال شدن انگیزه دینداری در انسان کمک می کند وجود خطرهایی است که در برخی اوقات زندگی، او را تهدید می کند و تمام راه هاینجات را در برابرش می بندد بطوری که هیچ گریز گاهی بجز پناه بردن بخدا ندارد. در اینجاست که انسان با همان انگیزه فطری بسوی خدا شکیده می شود و از او برای برطرف کردن خطر، کمک و یاری می جوید. (نجاتی، 1372)

از جمله عواملی که به بیداری و فعال شدن انگیزه ها کمک می کند انگیزه های نامطلوب و یا نگران کننده است که در خود احساس می کند می کوشد آنها را از حوزه شعور و احساس خود دور سازد و این در نهایت، منجر به نابودی و بایگانی آنها در ضمیر ناخودآگاه انسان می شود. اما بسیار اتفاق می افتد که انسان همین تمایلات و انگیزه ها را بطور ناخودآگاه و در شکل لغزشهای زبانی و اشتباهات کلامی آشکار می سازد. قرآن به برخی از انگیزه های ناخودآگاه که در درون انسان وجود دارند و او می کوشد آنها را کتمان و پنهان کند اما به هر حال از طریف لغزشهای زبانی آنها رات بروز می دهد.

شواهد نشان می دهد که بشر اولیه فرقی میان بیماری جسمی و روانی قائل نبوده است. تقریباً تمام قبایل ابتدایی عوامل ماوراءالطبیعه را بوجود آوردند، حیوانات، اشیاء و انسان می دانستند و اغتقاد داشتند که سرنوشت همه چیز از جمله زندگی بشری و نیز اعمل عادی و غیر عادی او را ارواح تعیین می کند. افسانه ها و اساطیر کهن مانند یونان، روم، مصر، چین و ایران بیانگر این واقعیت است که در این جوامع، در مورد چگونگی ایجاد بیماری های روانی و طرز فکری خدا فی و ماوراء الطبیعه وجود داشته است که هنوز در بعضی از جوامع عقب مانده این نوع توجیهات کاملاً مطرح است. (شاملو، 1375)

به عنوان مثال در دوران اولیه فرهنگ یونان، علاوه بر برداشتهایی از قبیل، دو جریان دیگر وجود داشت یکی روشی بود آمیخته از رسوم و آداب و عقاید مذهبی و تدابیر پزشکی که کشیشان آن زمان جهت مداوای بیماران روانی استفاده می کردند در این روش بیمار را به معبد می بردند و بوسیله مراسم مذهبی دعا و تعبیر خوابهای او و دادن داروهای گیاهی معالجه می کردند در این دوره یکی از اولین نشانه های استفاده از خواب برای درمان بیماران روانی در تاریخ بشر مشاهده می گردد. جریان دیگری در این برهه از فرهنگ یونان وجود داشت این بود که فیلسوفان اولیه یونانی بحث درباره (روان) بشر را صرافاً در قلمرو فلسفه می دانستند و به پزشکان حق مداخله در این راه نمی دادند زیرا از نظر آنها، بیماران روانی افرادی با تفکرات غیر منطقی بودند و چون فیلسوفان قدرت تفکر منطقی داشتند لذا فقط آنها می توانستنند طرز فکر بیماران را تصحیح کنند. (شاملو،1375)

نزدیک به هزار سال نظریه جن زدگی بسط و گسترش یافت بعضی از علائم جسمی ناراحتی های روانی، مانند بی حسی نقاطی از بدن که امروز از علائم مسیری شناخته می شود آن زمان نشانه مسلم جن زدگی روح محسوب می شد. در اواخر قرون وسطی که دوره تفتیش عقاید نامیده می شد عده ای مأمور یافتن افراد جن زده بوند آنها در تحرک نقاط مختلف بدن با .سایل نوک تیز فلزی تخصص داشتند و بدین وسیله نواحی غیر حساس بدن بیماری یعنی محل سکونت جن ها را شناسایی می کردند.

اگر بیمار دچار غش می شده با صدای بلند آیاتی از انجیل را در گوش او می خواندند تا شیطان بترسد و از روح او خارج شود.

اگر این روش مؤثر مواقع شد، دلیل بر عظمت روح بیمار بود و اگر نمی شد بیماری او جسمانی بحساب می آمده چون بیماران روان تنی ترس زیادی در دیگران ایجاد می کردند اغلب خانواده و جامعه مطرود بودند و ناچار در کوه و دشت آواره می شدند و در نتیجه هر روز از حالات انسانی دورتر به ارواح پلیدی که عامه به آن اعتقاد داشتند شباهت بیشتری پیدا می کردند. (شاملو 1375).

اگر چه اعدام، سوزاندن، سنگبار کردن جادوگران و جن زده ها تا اوخر قرن هجدهم در اروپا ادامه و متداول لکن از اوائل قرن شانزدهم که آغاز دوره رنسانی یا احیای دانش است. نهضت علمی مخالف این جریان فراضی آغاز شد. افرادی مانند مونتن[3] و ایوز[4] و فروید[5] بوجود ضمیر ناخودآگاه پی بردند کوشیدند تا به جامعه خود بهمانند که بیماران جسمی باید بطور انفرادی و با روشهای پزشکی و انسانی مداوا شوند. در اروپا، پزشکی بنام وی یر که در قرن شانزدهم می ریست اولین طبیبی بود که توجه و علاقه خود را طرف مطالعه درباره بیماران روانی کرد. او اعتقاد داشت که این افراد مشهور به جادوگر جن زده بیمارانی با علل طبیعی هستند، مثلاً پدیده هایی مانند بی حسی پوستی صرفاً ناشی از تلقین پذیری است، نه جن زدگی، در حقیقت در اواخر قرن هفدهم در اروپا، جن زدگی و جادوگری و پدیده هایی مانند آن، به مرور اهمیت خود را از دست داد در اوسط قرن هجدهم عقاید علمی، انسانی و پزشکی جای این مفاهیم را گرفت (شاملو، 1375)

نقش مذهب در سلامت روان

در زمینه تأثیر مثبت روانی ارتباط با پروردگار چه بصورت فردی و چه در مراسم جهت هنگام روبرو شدن با سختیها در گنجینه ذخایر اسلامی و شواهد بسیاری موجود است تحقیقات جدیدی که همگام با یافته های نوین پزشکی در داخل کشور انجلم شده باشد محدود است. مروری بر پژوهش های انجام شده نشانگر نمونه هایی از تأثیر ایمان و اعتقاد مذهبی بر درمان بیماریهاست.

پژوهشها نشان می دهد که ایمان مذهبی در ارتباط مستقیم با بهداشت روانی قرار داشته مکانیسم های سازگاری[6] را افزایش می دهد. یهودی ناراحتی های ناشی از رویدادهای ضربه ای[7] را تسریع می نماید پژوهش های مربوط به اثر بخش باورهای مذهب در مبتلایان به اختلالات روانپزشکی نیز بسیار زیاد است به ویژه درمان و بهبود نشانه های مبتلایان و اختلالات روان پزشکی نیز بسیار زیاد است به ویژه درمان و بهبود نشانه های مبتلایان و اختلالات اضطرابی و افسردگی[8] هم چنین سوگ ناشی از فقدان و از دست دادن عزیزان اختلالات روان تنی[9]، اختلالات شخصیتی و اختلالات روانی و جنسی[10] با استفادده از درمانهای مذهبی به نحو بارزی مؤثر شناخته شده است.

پژوهشها نشان می دهد که افزودن بر اثرات مثبت ایمان به خداوند و باور به قدرت ایمان به خداوند و باور به قدرت او در درمان بیماری های جسمی و روانی، تأثیر مراسم ویژه در درمانهای مذهبی دارای اهمیت است در این گونه مراسم که شفای ایمانی خوانده می شود استفاده از روش درمانهای مذهب در جوامع دارای مذهبهای الهی به ویژه در کلیسا انجام می گیرد. ابتدا دعا و خواندن بخشهایی از کتاب مقدس در فضای روحانی صورت گرفته و رهبر درمانگر را ایفا می کند. بیماران که در جمع حضور دارند و توسط پزشکانمختلف جواب شده اند و یا درمانهای پزشکی پاسخ مطلوب نداده اند خداوند را می خوانند. و با ندای درمانگر مذهبی که خداوند قادر مطلق شفا دهده بیماری ها و قدرتش ماوراء جهان مادی است یک دل و یک صدا می شوند در این حالتها بر تقویت ایمان و باور بیشتر به شفای مذهبی است به کاهش نشانه های بیماری.

دیل کارنگی بیان می دارد که برق، آب و غذا در فراهم ساختن یک زندگی بهتر، کاملتر و راحت تر به من کمک می کند.

ولی فایده دین به مراتب از همه اینها برای من بیشتر است. دین به من امید و شهامت می بخشد و هیجان و اضطراب و ترس و نگرانی را از من دور می سازد و برای زندگی من سیر و هدفی تعیین می کند و سلامت فراوان به من ارزانی می دارد.

بشر از دیرباز کوشیده است به مدد نیروهای طبیعی بر مسائل و دشواریهای خویش غلبه یابد هر چند که در این امر در خلال دستخوش انحرافات فراوانی شده، ولی با ظهور مذهب آسمانی بخصوص اسلام زمینه و شرایط بهتری برای رسیدن به وضع مطلوب تر فراهم آمد اسلام علاوه بر اینکه منشأ خدمات بسیار ارزنده ای در زمینه های گوناگون بشر شده رهنمودهای لازم برای رسیدن به آرامش روح و روان را ینز ارائه کرده است. قرآن، کتاب اسرار خداوندی، بسیاری از ابعاد گوناگون ماهیت، پیچیده بشر را قبل از اینکه مکاتب روان شناسی قرن بیستم بخواهند .درباره آدمی اظهار نظر کنند.

روشن ساخته و حتی راهبردهای پیشگیرانه درمانی را نیز ارائه داده است بطور کلی اسلام بر مسائلی که تأکید ورزیده که بسیاری علوم رفتاری در نتیجه تحقیقات و آزمایشهای مستنر بدن رسیده اند. (آل یاسین سید علی 1373، ص 39).

با وجود بسیاری از گرفتاریها و رنجوریهای روانی و مشکلات زندگی انسان با توسل استمداد از درگاه خدا تسکین می یابد.

و این امر بخصوص در کشوری مثل ایران که مردم آن با داشتن سنن مذهب اصیل معروف هستند بیشتر صادق است. (آل یاسین، 1373).

آرامش زندگی جز در سایه ایمان میسر نیست. کلید نجات از رنج روانی و اضطراب ایمان است بد ایمانی و عدم توکل به خداوند و زیر بنای استرس ها و فشارهای روانی و روحی است. بد ایمانی موجب پریشانی روح موجب بیماری های تن و بیماری سبب بدرفتاری است. (مدرس، 1368).

بطور واقعی احساس مذهب قادر است تمام جنبه ها و بخش های زندگی و تجربه انسانی را هدف بخشیده و یکپارچه نماید، زیرا مطابق نظریه آلپرت (1985) احساس مذهب نسبت به تمام حقایق و نسبت به تمام ارزشها فرد را آگاه و پذیرا قرار می دهد و نوعی داشتن راهنما برای تمامی ابعاد زندگی در قالب نظر و عمل است. مذهب از طرف تیلیچ به عنوان یکپارچه شده آرمانی پیشنهاد شده است چرا که کار کردن آن، تمام جنبه های زندگی فرد را در بر می گیرد.

در همین راستا یکی از راه هایی که بشر می تواند به کمک آن از ابتلاء به بیماری های روانی جلوگیری کند نیایش و نیاز به درگاه الهی است. به تازگی در میان روان شناسان گرایش هایی پیدا شده است که طرفدار توجه بیشتر برای سلامت روانی و درمانی بیماری های روانی است. آنها معتقدند در ایمان به خدا نیروی خارق العاده وجود دارد که نوعی قدرت معنوی به انسان متدین می بخشد و در تحمل سختیهای زندگی او را کمک می کند /و از نگرانی و اضطراب که بسیاری از مردم ما در معرض ابتلاء آن هستند دور می سازد، قرنی که توجه فراوان به زندگی مادی بر آن سیطره دارد و رقابت شدیدی برای بدست آوردن مادیان بر مردم حکومت می کند در صورتی که نیاز به غذای روحی دارد و در همین زمان بسیار مهمتر است. (نجاتی، 1372)

اگر چه انسانهایی هستند که خویش را معتقد و مومن به مسائل دینی و مذهب می دانند و شاید کمتر کسی خواهان آن باشد که بر چسب دینی بر او خورد مع هذا اگر رفتار ما و اعمال انسانها را به دقت مشاهده کنیم خواهیم دید که عده ای از آنان جزء ایمان زبانی از چیز دیگری در این زمینه برخوردار نیستند و همین ضعف و نقص بزرگ و عدم توجه کافی و وافی به این مسئله حیاتی انسان قدرتمند ظاهری را در درون به خواری و ضلالت می کشاند در این امر زمینه ساز مصائب و گرفتاری های روحی و روانی می شود. (آل یاسین، 1373).

مذهب (Religio) قدرت تحمل آلام، رنجها، صدمات را می افزاید و بدین ترتیب به حفظ و سلامت تن کمک می کند و از پیدایش بیماری های جسمی و روانی جلوگیری می کند. (حکمت وسعید) (1370)

امروز جدیدترینعلم یعنی روان پزشکی همان چیزی را تعلیم می دهد که پیامبران تعلیم می دادند چرا؟

به علت اینکه پزشکان روان شناسی دریافته اند که دعا و نماز و داشتن یک ایمان محکم به دین، نگرانی تشویق، هیجان و ترس را بر طرف می سازد. امروز حتی پزشکان روانشناسی نیز، مبلغان دین شده اند آنان ما را از آن جهت به دینداری تشویق می کنند که از آتش جهن در آن رهای یابیم، بلکه برای نجات از آتش جهنم زخم معده انژین و پواترین، اختلال عصبی و جنون است که گرویدن به دین را توصیه می کند. (حجتی، 1363)

در چنین عصری که به تبعیر اریک. فرام : مغز او از هم پاشیدن عواطف و احساسات انسانی زمینه ساز ظهور و بروز انواع استرسها و ناآرامی های روانی گشته است و به یاد آوریم تعبیر زیبایی دیل دورانت را که «ما فقط قطعاتی از انسان هستیم نه بیش» «تجزیه و تحلیل به سرعت جلو می رود اما ترکیب لنگان و وامانده است و هر کس سهم خود را می شناسد اما از معنی آن در تمام بازی بی خبر است.»

در جهان بینی مذهبی تمامی خصوصیات و زمینه های سلامت روانی انسان کتأمین می شود زیرا :

1 ) به حیات و زندگی معنی می بخشد؛

2 ) بر احساس پوچی و بیهودگی غلبه می کند؛

3 ) به هدف اجتماعی و انسانی تقدس می دهد؛

4 ) از ناحیه عقل و منطق حمایت می شود؛

5 ) توکل و تکیه بر قدرت لایزال الهی دارد و به مدد همین قدرت به انسانی قدرت تسلط بر خویش می بخشد؛

دورکیسم[11] جامعه شناسی فرانسوی در پژوهشهای خود و در زمینه خودکشی به این نتیجه رسید که جوامعی که مبادی دین استوار است و مردم روحیه مذهبی و عرفانی دارند، تعداد خود کشی به مراتب کمتر از جوامعی است که افراد آن چندان پایبند مذهب نیستند.

روی[12] پیترسون[13] (1985) در مقاله پژوهش ارزشمند خود با عنوان جایگاه ایمان مذهبی در بهداشت روانی نتیج می گیرند که ایمان به خدا و باور مذهبی در دوره های دشوار و تحمل ن